Vườn quốc gia Pù Mát là di sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệt, thuộc loại hình vườn quốc gia, nằm trên địa bàn Nghệ An, thành lập năm 1995.
Tổng diện tích 91.113 ha. Trong đó phân khu bảo vệ nghiêm ngặt 89.517 ha, phân khu phục hồi sinh thái 1.596 ha.
Khu vực được xác lập theo 174/2001/QĐ-TTg của Chính phủ, ngày 07/11/2001. Cơ quan quản lý: UBND Tỉnh Nghệ An.
Cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học quốc gia ghi nhận 5.127 loài đã kiểm kê tại khu vực này, thuộc 14 lớp sinh học.
Giới thiệu
Theo Cục Bảo tồn thiên nhiên và Đa dạng sinh học:
Vườn quốc gia Pù Mát là một khu rừng đặc dụng ở phía tây tỉnh Nghệ An. Tiếng Thái, Pù Mát có nghĩa là những con dốc cao. Được thành lập theo quyết định số 174/2001/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày 08/11/2001 về việc chuyển hạng Khu Bảo tồn Thiên nhiên Pù Mát thành Vườn quốc gia. Vườn quốc gia Pù Mát hiện được xác định là vùng lõi của khu dự trữ sinh quyển miền tây Nghệ An do UNESCO công nhận năm 2007.
Vườn Quốc Gia Pù Mát nằm trên địa giới hành chính của 3 huyện: Anh Sơn, Con Cuông, và Tương Dương, đường ranh giới phía Nam của Vườn Quốc Gia (VQG) chạy dọc theo đường biên giới Việt Lào. Với giới khoa học, cái tên Pù Mát không có gì xa lạ bởi đây là một trong những nơi đầu tiên phát hiện loài thú quý hiếm: Sao la. Với diện tích vùng lõi rộng 94.804ha và vùng đệm rộng 86.000 ha, trải rộng trên 3 huyện Tương Dương, Con Cuông và Anh Sơn của tỉnh Nghệ An, Pù Mát chính là nơi ở của người Thái – dân tộc đã sống ở đây nhiều đời. Nét hoang sơ hùng vĩ của núi rừng Pù Mát được pha lẫn với nét văn hoá độc đáo, tinh tế của người Thái. Họ sinh sống ở hầu hết các thôn bản, trong các nhà sàn bằng gỗ với nghề trồng lúa nước.
Vườn di sản ASEAN - Vườn quốc gia Pù Mát (Gọi tắt là Vườn di sản) nằm về phía Tây Nam tỉnh Nghệ An, cách thành phố Vinh khoảng 120km theo đường quốc lộ 7A. Vườn di sản nằm trên địa giới hành chính của 05 xã gồm: Anh Sơn, Con Cuông, Môn Sơn, Châu Khê và Tam Quang. Được thành lập theo quyết định số 174/2001/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày 08/11/2001 về việc chuyển hạng Khu Bảo tồn Thiên nhiên Pù Mát thành Vườn quốc gia. Vườn quốc gia Pù Mát hiện được xác định là vùng lõi của khu dự trữ sinh quyển miền tây Nghệ An do UNESCO công nhận năm 2007.
Pù Mát là một trong những điểm được nghiên cứu rất kỹ về đa dạng sinh học. Cho đến nay đã có 1.144 loài thực vật có mạch được ghi nhận là phân bố ở Pù Mát. Trong đó có 3 loài là mới cho khoa học: Cleistanthus spp. nov., Phyllagathis spp. nov. và Phrynium pumatensis.
Kiểu rừng đặc trưng nhất là rừng thường xanh trên đất thấp với ưu thế của các cây họ Dầu (Dipterocarpaceae) (Hopea spp. và Dipterocarpus spp.), Dẻ (Fagaceae) (Quercus spp., Lithocarpus spp. và Castanopsis spp.) và Long não Lauraceae (Cinnamomum spp. và Litsea spp.).
Theo nghiên cứu của các nhà khoa học ở đây có 3 loài thú đặc hữu Đông Dương: sao la (Pseudoryx nghetinhensis), thỏ sọc Bắc Bộ (Nesolagus spp. nov.), vượn đen má trắng (Hylobates leucogenys), vượn má hung (Hylobates gabriellae). Ngoài ra còn có các ghi nhận về mang lớn, mang Trường Sơn, voọc chà vá chân nâu, hổ, voi, cầy vằn... Vào năm 1999 bẫy ảnh của VQG đã chụp được một cá thể hổ trưởng thành đến nay đã hơn 20 năm ( năm 2023 ) vẫn chưa phát hiện lại . Nhưng người đi rừng nói vẫn còn hổ tại đây, với dấu chân hổ cụ thể là tại biên giới Việt Lào.
Hình ảnh
Nguồn ảnh: Liên hiệp các tổ chức hữu nghị tỉnh Nghệ An
Thông tin quản lý
Mã định danh quốc gia
04000009.KVBT
Cấp di sản thiên nhiên
Di sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệt
Phân loại
Khu bảo tồn thiên nhiên · Di sản thiên nhiên được tổ chức quốc tế công nhận
Cơ quan quản lý
UBND Tỉnh Nghệ An
Cơ quan quyết định
Chính phủ
Văn bản xác lập
174/2001/QĐ-TTg — Quyết định về việc chuyển hạng Khu Bảo tồn Thiên nhiên Pù Mát thành Vườn quốc gia Pù Mát
Ngày ban hành
07/11/2001
Tình trạng hoạt động
Đang hoạt động
Tình trạng quy hoạch
Chuyển tiếp
Vùng miền
Bắc Trung bộ
Toạ độ trung tâm
18.940555, 104.696317
Diện tích theo phân khu chức năng
Phân khu
Diện tích
Tổng diện tích
91.113 ha
Phân khu bảo vệ nghiêm ngặt
89.517 ha
Phân khu phục hồi sinh thái
1.596 ha
Văn bản công nhận, điều chỉnh
Danh sách quyết định liên quan tới khu vực này trong hệ thống dữ liệu di sản thiên nhiên.
Số hiệu
Tên văn bản
Cơ quan ban hành
Ngày
148/BC.SNNMT-KL
Báo cáo hiện trạng Vườn Di sản Asean
UBND tỉnh Nghệ An
18/03/2026
1352/QĐ-TTg
Phê duyệt Quy hoạch bảo tồn đa dạng sinh học quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050
Chính phủ
07/11/2024
895/QĐ-TTg
Phê duyệt Quy hoạch lâm nghiệp quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050
Chính phủ
23/08/2024
2288/QĐ-UBND
Quyết định phê duyệt Phương án Quản lý rừng bền vững giai đoạn 2022-2030
UBND tỉnh Nghệ An
03/08/2022
174/2001/QD-TTg
Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc chuyển hạng Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Mát tỉnh Nghệ An thành Vườn quốc gia Pù Mát
Chính phủ
07/11/2001
3355/QĐ.UB
Quyết định về việc thành lập Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Mát
UBND tỉnh Nghệ An
27/12/1995
Loài nguy cấp, quý, hiếm ghi nhận tại khu vực
Các loài có hồ sơ riêng trong Cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học quốc gia, kèm tình trạng pháp lý.
Vườn quốc gia Pù Mát nằm trên địa bàn Nghệ An. Ranh giới theo quyết định thành lập: - Phía Đông - Bắc giáp các xã lạng Khê, Châu Khê, Lục Da, Môn Sơn huyện Con Cuông. - Phía Tây - Nam giáp nước Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào. - Phía Đông - Nam giáp với các xã Phúc Sơn, Hội Sơn huyện Anh Sơn. - Phía Tây - Bắc giáp các xã Tam Hợp, Tam Quang, Tam Đình huyện Tương Dương
Vườn quốc gia Pù Mát rộng bao nhiêu?
Tổng diện tích 91.113 ha. Phân chia theo phân khu chức năng: phân khu bảo vệ nghiêm ngặt 89.517 ha; phân khu phục hồi sinh thái 1.596 ha.
Có bao nhiêu loài sinh vật tại vườn quốc gia pù mát?
Kết quả kiểm kê trong Cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học quốc gia ghi nhận 5.127 loài tại khu vực này. Nhóm nhiều loài nhất: Magnoliopsida (2.937 loài), Liliopsida (653 loài), Aves (597 loài), Polypodiopsida (227 loài), Actinopterygii (225 loài). Danh sách đầy đủ theo từng lớp sinh học nằm ở phần "Loài đã kiểm kê" phía trên. Con số này là số loài đã được ghi nhận và nhập liệu, không phải toàn bộ đa dạng sinh học thực tế của khu vực.
Vườn quốc gia Pù Mát được thành lập theo văn bản nào?
Văn bản xác lập: 174/2001/QĐ-TTg — Quyết định về việc chuyển hạng Khu Bảo tồn Thiên nhiên Pù Mát thành Vườn quốc gia Pù Mát, do Chính phủ ban hành. Các văn bản công nhận, điều chỉnh liên quan: 148/BC.SNNMT-KL Báo cáo hiện trạng Vườn Di sản Asean; 1352/QĐ-TTg Phê duyệt Quy hoạch bảo tồn đa dạng sinh học quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050; 895/QĐ-TTg Phê duyệt Quy hoạch lâm nghiệp quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050; 2288/QĐ-UBND Quyết định phê duyệt Phương án Quản lý rừng bền vững giai đoạn 2022-2030; 174/2001/QD-TTg Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc chuyển hạng Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Mát tỉnh Nghệ An thành Vườn quốc gia Pù Mát.
Vườn quốc gia Pù Mát có danh hiệu quốc tế nào?
Khu vực được ghi nhận danh hiệu: Vườn di sản Asean (AHP). Danh hiệu quốc tế không thay thế chế độ quản lý trong nước mà đi kèm với nó.
Căn cứ pháp lý
Luật Đa dạng sinh học 2008
Luật Bảo vệ môi trường 2020
Nghị định 08/2022/NĐ-CP
Luật Lâm nghiệp 2017
Văn bản xác lập khu vực: 174/2001/QĐ-TTg — Quyết định về việc chuyển hạng Khu Bảo tồn Thiên nhiên Pù Mát thành Vườn quốc gia Pù Mát.
Cập nhật từ nguồn: 21/07/2026. Số liệu diện tích và ranh giới lấy theo hồ sơ trong cơ sở dữ liệu quốc gia; khi cần căn cứ chính thức, tra cứu quyết định thành lập và quy hoạch bảo tồn đa dạng sinh học tương ứng.
