Gà lôi trắng (Lophura nycthemera)

Gà lôi trắng có tên khoa học Lophura nycthemera (Linnaeus, 1758), thuộc họ Phasianidae, bộ Galliformes, lớp Aves, giới Animalia.

Loài này được ghi nhận trong 4 danh mục pháp lý về bảo tồn: Nhóm IB; Loài được ưu tiên bảo vệ — Động vật; Nhóm IIB; Nhóm IIB.

Về hạng bảo tồn, loài được xếp LR - Ít nguy cấp theo Sách Đỏ Việt Nam 2007; VU - Sẽ nguy cấp theo Sách Đỏ Việt Nam 2024; LC - Ít quan tâm theo Danh lục Đỏ IUCN (2017).

Dữ liệu phân bố ghi nhận loài tại 22 tỉnh, thành phố: Gia Lai, Điện Biên, Lai Châu, Sơn La, Lào Cai, Phú Thọ, Quảng Ninh, Bắc Ninh và 14 địa phương khác.

Loài đã được kiểm kê tại 35 khu bảo tồn thiên nhiên, di sản thiên nhiên trong nước.

Tình trạng pháp lý của loài

Mỗi nhãn dưới đây tương ứng với một danh mục do văn bản quy phạm pháp luật ban hành. Bấm vào tên văn bản để đọc toàn văn trong kho.

Hạng bảo tồn

Hạng bảo tồn là kết quả đánh giá khoa học về nguy cơ tuyệt chủng, khác với việc loài có nằm trong danh mục pháp lý hay không. Một loài có thể được xếp hạng mà chưa thuộc danh mục nào, và ngược lại.

Đặc điểm và sinh thái

Đặc điểm nhận dạng

Kích thước cơ thể: Cá thể đực: 80-127 cm (bao gồm cả đuôi có thể dài đến 76 cm). loài phụ nycthemera: Phần trên cơ thể và đuôi trắng điểm các sọc đen hình chữ V nhỏ, mào và phần dưới cơ thể xanh đen, da mặt và chân đỏ tươi. Cá thể cái: Đầu và phần trên cơ thể nâu nhạt điểm các sọc trắng mờ, mào đen nhạt và ngắn hơn mào Cá thể đực, phần lông bao ngoài đuôi có viền đen trắng nhỏ, phần dưới cơ thể điểm các sọc đen trắng rõ rệt, cổ họng trắng hơn. Con non của cả cá thể đực và cá thể cái gần giống cá thể cái nhưng phần vai và hai bên cánh điểm các chấm đen nhỏ.

Đặc tính sinh học

Loài định cư, sinh sản không phổ biến. Sinh sản từ tháng 2-6, thường đẻ 4-10 trứng. Sống theo từng nhóm nhỏ từ 3-5 cá thể, thường đi đôi trong mùa sinh sản.

Môi trường sinh sống

Rừng lá rộng thường xanh, rừng bán thường xanh, rừng thứ sinh, rừng hỗn giao rụng lá

Tình trạng sinh sống

Hiện nay số lượng cá thể của Gà lôi trắng không còn nhiều, đặc biệt là 2 phân loài đặc hữu. Loài đang bị săn bắt nhiều, bừa bãi, vùng phân bố bị hủy hoại và thu hẹp, số lượng cá thể trong thiên nhiên giảm sút nhanh chóng và ngày càng trở lên hiếm. Tuy nhiên nó đang được phục hồi trong khu bảo tồn thiên nhiên

Mối đe dọa và giá trị

Phân bố tại Việt Nam

Địa danh đã được quy về đơn vị hành chính hiện hành sau sắp xếp năm 2025.

Khu bảo tồn ghi nhận loài

Theo kết quả kiểm kê loài tại các khu bảo tồn, di sản thiên nhiên trong Cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học quốc gia.

Loài khác trong họ Phasianidae