Vườn quốc gia Cúc Phương là di sản thiên nhiên cấp quốc gia, thuộc loại hình vườn quốc gia, nằm trên địa bàn Ninh Bình, Phú Thọ, Thanh Hóa, thành lập năm 1962.
Tổng diện tích 25.000 ha. Trong đó phân khu bảo vệ nghiêm ngặt 0 ha, phân khu phục hồi sinh thái 0 ha, phân khu hành chính - dịch vụ 0 ha.
Khu vực được xác lập theo 72/TTg của Thủ tướng Chính phủ. Cơ quan quản lý: Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học quốc gia ghi nhận 3.545 loài đã kiểm kê tại khu vực này, thuộc 22 lớp sinh học.
Giới thiệu
Theo Cục Bảo tồn thiên nhiên và Đa dạng sinh học:
Cách thủ đô Hà Nội 120 km về phía nam, nằm lọt sâu trong lòng dãy núi Tam Điệp, có một mảnh đất đã trở lên vô cùng quen thuộc, thân thương, gợi lên tính hiếu kỳ cho biết bao du khách trong và ngoài nước, đó là Vườn quốc gia Cúc Phương – Vườn quốc gia đầu tiên của Việt Nam.
Được thành lập ngày 07 tháng 07 năm 1962 theo Quyết định số 72-TTg của Thủ tướng Chính phủ, Vườn quốc gia Cúc Phương thuộc địa phận ba tỉnh Ninh Bình, Hoà Bình và Thanh Hoá với tổng diện tích là 22.408 ha. Với nhiều giá trị về cảnh quan thiên nhiên, sự đa dạng về hệ sinh thái, các giá trị văn hoá, lịch sử nên từ lâu Cúc Phương đã trở thành điểm du lịch sinh thái nổi tiếng và hấp dẫn.
Đa dạng sinh học
Với đặc trưng là rừng mưa nhiệt đới, xanh quanh năm, Cúc Phương có hệ động thực vật vô cùng phong phú và đa dạng, theo số liệu điều tra gần đây Cúc Phương có 2234 loài thực vật bậc cao và Rêu, trong đó có 433 loài cây làm thuốc, 229 loài cây ăn được, nhiều loài được ghi trong sách đỏ của Việt Nam.
Về động vật, Cúc Phương có 122 loài bò sát và lưỡng cư, 66 loài cá, gần 2000 loài côn trùng, 135 loài thú (trong đó có loài voọc đen mông trắng là loài thú linh trưởng rất đẹp và quý hiếm được chọn làm biểu tượng của VQG Cúc Phương). Với 336 loài chim cư trú, đặc biệt có nhiều loài đặc hữu của Việt Nam và Đông Dương, vì vậy Cúc Phương từ lâu đã trở thành điểm lý tưởng đối với các nhà xem chim.
Phong cảnh Caxtơ và giá trị khảo cổ
Thuộc địa hình Caxtơ nửa che phủ, Cúc Phương có nhiều hang động đẹp với những cái tên gợi cảm như: động Sơn cung, động Phò mã giáng…Đặc biệt có một số hang động còn lưu giữ những dấu tích của người tiền sử, sống cách ngày nay từ 7.500 năm đến 12.000 năm, đó là hang Đắng (động người xưa), hang con Moong. Năm 2000 Cúc Phương đã phát hiện một hoá thạch của loài động vật có xương sống, theo kết luận ban đầu của Viện cổ sinh học Việt Nam đây là hoá thạch của loài bò sát răng phiến, sống cách ngày nay chừng 200 đến 230 triệu năm.
Bản sắc văn hoá
Từ xa xưa, Cúc Phương là nơi cư trú và sinh sống của cộng đồng người Mường với những nét văn hoá độc đáo và đặc trưng, đó là những nếp nhà sàn, ruộng bậc thang, những cối giã gạo nương, những khung dệt thổ cẩm, độc đáo hơn là những lễ hội, phong tục tập quán và nếp sống của cộng đồng mà du khách có thể cảm nhận được trong thời gian thăm bản.
Hình ảnh
Nguồn ảnh: Báo điện tử Vnexpress
Thông tin quản lý
Mã định danh quốc gia
00000052.KVBT
Cấp di sản thiên nhiên
Di sản thiên nhiên cấp quốc gia
Phân loại
Khu bảo tồn thiên nhiên
Cơ quan quản lý
Bộ Nông nghiệp và Môi trường
Cơ quan quyết định
Thủ tướng Chính phủ
Văn bản xác lập
72/TTg — Văn bản thành lập khu rừng Cúc Phương
Tình trạng hoạt động
Đang hoạt động
Tình trạng quy hoạch
Chuyển tiếp
Vùng miền
Trung du và miền núi phía Bắc
Toạ độ trung tâm
20.307657, 105.620010
Diện tích theo phân khu chức năng
Phân khu
Diện tích
Tổng diện tích
25.000 ha
Phân khu bảo vệ nghiêm ngặt
0 ha
Phân khu phục hồi sinh thái
0 ha
Phân khu hành chính - dịch vụ
0 ha
Văn bản công nhận, điều chỉnh
Danh sách quyết định liên quan tới khu vực này trong hệ thống dữ liệu di sản thiên nhiên.
Số hiệu
Tên văn bản
Cơ quan ban hành
Ngày
1186/QĐ-BNNMT
Quyết định Quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Vườn quốc gia Cúc Phương
Bộ Nông nghiệp và Môi trường
27/04/2025
1352/QĐ-TTg
Phê duyệt Quy hoạch bảo tồn đa dạng sinh học quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050
Thủ tướng Chính phủ
07/11/2024
895/QĐ-TTg
Phê duyệt Quy hoạch lâm nghiệp quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050
Thủ tướng Chính phủ
23/08/2024
1527/QĐ-BNN-TCLN
Quyết định phê duyệt Phương án Quản lý, Bảo tồn và Phát triển bền vững Vườn quốc gia Cúc Phương, giai đoạn 2021 - 2030
Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn
07/04/2021
24/2012/QĐ-TTg
Về chính sách đầu tư phát triển rừng đặc dụng giai đoạn 2011 - 2020
Chính phủ
31/05/2012
72 - QD/TTg
Văn bản thành lập của VQG Cúc Phương
Thủ tướng Chính phủ
1962
Loài nguy cấp, quý, hiếm ghi nhận tại khu vực
Các loài có hồ sơ riêng trong Cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học quốc gia, kèm tình trạng pháp lý.
Vườn quốc gia Cúc Phương nằm trên địa bàn Ninh Bình, Phú Thọ, Thanh Hóa. Ranh giới theo quyết định thành lập: - Phía Bắc và Đông Bắc lấy đường chạy theo chân các dãy núi đá vôi từ xóm Cui xã Yên Lạc đến ranh giới lưng núi các xã Ngọc Thịnh, Yên Tri, Ngọc Lương thuộc huyện Lạc Thủy, tỉnh Hòa Bình với diện tích 18.000 ha. - Phía Nam bắt đầu từ xóm Mạc đến xóm Bông xã Vĩnh Quang, huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình với diện tích 5.000 ha. - Phía Tây và Tây Nam từ bờ sông Bưởi giáp tỉnh Hòa Bình đến đỉnh núi Keo t...
Vườn quốc gia Cúc Phương rộng bao nhiêu?
Tổng diện tích 25.000 ha. Phân chia theo phân khu chức năng: phân khu bảo vệ nghiêm ngặt 0 ha; phân khu phục hồi sinh thái 0 ha; phân khu hành chính - dịch vụ 0 ha.
Có bao nhiêu loài sinh vật tại vườn quốc gia cúc phương?
Kết quả kiểm kê trong Cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học quốc gia ghi nhận 3.545 loài tại khu vực này. Nhóm nhiều loài nhất: Magnoliopsida (1.739 loài), Aves (533 loài), Liliopsida (428 loài), Polypodiopsida (355 loài), Mammalia (192 loài). Danh sách đầy đủ theo từng lớp sinh học nằm ở phần "Loài đã kiểm kê" phía trên. Con số này là số loài đã được ghi nhận và nhập liệu, không phải toàn bộ đa dạng sinh học thực tế của khu vực.
Vườn quốc gia Cúc Phương được thành lập theo văn bản nào?
Văn bản xác lập: 72/TTg — Văn bản thành lập khu rừng Cúc Phương, do Thủ tướng Chính phủ ban hành. Các văn bản công nhận, điều chỉnh liên quan: 1186/QĐ-BNNMT Quyết định Quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Vườn quốc gia Cúc Phương; 1352/QĐ-TTg Phê duyệt Quy hoạch bảo tồn đa dạng sinh học quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050; 895/QĐ-TTg Phê duyệt Quy hoạch lâm nghiệp quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050; 1527/QĐ-BNN-TCLN Quyết định phê duyệt Phương án Quản lý, Bảo tồn và Phát triển bền vững Vườn quốc gia Cúc Phương, giai đoạn 2021 - 2030; 24/2012/QĐ-TTg Về chính sách đầu tư phát triển rừng đặc dụng giai đoạn 2011 - 2020.
Căn cứ pháp lý
Luật Đa dạng sinh học 2008
Luật Bảo vệ môi trường 2020
Nghị định 08/2022/NĐ-CP
Luật Lâm nghiệp 2017
Văn bản xác lập khu vực: 72/TTg — Văn bản thành lập khu rừng Cúc Phương.
Cập nhật từ nguồn: 29/07/2026. Số liệu diện tích và ranh giới lấy theo hồ sơ trong cơ sở dữ liệu quốc gia; khi cần căn cứ chính thức, tra cứu quyết định thành lập và quy hoạch bảo tồn đa dạng sinh học tương ứng.
