Ba ba nam bộ (Amyda ornata)

Ba ba nam bộ có tên khoa học Amyda ornata (Gray, 1861), thuộc họ Trionychidae, bộ Testudines, giới Animalia.

Loài này được ghi nhận trong 2 danh mục pháp lý về bảo tồn: Phụ lục II CITES; Nhóm IIB.

Về hạng bảo tồn, loài được xếp EN - Nguy cấp theo Sách Đỏ Việt Nam 2024.

Dữ liệu phân bố ghi nhận loài tại 5 tỉnh, thành phố: Quảng Trị, Đà Nẵng, Gia Lai, Khánh Hòa, Lâm Đồng.

Loài đã được kiểm kê tại 11 khu bảo tồn thiên nhiên, di sản thiên nhiên trong nước.

Tình trạng pháp lý của loài

Mỗi nhãn dưới đây tương ứng với một danh mục do văn bản quy phạm pháp luật ban hành. Bấm vào tên văn bản để đọc toàn văn trong kho.

Hạng bảo tồn

Hạng bảo tồn là kết quả đánh giá khoa học về nguy cơ tuyệt chủng, khác với việc loài có nằm trong danh mục pháp lý hay không. Một loài có thể được xếp hạng mà chưa thuộc danh mục nào, và ngược lại.

Đặc điểm và sinh thái

Đặc điểm nhận dạng

Loài rùa mai mềm có kích thước cơ thể lớn. Chiều dài mai tới 830mm. Có những nốt sần nhỏ, tròn xếp thành hàng dọc theo bờ trước của mai. Trên mai phủ một lớp da mỏng, rải đều có những nốt sần rất nhỏ. Đầu xám nhạt, lấm tấm những vết vàng nhỏ. Mai màu nâu hoặc xám, có những vết đốm màu vàng và xám đen; ở cá thể non có rất nhiều chấm vàng.

Đặc tính sinh học

Sống ở các kênh rạch, sông, suối, hồ ao và vùng đất ngập nước, kể cả ruộng lúa nước. Là loài ăn tạp, thức ăn gồm các loài côn trùng, tôm, cua, ốc, hến, cá,.. các loại quả và hạt. Đẻ 1-4 lần/năm, cá thể cái cỡ nhỏ đẻ 6-10 trứng/lần, cá thể cái cỡ lớn đẻ từ 20-30 trứng/lần.

Môi trường sinh sống

Sông lớn có dòng chảy chậm, ao hồ và đầm lầy nước ngọt gần các sông lớn, đáy có bùn.

Tình trạng sinh sống

Ba ba nam bộ phân bố rải rác ở các tỉnh miền Trung và Nam bộ; sinh cảnh sống của loài bị chia cắt, suy thoái do tác động của các hoạt động sản xuất nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản, phát triển các khu công nghiệp, ô nhiễm nguồn nước; loài này rất hiếm gặp ngoài tự nhiên, là đối tượng bị săn bắt cạn kiệt phục vụ buôn bán, làm thực phẩm, dược liệu; quần thể trong tự nhiên bị suy giảm ước tính khoảng hơn 50% trong vòng hơn 50 năm qua (tương đương 3 thế hệ) (tiêu chuẩn A2cd). Loài Ba ba (Amyda sp.) trong nuôi nhốt có thể không phải là loài bản địa của Phân bố ở Việt nam.

Mối đe dọa và giá trị

Phân bố tại Việt Nam

Địa danh đã được quy về đơn vị hành chính hiện hành sau sắp xếp năm 2025.

Khu bảo tồn ghi nhận loài

Theo kết quả kiểm kê loài tại các khu bảo tồn, di sản thiên nhiên trong Cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học quốc gia.

Loài khác trong họ Trionychidae