Vườn quốc gia Hoàng Liên

Di sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệt

Vườn quốc gia

Lào Cai, Lai Châu

Diện tích 29.845 ha

Thành lập năm 2002

UBND Tỉnh Lào Cai

5.555 loài đã kiểm kê

Danh hiệu quốc tế: Vườn di sản Asean (AHP).

Vườn quốc gia Hoàng Liên là di sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệt, thuộc loại hình vườn quốc gia, nằm trên địa bàn Lào Cai, Lai Châu, thành lập năm 2002.

Tổng diện tích 29.845 ha. Trong đó phân khu bảo vệ nghiêm ngặt 11.875 ha, phân khu phục hồi sinh thái 17.900 ha, phân khu hành chính - dịch vụ 70 ha, vùng lõi 0 ha, vùng đệm 38.724 ha.

Khu vực được xác lập theo 90/2002/QĐ-TTg của Chính phủ, ngày 11/07/2002. Cơ quan quản lý: UBND Tỉnh Lào Cai.

Cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học quốc gia ghi nhận 5.555 loài đã kiểm kê tại khu vực này, thuộc 12 lớp sinh học.

Giới thiệu

Theo Cục Bảo tồn thiên nhiên và Đa dạng sinh học:

Vườn quốc gia Hoàng Liên được thành lập năm 2002 và được giao quản lý với tổng diện tích là 28.509 ha, thuộc địa phận 02 tỉnh Lào Cai và tỉnh Lai Châu, được phân chia làm 3 phân khu, gồm: Phân khu bảo vệ nghiêm ngặt; Phân khu phục hồi sinh thái; Phân khu hành chính dịch vụ.Diện tích vùng đệm là 67.395 ha (Vùng đệm trong 1.372 ha; Vùng đệm ngoài 66.023 ha) Vườn có địa hình bị chia cắt mạnh khá đa dạng và phức tạp, bao gồm chủ yếu là núi cao và trung bình, nhiều đỉnh núi cao trên 2.000m, cao nhất là đỉnh núi Fansipan cao 3.143 m. Khí hậu ôn đới lạnh với hai mùa điển hình, mùa hè ẩm ướt; mùa đông lạnh, nhiều thời điểm nhiệt độ xuống dưới 00C và có băng, tuyết. Khu vực Vườn Quốc gia Hoàng Liên là nơi sinh sống của 08 dân tộc anh em, trong đó, dân tộc Mông chiếm khoảng 37,6% , người Thái chiếm 36,4%, người Dao chiếm 6,5%, số còn lại là các dân tộc như: Tày, Dáy, Khơ Mú, Lào, Kinh.

Ngày 15/4/2006, Vườn Quốc gia Hoàng Liên (Lào Cai) được công nhận là Vườn di sản ASEAN. Có được vinh dự này, là một chặng đường dài nỗ lực bảo vệ tài nguyên thiên nhiên khu vực núi Hoàng Liên Sơn suốt hai chục năm qua.

Do những tính chất đặc biệt của địa hình và khí hậu cho lên hệ thảm thực vật ở Vườn Quốc gia Hoàng Liên khá phong phú và mang nhiều nét đặc thù riêng, tồn tại các thành phần thực vật á nhiệt đới và ôn đới núi cao. Theo đánh giá của các nhà khoa học, đây là một trong những trung tâm đa dạng sinh vật vào bậc nhất của Việt Nam, đặt biệt là hệ thực vật rừng. Qua kết quả điều tra, giám định của các nhà khoa học trong và ngoài nước đã ghi nhận nơi đây có 2.847 loài thực vật bậc cao có mạch, thuộc 1.064 chi của 229 họ, trong 6 ngành thực vật. Trong đó, có 149 loài cây quý hiếm, số loài thực vật trong sách đỏ Việt Nam là 133 loài, 16 loài thuộc nhóm có nguy cơ bị tuyệt chủng trên phạm vi thế giới. Đến nay đã có 6 quần thể cây được công nhận quần thể cây di sản bao gồm: Quần thể cây Vân Sam Fansipan; Đỗ Quyên cành thô; Trâm ổi; Thiết sam; Đỗ quyên quang trụ và Hồng Quang.

Đặc biệt, đây còn là khu vực lý tưởng cho nhiều loài hoa Phong lan phát triển và đặc sắc với 172 loài Phong lan, trong đó có nhiều loài quý hiếm có giá trị kinh tế đủ để khẳng định không nơi nào ở Việt Nam có nguồn gen phong lan phong phú như ở Vườn Quốc gia Hoàng Liên. Với hơn 30 loài hoa Đỗ quyên nở quanh năm, đặc biệt vào khoảng thời gian tháng 4 VQG Hoàng Liên được xem là thiên đường của hoa Đỗ quyên. Trong vườn còn có nhiều loài cây dược liệu quý như Sâm Vũ Diệp, Trúc tiết Nhân sâm, Hoàng Liên, Đỗ trọng, Thổ hoàng liên, Dâm dương hoắc là những cây thuốc không nơi nào có ở Việt Nam. Về động vật trong vườn có 555 loài động vật có xương sống trên cạn, trong đó 96 loài thú; 346 loài chim; 63 loài bò sát và lưỡng thê 50 loài, đặc biệt có loài Ếch gai rất hiếm vừa được phát hiện.Trong đó, có những loài được ghi trong Sách đỏ Việt Nam. Ngoài ra Vườn Quốc gia Hoàng Liên còn có nhiều loài côn trùng và loài bướm đẹp không những có giá trị bảo tồn mà còn có giá trị tham quan du lịch và thẩm mỹ.

Vườn Quốc gia Hoàng Liên nằm liền kề với thị trấn du lịch Sa Pa là một trong các khu kinh tế trọng điểm của tỉnh Lào Cai, thu hút rất lớn lượng du khách trong và ngoài nước. Với các điều kiện như vậy, nơi đây có rất nhiều thuận lợi cho việc phát triển du lịch sinh thái gắn với bảo vệ rừng song cũng có nhiều khó khăn và thách thức trong công tác quản lý bảo vệ rừng, bảo vệ đa dạng sinh học và bảo vệ môi trường sinh thái, vì vậy, công tác quản lý bảo vệ tốt diện tích rừng được giao được quan tâm chú trọng hàng đầu. Bên cạnh công tác quản lý bảo vệ rừng, bảo vệ đa dạng sinh học thì hoạt động nghiên cứu khoa học và hợp tác quốc tế luôn được Vườn Quốc gia Hoàng Liên quan tâm chú trọng. Các hoạt động nghiên cứu khoa học nhằm bảo tồn tài nguyên thiên nhiên Vườn Quốc gia theo hướng: Tập hợp các nghiên cứu của các tổ chức trong và ngoài nước; Xây dựng các chương trình nghiên cứu chuyên đề về thực vật, động vật, trong đó chú trọng những loài có nguy cơ tuyệt chủng; Xây dựng vườn thực vật để góp phần bảo tồn nguồn gen quý hiếm bản địa mà còn là địa điểm thực hiện giáo dục môi trường và tham quan du lịch. Vườn đã áp dụng công nghệ sinh học trong việc sản xuất các loài cây quý hiếm, các loài bản địa phục vụ nhu cầu trồng rừng và phát triển kinh tế xã hội của địa phương…Việc kêu gọi và khuyến khích, thu hút các Nhà đầu tư, các nhà tài trợ, các tổ chức trong và ngoài nước cũng một phần tạo lên sự phát triển của Vườn.

Hình ảnh

Nguồn ảnh: Nguồn ảnh: Vũ Thanh Thủy, Trung tâm Điều tra, Quan trắc đa dạng sinh học

Thông tin quản lý

Mã định danh quốc gia	00000048.KVBT
Cấp di sản thiên nhiên	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệt
Phân loại	Khu bảo tồn thiên nhiên · Di sản thiên nhiên được tổ chức quốc tế công nhận
Cơ quan quản lý	UBND Tỉnh Lào Cai
Cơ quan quyết định	Chính phủ
Văn bản xác lập	90/2002/QĐ-TTg — Quyết định về việc chuyển KBTTN Hoàng Liên SaPa thành VQG Hoàng Liên, tỉnh Lào Cai
Ngày ban hành	11/07/2002
Tình trạng hoạt động	Đang hoạt động
Tình trạng quy hoạch	Chuyển tiếp
Vùng miền	Trung du và miền núi phía Bắc
Toạ độ trung tâm	22.238888, 103.871054

Diện tích theo phân khu chức năng

Phân khu	Diện tích
Tổng diện tích	29.845 ha
Phân khu bảo vệ nghiêm ngặt	11.875 ha
Phân khu phục hồi sinh thái	17.900 ha
Phân khu hành chính - dịch vụ	70 ha
Vùng lõi	0 ha
Vùng đệm	38.724 ha

Văn bản công nhận, điều chỉnh

Danh sách quyết định liên quan tới khu vực này trong hệ thống dữ liệu di sản thiên nhiên.

Số hiệu	Tên văn bản	Cơ quan ban hành	Ngày
92/QĐXB-NXBKHKT	Sách lịch sử hình thành và phát triển Vườn quốc gia Hoàng Liên	Vườn quốc gia Hoàng Liên	02/06/2025
1352/QĐ-TTg	Phê duyệt Quy hoạch bảo tồn đa dạng sinh học quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050	Chính phủ	07/11/2024
895/QĐ-TTg	Phê duyệt Quy hoạch lâm nghiệp quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050	Chính phủ	23/08/2024
128/BC-VQG	Báo cáo Kết quả điều tra, đánh giá Vườn di sản ASEAN	Vườn quốc gia Hoàng Liên	11/08/2024
267/QĐ-UBND	Quyết định phê duyệt Đề án du lịch sinh thái nghỉ dưỡng, giải trí Vườn quốc gia Hoàng Liên, giai đoạn 2020-2030 và tầm nhín đến năm 2050	UBND tỉnh Lào Cai	24/01/2021
2043/QĐ-UBND	Quyết định phê duyệt Phương án quản lý rừng bền vững Vườn quốc gia Hoàng Liên giai đoạn 2020 - 2030	UBND tỉnh Lào Cai	30/06/2020
400/QĐ-HMTg	Quyết định công nhận quần thể cây di sản Việt Nam	Hội Bảo vệ thiên nhiên và môi trường Việt Nam	03/12/2015
451/QĐ-HMTg	Quyết định công nhận quần thể cây di sản Việt Nam	Hội Bảo vệ thiên nhiên và môi trường Việt Nam	21/07/2014
1255/QĐ-UBND	Quyết định phê duyệt Quy hoạch bảo tồn và phát triển bền vững Vườn Quốc gia Hoàng Liên giai đoạn 2013 - 2020	UBND tỉnh Lào Cai	22/05/2013
3274/2002/QĐ-UB	Quyết định thành lập Ban Quản lý Vườn quốc gia Hoàng Liên	UBND tỉnh Lào Cai	26/09/2002
90/2002/QĐ-TTg	Quyết định thành lập Vườn Quốc gia Hoàng Liên	Chính phủ	11/07/2002

Loài nguy cấp, quý, hiếm ghi nhận tại khu vực

Các loài có hồ sơ riêng trong Cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học quốc gia, kèm tình trạng pháp lý.

Tên gọi	Tên khoa học	Lớp	Sách Đỏ VN	IUCN	NĐ 84/2021
Rắn Hổ Mang Trung Quốc	Naja atra	—	—	VU - Sẽ nguy cấp	Nhóm IIB
Gà tiền mặt vàng	Polyplectron bicalcaratum	Aves	VU - Sẽ nguy cấp	LC - Ít quan tâm	Nhóm IB
Rắn cạp nia sông hồng	Bungarus slowinskii	—	—	VU - Sẽ nguy cấp	—
Tam thất hoang	Panax stipuleanatus	Magnoliopsida	CR - Rất nguy cấp	—	Nhóm IA
Trăn đất	Python bivittatus	—	CR - Rất nguy cấp	VU - Sẽ nguy cấp	Nhóm IIB
Tắc kè đá	Drynaria bonii	Polypodiopsida	VU - Sẽ nguy cấp	—	Nhóm IIA
Tắc Kè hoa	Gekko gecko	—	VU - Sẽ nguy cấp	LC - Ít quan tâm	Nhóm IIB
Tuế lược	Cycas pectinata	Cycadopsida	VU - Sẽ nguy cấp	VU - Sẽ nguy cấp	Nhóm IIA
Sa mộc dầu	Cunninghamia konishii	Pinopsida	VU - Sẽ nguy cấp	EN - Nguy cấp	Nhóm IA
Khỉ vàng	Macaca mulatta	Mammalia	LR - Ít nguy cấp	LC - Ít quan tâm	Nhóm IIB
Pơ Mu	Chamaecyparis hodginsii	Pinopsida	EN - Nguy cấp	VU - Sẽ nguy cấp	Nhóm IIA
Rắn hổ chúa	Ophiophagus hannah	—	CR - Rất nguy cấp	VU - Sẽ nguy cấp	Nhóm IB
Khỉ mốc	Macaca assamensis	Mammalia	VU - Sẽ nguy cấp	VU - Sẽ nguy cấp	Nhóm IIB
Sóc đen	Ratufa bicolor	Mammalia	VU - Sẽ nguy cấp	NT - Sắp bị đe dọa	Nhóm IIB
Khỉ đuôi lợn phương Bắc	Macaca leonina	Mammalia	VU - Sẽ nguy cấp	VU - Sẽ nguy cấp	Nhóm IIB
Gấu ngựa	Ursus thibetanus	Mammalia	EN - Nguy cấp	VU - Sẽ nguy cấp	Nhóm IB
Khỉ mặt đỏ	Macaca arctoides	Mammalia	VU - Sẽ nguy cấp	VU - Sẽ nguy cấp	Nhóm IIB
Thông đỏ lá dài	Taxus wallichiana	Pinopsida	VU - Sẽ nguy cấp	EN - Nguy cấp	Nhóm IIA
Ếch cây phê	Zhangixalus feae	Amphibia	—	LC - Ít quan tâm	—
Gấu chó	Helarctos malayanus	Mammalia	EN - Nguy cấp	VU - Sẽ nguy cấp	Nhóm IB
Vân sam phan xi păng	Abies delavayi	Pinopsida	VU - Sẽ nguy cấp	CR - Cực kỳ nguy cấp	Nhóm IA
Ếch jingdong	Odorrana jingdongensis	Amphibia	—	VU - Sẽ nguy cấp	—
Ếch cây sần hai màu	Theloderma bicolor	Amphibia	—	LC - Ít quan tâm	—
Nai	Rusa unicolor	Mammalia	VU - Sẽ nguy cấp	VU - Sẽ nguy cấp	Nhóm IIB
Rùa núi viền	Manouria impressa	—	VU - Sẽ nguy cấp	EN - Nguy cấp	Nhóm IIB
Nhái cây quang	Gracixalus quangi	Amphibia	—	LC - Ít quan tâm	—
Rái cá thường	Lutra lutra	Mammalia	VU - Sẽ nguy cấp	NT - Sắp bị đe dọa	Nhóm IB
Tê tê java	Manis javanica	Mammalia	EN - Nguy cấp	CR - Cực kỳ nguy cấp	Nhóm IB
Rắn Ráo Trâu	Ptyas mucosa	—	EN - Nguy cấp	LC - Ít quan tâm	Nhóm IIB
Nam hoàng liên	Fibraurea tinctoria	Magnoliopsida	—	—	Nhóm IIA
Ếch bám đá sa pa	Odorrana chapaensis	Amphibia	—	LC - Ít quan tâm	—
Lan kim tuyến tơ	Anoectochilus roxburghii	Liliopsida	—	—	—
Cầy vằn bắc	Chrotogale owstoni	Mammalia	VU - Sẽ nguy cấp	EN - Nguy cấp	Nhóm IB
Rắn cạp nong	Bungarus fasciatus	—	EN - Nguy cấp	LC - Ít quan tâm	—
Rắn sọc dưa	Coelognathus radiatus	—	VU - Sẽ nguy cấp	LC - Ít quan tâm	—
Trọng Lâu Nhiều Lá	Paris delavayi	Liliopsida	EN - Nguy cấp	VU - Sẽ nguy cấp	Nhóm IIA
Cốt Toái Bổ	Drynaria roosii	Polypodiopsida	EN - Nguy cấp	—	Nhóm IIA
Mèo gấm	Pardofelis marmorata	Mammalia	VU - Sẽ nguy cấp	CR - Cực kỳ nguy cấp	Nhóm IB
Hoa tiên	Asarum glabrum	Magnoliopsida	VU - Sẽ nguy cấp	VU - Sẽ nguy cấp	Nhóm IIA
Cầy mực	Arctictis binturong	Mammalia	EN - Nguy cấp	VU - Sẽ nguy cấp	Nhóm IB
Ếch vạch	Quasipaa delacouri	Amphibia	EN - Nguy cấp	LC - Ít quan tâm	—
Tê tê vàng	Manis	Mammalia	EN - Nguy cấp	CR - Cực kỳ nguy cấp	Nhóm IB
Ếch gai vân nam	Nanorana yunnanensis	Amphibia	—	VU - Sẽ nguy cấp	—
Thổ tế tân	Asarum caudigerum	Magnoliopsida	VU - Sẽ nguy cấp	—	Nhóm IIA
Hổ	Panthera tigris	Mammalia	CR - Rất nguy cấp	CR - Cực kỳ nguy cấp	Nhóm IB
Thông đỏ lá ngắn	Taxus chinensis	Pinopsida	VU - Sẽ nguy cấp	EN - Nguy cấp	Nhóm IIA
Báo hoa mai	Panthera pardus	Mammalia	CR - Rất nguy cấp	CR - Cực kỳ nguy cấp	Nhóm IB
Cú vọ mặt trắng	Glaucidium brodiei	Aves	—	LC - Ít quan tâm	Nhóm IIB
Vượn đen tuyền	Nomascus concolor	Mammalia	EN - Nguy cấp	EN - Nguy cấp	Nhóm IB
Bách Xanh	Calocedrus macrolepis	Pinopsida	EN - Nguy cấp	NT - Sắp bị đe dọa	Nhóm IIA
Hồng hoàng	Buceros bicornis	Aves	VU - Sẽ nguy cấp	VU - Sẽ nguy cấp	Nhóm IB
Hoàng liên chân gà	Coptis quinquesecta	Magnoliopsida	CR - Rất nguy cấp	—	Nhóm IA
Rùa đầu to	Platysternon megacephalum	—	EN - Nguy cấp	CR - Cực kỳ nguy cấp	Nhóm IB
Hoàng liên gai lá tú	Berberis hypoxantha	Magnoliopsida	—	—	Nhóm IA
Hạc cổ trắng	Ciconia episcopus	Aves	VU - Sẽ nguy cấp	NT - Sắp bị đe dọa	Nhóm IB
Hoàng liên gai lá nhỏ	Berberis julianae	Magnoliopsida	EN - Nguy cấp	EN - Nguy cấp	Nhóm IA
Niệc cổ hung	Aceros nipalensis	Aves	CR - Rất nguy cấp	VU - Sẽ nguy cấp	Nhóm IB
Mang thường	Muntiacus muntjak	Mammalia	VU - Sẽ nguy cấp	VU - Sẽ nguy cấp	—
Cầy giông đốm lớn	Viverra megaspila	Mammalia	VU - Sẽ nguy cấp	CR - Cực kỳ nguy cấp	Nhóm IB
Sói đỏ	Cuon alpinus	Mammalia	EN - Nguy cấp	EN - Nguy cấp	Nhóm IB

Loài đã kiểm kê theo lớp sinh học

Tổng hợp từ kết quả kiểm kê loài tại khu vực. Tên in nghiêng là tên khoa học; loài có hồ sơ riêng được đặt liên kết.

Magnoliopsida

3.280 loài

Abroma augustum
Abroma augustum (L.) L. fil. — Khuất thực, Tra năm cánh
Abrus precatorius
Abrus precatorius L — Cam thảo
Abrus pulchellus
Abrus pulchellus Thwaites — Cườm thảo chồi
Abutilon indicum
Abutilon indicum (L.) Sw. — Cối xay
Acacia aneura F.Muell. ex Benth. — Keo đẹp
Acacia crassiramae Lace — Sóng rắn vách dày
Acalypha australis
Acalypha australis L. — Tai tượng úc
Acalypha brachystachya
Acalypha brachystachya Hornem. — Tai tượng đuôi ngắn
Acalypha kerrii
Acalypha kerrii Craib — Tai tượng đá vôi
Acanthopanax gracilistylus
Acanthopanax trifoliatus (L.) Voss — Ngũ gia bì gai
Acer amplum
Acer amplum Rehder — Thích lá thuôn
Acer brevipes
Acer brevipes Gagnep. — Thích chân ngắn
Acer campbellii
Acer campbellii Hook.fil. & Thoms. — Thích fan-si-pan
Acer chapaense
Acer chapaense Gagnep. — Thích sapa
Acer davidii
Acer davidii Franch. — Thích đa-vi-đi
Acer fabri
Acer fabri Hance — Thích nghệ
Acer fargesii
Acer fenzelianum
Acer fenzelianum Hand.-Mazz. — Thích fen-zeo
Acer forrestii
Acer forrestii Diels — Thích fô-ret
Acer franchetii
Acer laevigatum
Acer laevigatum Wall. — Thích láng
Acer laurinum
Acer laurinum Hassk. — Thích lá quế

… và 3.240 loài khác trong lớp này.

Liliopsida

800 loài

Acampe ochracea (Lindl.) Hochr. — A Cam sét
Acorus calamus
Acorus calamus L. — Thạch xương bồ
Acorus gramineus Aiton — Thủy xương bồ lá to
Acroceras munroanum
Acroceras munroanum (Balansa) Henrard — Cỏ lá tre
Aerides falcata Lindl. & Paxton — Giáng hương
Aglaonema modestum
Aglaonema modestum Schott ex Engl. — Vạn niên thanh
Alisma plantago-aquatica
Alisma plantago-aquatica L. — Trạch tả
Allium chinense
Allium chinense G.Don — Kiệu
Allium fistulosum
Allium fistulosum L. — Hành hoa, Hành
Allium ramosum
Allium ramosum L. — Hẹ
Allium sativum
Allium sativum L. — Tỏi
Allium schoenoprasum
Allium schoenoprasum L. — Nén (Hành tăm)
Alocasia decumbens
Alocasia decumbens Buchet — Ráy nằm
Alocasia hainanica
Alocasia hainanica N.E.Br. — Ráy hải nam
Alocasia macrorhizus (L.) G.Don — Ráy
Alocasia macrorrhiza (L.) G. Don — Khoai ráp
Alocasia macrorrhizos
Alocasia odora (G.Lodd.) Spach — Ráy Dại
Alpinia blepharocalyx
Alpinia chinensis
Alpinia chinensis (Retz.) Roscoe — Riềng tàu
Alpinia conchigera
Alpinia conchigera Griff. — Riềng gừng
Alpinia galanga
Alpinia galanga (L.) Willd. — Mè tré lá lớn
Alpinia globosa
Alpinia globosa (Lour.) Horan. — Sẹ mè tré
Alpinia macroura
Alpinia macroura K.Schum. — Riềng dại

… và 760 loài khác trong lớp này.

Polypodiopsida

635 loài

Cibotium barometz (L.) J. Sm. — Lông cu li
Cyathea contaminans (Wall. ex Hook.) Copel. — Ráng gỗ bẩn
Cyathea gigantea (Wall. ex Hook.) Holttum — Ráng gỗ nhẵn
Drynaria bonii Christ — Tắc kè đá
Lygodium flexuosum (L.) Sw. — Bòng bong dẻo
Lygodium japonicum (Thunb.) Sw. — Bòng bong nhật
Marsilea quadrifolia L. — Rau dệu bốn lá
Pteris vittata L. — Ráng chân xỉ có sọc
Stenochlaena palustris (Burm. fil.) Bedd. — Choại

… và 626 loài khác trong lớp này.

Aves

444 loài

Abroscopus superciliaris
Accipiter badius (Gmelin, 1788) — Ưng xám
Accipiter gentilis (Linnaeus, 1758) — Ưng lớn
Accipiter gularis (Temminck & Schlegel, 1844) — Ưng nhật bản
Accipiter trivirgatus (Temminck, 1824) — Ưng ấn độ
Aceros nipalensis (Hodgson, 1829) — Niệc cổ hung
Aceros undulatus
Acridotheres cinereus
Acridotheres cristatellus
Acridotheres cristatellus (Linnaeus, 1758) — Sáo đen, Sáo mỏ ngà
Acridotheres grandis
Acridotheres tristis
Acrocephalus bistrigiceps
Acrocephalus bistrigiceps Swinhoe, 1860 — Chích mày đen
Actitis hypoleucos (Linnaeus, 1758) — Choắt nhỏ
Aegithalos concinnus (Gould, 1855) — Bạc má đuôi dài
Aegithina lafresnayei
Aegithina tiphia
Aerodramus brevirostris — Aerodramus brevirostris (Horsfield, 1840)
Aerodramus fuciphagus
Aethopyga christinae
Aethopyga gouldiae
Aethopyga gouldiae (Vigors, 1831) — Hút mật họng vàng
Aethopyga saturata (Hodgson, 1836) — Hút mật ngực đỏ
Aethopyga siparaja (Raffles, 1822) — Hút mật ngực đỏ
Alauda gulgula
Alcedo atthis
Alcedo atthis (Linnaeus, 1758) — Bồng chanh
Alcedo hercules
Alcedo meninting
Alcippe castaneceps
Alcippe morrisonia
Alcippe morrisonia Swinhoe, 1863 — Lách tách đầu xám
Alcippe peracensis
Alcippe poioicephala
Alcippe rufogularis
Alophoixus pallidus
Amaurornis phoenicurus
Anorrhinus tickelli — Niệc nâu
Anthreptes singalensis

… và 404 loài khác trong lớp này.

Mammalia

170 loài

Arctictis binturong (Raffles, 1822) — Cầy mực
Arctonyx collaris F. G. Cuvier, 1825 — Lững Lợn
Bandicota indica (Bechstein, 1800) — Chuột đất lớn; Chuột cống nhum
Belomys pearsonii (Gray, 1842) — Sóc bay lông tai
Catopuma temminckii — Báo lửa, beo lửa (beo vàng)
Catopuma temminckii (Vigors & Horsfield, 1827) — Báo lửa
Cervus unicolor Kerr, 1792 — Nai xám
Chrotogale owstoni Thomas, 1912 — Cầy vằn bắc
Cuon alpinus — Sói đỏ (Chó sói lửa)
Cuon alpinus (Pallas, 1811) — Sói đỏ
Cynopterus brachyotis (Müller, 1838) — Dơi chó cánh ngắn
Harpiocephalus harpia (Temminck, 1840) — Dơi mũi ống cánh lông
Helarctos malayanus (Raffles, 1822) — Gấu chó
Herpestes urva — Cầy Móc Cua
Hylopetes alboniger (Hodgson, 1836) — Sóc bay đen trắng
Hylopetes phayrei (Blyth, 1859) — Sóc bay nhỏ
Lutra lutra (Linnaeus, 1758) — Rái cá thường
Macaca arctoides (I. Geoffroy Saint-Hilaire, 1831) — Khỉ mặt đỏ
Macaca assamensis (McClelland, 1840) — Khỉ mốc
Macaca leonina (Blyth, 1863) — Khỉ đuôi lợn phương Bắc
Macaca mulatta (Zimmermann, 1780) — Khỉ vàng
Macaca nemestrina (Linnaeus, 1766) — Khỉ đuôi lợn
Manis (Manis) pentadactyla Linnaeus, 1758 — Tê tê vàng
Manis javanica Desmarest, 1822 — Tê tê java
Martes flavigula (Boddaert, 1785) — Chồn họng vàng
Maxomys surifer (Miller, 1900) — Chuột su-ri
Melogale personata I. Geoffroy Saint-Hilaire, 1831 — Chồn bạc má nam
Muntiacus muntjak (Zimmermann, 1780) — Hoẵng nam bộ
Mustela kathiah — Triết Bụng Vàng
Mustela strigidorsa Gray, 1853 — Triết chỉ lưng
Myotis (Myotis) siligorensis (Horsfield, 1855) — Dơi tai sọ cao
Neofelis nebulosa (Griffith, 1821) — Báo gấm
Nomascus concolor — Vượn đen
Nomascus concolor (Harlan, 1826) — Vượn đen tuyền
Nyctereutes procyonoides (Gray, 1834) — Lửng chó
Nycticebus coucang (Boddaert, 1785) — Culi lớn
Paguma larvata (C. E. H. Smith, 1827) (Cầy vòi mốc) — Cầy Vòi Mốc
Panthera pardus — Báo hoa mai
Panthera tigris — Hổ đông dương
Paradoxurus hermaphroditus (Pallas, 1777) — Cầy vòi hương

… và 130 loài khác trong lớp này.

Amphibia

85 loài

Amolops chapaensis
Amolops chunganensis (Pope, 1929)
Amolops cucae (Bain, Stuart & Orlov, 2006)
Amolops minutus — Ếch bám đá nhỏ
Amolops ricketti — Amolops ricketti (Boulenger, 1899)
Amolops viridimaculatus (Jiang, 1983)
Annandia delacouri
Bombina maxima (Boulenger, 1905) — Cóc tía
Bombina microdeladigitora
Brachytarsophrys feae — Brachytarsophrys feae (Boulenger, 1887)
Bufo cryptotympanicus — Bufo cryptotympanicus Liu & Hu, 1962
Bufo pageoti
Bufo pageoti Bourret, 1937 — Cóc Pagio
Calluella yunnanensis
Chirixalus gracilipes
Chiromantis nongkhorensis (Cochran, 1927) — Chàng Nọng kho
Duttaphrynus melanostictus
Duttaphrynus melanostictus (Schneider, 1799) — Cóc nhà
Fejervarya limnocharis
Fejervarya limnocharis (Gravenhorst, 1829) — Ngoé, nhái
Gracixalus gracilipes (Bourret, 1937) — Nhái cây chân mảnh
Hoplobatrachus rugulosus
Hyla annectans
Hyla annectans (Jerdon, 1870) — Nhái đinh
Hyla simplex Boettger, 1901 — Nhái bén nhỏ (Nhái bén)
Hylarana guentheri
Hylarana taipehensis
Kalophrynus interlineatus
Kaloula pulchra — Kaloula pulchra Gray, 1831
Kurixalus verrucosus
Kurixalus verrucosus (Boulenger, 1893)
Leptobrachella botsfordi — Leptobrachella botsfordi (Rowley, Dau & Nguyen, 2013)
Leptobrachella bourreti — Leptobrachella bourreti (Dubois, 1983)
Leptobrachella bourreti (Dubois, 1983) — Cóc bùn Bure
Leptobrachella firthi — Leptobrachella firthi (Rowley, Hoang, Dau, Le & Cao, 2012)
Leptobrachella lateralis (Anderson, 1871) — Cóc mắt bên
Leptobrachium ailaonicum — Leptobrachium ailaonicum (Yang, Chen & Ma in Yang, Ma, Li & Chen, 1983)
Leptobrachium ailaonicum (Yang, Chen & Ma, 1983) — Cóc bùn
Leptobrachium chapaense
Leptobrachium chapaense (Bourret, 1937) — Cúc bùn Sapa

… và 45 loài khác trong lớp này.

Chưa phân lớp

77 loài

Acacia pennata
Acacia pruinescens
Acacia tonkinensis
Acanthosaura lepidogaster
Achalinus rufescens
Achalinus spinalis
Ahaetulla prasina
Amphiesma stolatum — Amphiesma stolatum (Linnaeus, 1758)
Archelaphe bella — Archelaphe bella (Stanley, 1917)
Bungarus bungaroides
Bungarus fasciatus (Schneider, 1801) — Rắn cạp nong
Bungarus slowinskii Kuch, Kizirian, Nguyen, Lawson, Donnelly & Mebs, 2005 — Rắn cạp nia sông hồng
Calamaria pavimentata
Calamaria septentrionalis
Calotes microlepis
Calotes mystaceus
Calotes versicolor
Coelognathus radiatus (Boie, 1827) — Rắn sọc dưa
Cryptelytrops honsonensis
Deinagkistrodon acutus — Deinagkistrodon acutus (Günther, 1888)
Dendrelaphis pictus — Dendrelaphis pictus (Gmelin, 1789)
Draco maculatus
Elaphe carinata
Euprepiophis mandarinus (Cantor, 1842) — Rắn sọc quan
Eutropis chapaensis
Eutropis longicaudata
Eutropis macularia
Gekko canhi
Gekko gecko (Linnaeus, 1758) — Tắc Kè hoa
Gonyosoma prasinum (Blyth, 1855) — Rắn sọc xanh
Hebius bitaeniatus — Hebius bitaeniatus (Wall, 1925)
Hebius khasiensis — Hebius khasiensis (Boulenger, 1890)
Hebius modestus — Hebius modestus (Günther, 1875)
Hemidactylus frenatus
Hemidactylus garnotii
Hemiphyllodactylus yunnanensis — Hemiphyllodactylus yunnanensis (Boulenger, 1903)
Lipinia vittigera
Lycodon fasciatus
Lycodon ruhstrati
Manouria impressa (Günther, 1882) — Rùa núi viền

… và 37 loài khác trong lớp này.

Pinopsida

36 loài

Abies delavayi subsp. fansipanensis — Vân sam phan xi păng
Amentotaxus yunnanensis H L Li — Dẻ Tùng Sọc Trắng Rộng
Calocedrus macrolepis Kurz — Bách Xanh
Cephalotaxus mannii Hook.f. — Đỉnh Tùng
Chamaecyparis hodginsii (Dunn) Rushforth — Pơ Mu
Cunninghamia konishii Hayata — Sa mộc dầu
Gnetum montanum Markgr. — Dây mấu
Nageia fleuryi (Hickel) de Laub. — Kim giao
Pinus merkusii Jungh. & de Vriese — Thông Nhựa
Podocarpus neriifolius D.Don — Thông tre lá dài
Podocarpus pilgeri Foxw. — Thông tre lá ngắn
Taxus wallichiana — Thông đỏ nam
Taxus wallichiana Zucc. — Thông đỏ lá dài

… và 23 loài khác trong lớp này.

Lycopodiopsida

25 loài

Huperzia cancellata
Huperzia carinata
Huperzia phlegmaria
Huperzia serrata
Huperzia serrata (Thunb.) Trevis. — Thạch tùng răng cưa
Lycopodium casuarinoides
Lycopodium cernuum
Lycopodium clavatum
Lycopodium complanatum
Lycopodium hamiltonii
Selaginella argentea
Selaginella caulescens
Selaginella chrysocaulos
Selaginella doederleinii
Selaginella effusa
Selaginella heterostachys
Selaginella intermedia
Selaginella involvens
Selaginella monospora
Selaginella peltata
Selaginella picta
Selaginella pseudopaleifera
Selaginella repanda
Selaginella uncinata
Selaginella wallichii

Gnetopsida

3 loài

Gnetum latifolium Blume — Dây gắm
Gnetum leptostachyum var. elongatum Markgr. — Gắm vươn dài
Gnetum montanum Markgr. — Gắm núi

Cycadopsida

1 loài

Cycas pectinata Buch.-Ham. — Hoàng Đằng

Bryopsida

1 loài

Rhynchostegium latifolium

Khu bảo tồn khác cùng địa bàn

Tên khu	Cấp	Diện tích	Số loài
Khu bảo tồn thiên nhiên Nà Hẩu	Di sản thiên nhiên cấp tỉnh	16.950 ha	955
Khu bảo tồn thiên nhiên Hoàng Liên - Văn Bàn	Di sản thiên nhiên cấp tỉnh	0 ha	912
Khu bảo tồn loài - sinh cảnh Mù Cang Chải	Di sản thiên nhiên cấp tỉnh	0 ha	6
Vườn quốc gia Bát Xát	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia	18.510,07 ha	0
Ruộng bậc thang Mù Cang Chải	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệt	2.200 ha	0
Hồ Thác Bà	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia	—	0
Động Thiên Long	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia	6,95 ha	0
Thác Đầu Nhuần	Di sản thiên nhiên cấp tỉnh	34,75 ha	0
Động Na Măng	Di sản thiên nhiên cấp tỉnh	—	0
Động Hàm Rồng	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia	2.350 ha	0

Câu hỏi thường gặp

Vườn quốc gia Hoàng Liên ở đâu?

Vườn quốc gia Hoàng Liên nằm trên địa bàn Lào Cai, Lai Châu. Ranh giới theo quyết định thành lập: - Phía Đông giáp xã Liên Minh (thị xã Sa Pa, tỉnh Lào Cai) - Phía Tây giáp xã Bản Bo, Sơn Bình (huyện Tam Đường, tỉnh Lai Châu) - Phía Nam và Đông Nam giáp xã Nậm Xé (huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cai) và 04 xã Phúc Khoa, Thân Thuộc, Hố Mít, TT. Tân Uyên (huyện Tân Uyên, tỉnh Lai Châu) - Phía Bắc giáp xã Hoàng Liên, Phường Ô Quý Hồ, Tả Van, Bản Hồ (thị xã Sa Pa, tỉnh Lào Cai)

Vườn quốc gia Hoàng Liên rộng bao nhiêu?

Tổng diện tích 29.845 ha. Phân chia theo phân khu chức năng: phân khu bảo vệ nghiêm ngặt 11.875 ha; phân khu phục hồi sinh thái 17.900 ha; phân khu hành chính - dịch vụ 70 ha; vùng lõi 0 ha; vùng đệm 38.724 ha.

Có bao nhiêu loài sinh vật tại vườn quốc gia hoàng liên?

Kết quả kiểm kê trong Cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học quốc gia ghi nhận 5.555 loài tại khu vực này. Nhóm nhiều loài nhất: Magnoliopsida (3.280 loài), Liliopsida (800 loài), Polypodiopsida (635 loài), Aves (444 loài), Mammalia (170 loài). Danh sách đầy đủ theo từng lớp sinh học nằm ở phần "Loài đã kiểm kê" phía trên. Con số này là số loài đã được ghi nhận và nhập liệu, không phải toàn bộ đa dạng sinh học thực tế của khu vực.

Vườn quốc gia Hoàng Liên được thành lập theo văn bản nào?

Văn bản xác lập: 90/2002/QĐ-TTg — Quyết định về việc chuyển KBTTN Hoàng Liên SaPa thành VQG Hoàng Liên, tỉnh Lào Cai, do Chính phủ ban hành. Các văn bản công nhận, điều chỉnh liên quan: 92/QĐXB-NXBKHKT Sách lịch sử hình thành và phát triển Vườn quốc gia Hoàng Liên; 1352/QĐ-TTg Phê duyệt Quy hoạch bảo tồn đa dạng sinh học quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050; 895/QĐ-TTg Phê duyệt Quy hoạch lâm nghiệp quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050; 128/BC-VQG Báo cáo Kết quả điều tra, đánh giá Vườn di sản ASEAN; 267/QĐ-UBND Quyết định phê duyệt Đề án du lịch sinh thái nghỉ dưỡng, giải trí Vườn quốc gia Hoàng Liên, giai đoạn 2020-2030 và tầm nhín đến năm 2050.

Vườn quốc gia Hoàng Liên có danh hiệu quốc tế nào?

Khu vực được ghi nhận danh hiệu: Vườn di sản Asean (AHP). Danh hiệu quốc tế không thay thế chế độ quản lý trong nước mà đi kèm với nó.

Căn cứ pháp lý

Luật Đa dạng sinh học 2008
Luật Bảo vệ môi trường 2020
Nghị định 08/2022/NĐ-CP
Luật Lâm nghiệp 2017
Văn bản xác lập khu vực: 90/2002/QĐ-TTg — Quyết định về việc chuyển KBTTN Hoàng Liên SaPa thành VQG Hoàng Liên, tỉnh Lào Cai.

Cập nhật từ nguồn: 29/07/2026. Số liệu diện tích và ranh giới lấy theo hồ sơ trong cơ sở dữ liệu quốc gia; khi cần căn cứ chính thức, tra cứu quyết định thành lập và quy hoạch bảo tồn đa dạng sinh học tương ứng.