Ưng ấn độ (Accipiter trivirgatus)

Accipiter trivirgatus (Temminck, 1824)

Mã định danh quốc gia: 93W6.HSL

Nhóm hồ sơ: Loài nguy cấp, quý, hiếm

Danh mục	Tình trạng của loài
Danh lục Đỏ IUCN (2017)	LC - Ít quan tâm — Đã được đánh giá nhưng chưa thuộc bất kỳ hạng bị đe dọa nào.
Nghị định 84/2021/NĐ-CP	Nhóm IIB
CITES	Phụ lục II
Danh mục loài được ưu tiên bảo vệ	Có tên trong danh mục

›

›

›

›

›

Ưng ấn độ có tên khoa học Accipiter trivirgatus (Temminck, 1824), thuộc họ Accipitridae, bộ Accipitriformes, lớp Aves, giới Animalia.

Loài này được ghi nhận trong 5 danh mục pháp lý về bảo tồn: Nhóm IIB; Phụ lục II CITES; Loài được ưu tiên bảo vệ — Động vật; Nhóm IIB; Nhóm IIB.

Về hạng bảo tồn, loài được xếp LC - Ít quan tâm theo Danh lục Đỏ IUCN (2017).

Dữ liệu phân bố ghi nhận loài tại 17 tỉnh, thành phố: Khánh Hòa, Lào Cai, Phú Thọ, Lai Châu, Sơn La, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Cao Bằng và 9 địa phương khác.

Loài đã được kiểm kê tại 27 khu bảo tồn thiên nhiên, di sản thiên nhiên trong nước.

Tình trạng pháp lý của loài

Mỗi nhãn dưới đây tương ứng với một danh mục do văn bản quy phạm pháp luật ban hành. Bấm vào tên văn bản để đọc toàn văn trong kho.

Nhóm IIB

Nghị định 84/2021/NĐ-CP (sửa đổi Nghị định 06/2019/NĐ-CP)

Loài động vật rừng chưa bị đe dọa tuyệt chủng nhưng có nguy cơ bị đe dọa nếu không được quản lý chặt chẽ; hạn chế khai thác, sử dụng vì mục đích thương mại.

Nhóm II: Các loài thực vật rừng, động vật rừng chưa bị đe dọa tuyệt chủng nhưng có nguy cơ bị đe dọa nếu không được quản lý chặt chẽ, hạn chế khai thác, sử dụng vì mục đích thương mại và các loài thuộc Phụ lục II CITES có phân bố tự nhiên tại Việt Nam. Nhóm IIA: Các loài thực vật rừng. Nhóm IIB: Các loài động vật rừng.

Căn cứ: Nghị định 84/2021/NĐ-CP · Nghị định 06/2019/NĐ-CP

Phụ lục II CITES

Công ước CITES

Những loài động vật, thực vật hoang dã hiện chưa bị đe dọa tuyệt chủng nhưng có thể sẽ bị tuyệt chủng nếu hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, tái xuất khẩu, nhập nội từ biển và giới thiệu từ biển mẫu vật của những loài này khai thác từ tự nhiên vì mục đích thương mại không được kiểm soát.

Căn cứ: Nghị định 06/2019/NĐ-CP

Loài được ưu tiên bảo vệ — Động vật

Nghị định 160/2013/NĐ-CP

Thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ. Đây là chế độ quản lý nghiêm ngặt nhất trong hệ thống pháp luật đa dạng sinh học Việt Nam.

Căn cứ: Nghị định 160/2013/NĐ-CP · Luật Đa dạng sinh học 2008

Nhóm IIB

Thông tư 27/2025/TT-BNNMT

Nhóm phân loại theo danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm hiện hành do Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành.

Nhóm IIB

Thông tư 85/2025/TT-BNNMT

Nhóm phân loại theo danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm hiện hành do Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành.

Nghĩa vụ chung khi tác động tới loài nguy cấp, quý, hiếm

Hoạt động săn, bắn, bắt, khai thác, nuôi, nhốt, giết, tàng trữ, chế biến, vận chuyển, buôn bán các loài thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm không được ảnh hưởng tiêu cực đến sự tồn tại, sinh trưởng, phát triển của loài đó trong tự nhiên.
Mọi hoạt động săn, bắn, bắt, khai thác, nuôi, nhốt, giết, tàng trữ, vận chuyển, buôn bán, chế biến, quảng cáo, trưng bày, xuất khẩu, nhập khẩu, tạm nhập tái xuất, tạm xuất tái nhập mẫu vật phải được quản lý, đảm bảo nguồn gốc hợp pháp.
Khu vực sinh cảnh sống thường xuyên, tập trung của các loài nguy cấp, quý, hiếm được nghiên cứu làm cơ sở để thành lập các khu rừng đặc dụng.
Tổ chức, hộ gia đình, cá nhân có hoạt động sản xuất, xây dựng công trình, điều tra, thăm dò, nghiên cứu, tham quan, du lịch trong diện tích rừng có loài nguy cấp, quý, hiếm phải thực hiện quy định của Nghị định này và pháp luật liên quan.

Tiêu chí đưa loài vào Danh mục loài được ưu tiên bảo vệ

Số lượng cá thể còn ít hoặc đang bị đe dọa tuyệt chủng theo quy định tại Điều 5 Nghị định 160/2013/NĐ-CP;
Là loài đặc hữu hoặc có một trong các giá trị đặc biệt về khoa học, y tế, kinh tế, sinh thái, cảnh quan, môi trường và văn hóa - lịch sử theo quy định tại Điều 6 Nghị định 160/2013/NĐ-CP.

Hạng bảo tồn

Hạng bảo tồn là kết quả đánh giá khoa học về nguy cơ tuyệt chủng, khác với việc loài có nằm trong danh mục pháp lý hay không. Một loài có thể được xếp hạng mà chưa thuộc danh mục nào, và ngược lại.

Nguồn đánh giá	Hạng	Ý nghĩa
Danh lục Đỏ IUCN (2017)	LC - Ít quan tâm Least Concern	Đã được đánh giá nhưng chưa thuộc bất kỳ hạng bị đe dọa nào.

Đặc điểm và sinh thái

Đặc điểm nhận dạng

Kích thước cơ thể: 40-46 cm. Cá thể trưởng thành: Kích thước tương đối lớn, thân nâu xám, phần đỉnh đầu và đầu hơi nhạt hơn, mào ngắn, viền mắt tối, cổ họng trắng nhạt, phía dưới cổ họng điểm các sọc hung, phần bụng dưới có các viền ngang hung nhạt, phần trên đuôi xám nhạt với 3 viền đen lớn, mắt từ vàng đến vàng cam. Trong mùa sinh sản cá thể đực thường xoè lông trắng khi bay (phần trên đuôi) để tán tỉnh cá thể cái. Con non: Mắt vàng, hai bên đầu và phía trên cơ thể nâu hơn, hai bên tai có các sọc đen nhạt.

Đặc tính sinh học

Loài định cư tương đối phổ biến. Sinh sản quanh năm, thường đẻ 2-3 trứng. Sống, kiếm ăn đơn lẻ hoặc theo đôi trong các vùng rừng thường xanh.

Môi trường sinh sống

Các khu vực rừng lá rộng thường xanh, rừng rụng lá, rừng hỗn giao bán thường xanh, rừng cây lá kim, phân bố lên đến độ cao 1.950 m.

Tình trạng sinh sống

Số lượng loài bị suy giảm quần thể do mất môi trường sống và hiện tượng săn bắt quá mức

Mối đe dọa và giá trị

Mối đe dọa được ghi nhận	Sự suy giảm quần thể · Mất môi trường sống · Buôn bán, tiêu thụ trái phép
Giá trị của loài	Giá trị khoa học · Giá trị môi trường sinh thái

Phân bố tại Việt Nam

Địa danh đã được quy về đơn vị hành chính hiện hành sau sắp xếp năm 2025.

Tỉnh, thành phố có ghi nhận phân bố
Khánh Hòa
Lào Cai
Phú Thọ
Lai Châu
Sơn La
Quảng Ninh
Bắc Ninh
Cao Bằng
Tuyên Quang
Lạng Sơn
Gia Lai
Đắk Lắk
Quảng Ngãi
Thái Nguyên
Lâm Đồng
Đồng Nai
Tây Ninh

Khu bảo tồn ghi nhận loài

Theo kết quả kiểm kê loài tại các khu bảo tồn, di sản thiên nhiên trong Cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học quốc gia.

Khu bảo tồn / di sản thiên nhiên	Phân loại	Địa bàn
Vườn quốc gia Hoàng Liên	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệt	Lào Cai, Lai Châu
Vườn quốc gia Pù Mát	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệt	Nghệ An
Vườn quốc gia Cát Tiên	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệt	Đồng Nai
Vườn quốc gia Chư Mom Ray	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệt	Quảng Ngãi
Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệt	Quảng Trị
Vườn quốc gia Núi Chúa	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệt	Khánh Hòa
Vườn quốc gia Cúc Phương	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia	Ninh Bình, Phú Thọ, Thanh Hóa
Khu bảo tồn thiên nhiên Ngọc Linh	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệt	Quảng Ngãi
Vườn quốc gia Lò Gò Xa Mát	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệt	Tây Ninh
Vườn quốc gia Bạch Mã	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia	Huế, Đà Nẵng
Vườn quốc gia Xuân Sơn	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia	Phú Thọ
Khu dự trữ thiên nhiên Pù Luông	Di sản thiên nhiên cấp tỉnh	Thanh Hóa
Khu dự trữ thiên nhiên Mường Nhé	Di sản thiên nhiên cấp tỉnh	Điện Biên
Vườn quốc gia Ba Bể	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệt	Thái Nguyên
Vườn quốc gia Bến En	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia	Thanh Hóa
Vườn quốc gia Chư Yang Sin	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia	Đắk Lắk
Khu bảo tồn thiên nhiên Hang Kia - Pà Cò	Di sản thiên nhiên cấp tỉnh	Phú Thọ
Vườn quốc gia Sông Thanh	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia	Đà Nẵng
Vườn quốc gia Kon Ka Kinh	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệt	Gia Lai
Vườn quốc gia Du Già - Cao nguyên đá Đồng Văn	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia	Tuyên Quang
Khu dự trữ thiên nhiên Mường La	Di sản thiên nhiên cấp tỉnh	Sơn La
Khu Bảo tồn thiên nhiên - Văn hóa Đồng Nai	Di sản thiên nhiên cấp tỉnh	Đồng Nai
Vườn quốc gia Ea Sô	Di sản thiên nhiên cấp tỉnh	Đắk Lắk
Khu bảo tồn thiên nhiên Hòn Bà	Di sản thiên nhiên cấp tỉnh	Khánh Hòa
Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Huống	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệt	Nghệ An
Vườn quốc gia Yok Đôn	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia	Đắk Lắk, Lâm Đồng
Vườn quốc gia Phú Quốc	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia	An Giang

Loài khác trong họ Accipitridae

Tên gọi	Tên khoa học	Sách Đỏ VN	IUCN	NĐ 84/2021
Diều ăn ong	Pernis ptilorhynchus	NE - Không đánh giá	LC - Ít quan tâm	Nhóm IIB
Diều cá đầu xám	Icthyophaga ichthyaetus	VU - Sẽ nguy cấp	NT - Sắp bị đe dọa	Nhóm IIB
Đại bàng đen	Aquila clanga	EN - Nguy cấp	VU - Sẽ nguy cấp	Nhóm IIB
Ưng xám	Accipiter badius	NE - Không đánh giá	LC - Ít quan tâm	Nhóm IIB
Ưng Nhật Bản	Tachyspiza gularis	—	—	Nhóm IIB
Diều hoa miến điện	Spilornis cheela	—	LC - Ít quan tâm	—
Đại bàng đầu nâu	Aquila heliaca	CR - Rất nguy cấp	VU - Sẽ nguy cấp	Nhóm IB
Diều cá bé	Icthyophaga humilis	VU - Sẽ nguy cấp	NT - Sắp bị đe dọa	Nhóm IIB
Đại bàng đầu trọc	Aegypius monachus	LR - Ít nguy cấp	NT - Sắp bị đe dọa	Nhóm IIB
Kền kền Ben gan	Gyps bengalensis	CR - Rất nguy cấp	CR - Cực kỳ nguy cấp	Nhóm IB
Ó tai	Sarcogyps calvus	NE - Không đánh giá	CR - Cực kỳ nguy cấp	Nhóm IB
Diều hâu	Milvus migrans	—	LC - Ít quan tâm	Nhóm IIB

Câu hỏi thường gặp

Ưng ấn độ là loài gì?

Ưng ấn độ có tên khoa học Accipiter trivirgatus (Temminck, 1824), thuộc họ Accipitridae, bộ Accipitriformes, lớp Aves, giới Animalia. Kích thước cơ thể: 40-46 cm. Cá thể trưởng thành: Kích thước tương đối lớn, thân nâu xám, phần đỉnh đầu và đầu hơi nhạt hơn, mào ngắn, viền mắt tối, cổ họng trắng nhạt, phía dưới cổ họng điểm các sọc hung, phần bụng dưới có các viền ngang hung nhạt, phần trên đuôi xám nhạt với 3 viền đen lớn, mắt từ vàng đến vàng cam. Trong mùa sinh sản cá thể đực thường xoè lông trắng khi bay (phần trên đuôi) để... Loài được ghi nhận phân bố tại Khánh Hòa, Lào Cai, Phú Thọ, Lai Châu, Sơn La, Quảng Ninh.

Ưng ấn độ có nằm trong danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm không?

Có. Nhóm IIB (Nghị định 84/2021/NĐ-CP (sửa đổi Nghị định 06/2019/NĐ-CP)): Loài động vật rừng chưa bị đe dọa tuyệt chủng nhưng có nguy cơ bị đe dọa nếu không được quản lý chặt chẽ; hạn chế khai thác, sử dụng vì mục đích thương mại. Phụ lục II CITES (Công ước CITES): Những loài động vật, thực vật hoang dã hiện chưa bị đe dọa tuyệt chủng nhưng có thể sẽ bị tuyệt chủng nếu hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, tái xuất khẩu, nhập nội từ biển và giới thiệu từ biển mẫu vật của những loài này khai thác từ tự nhiên vì mục đích thương mại không được kiểm soát. Loài được ưu tiên bảo vệ — Động vật (Nghị định 160/2013/NĐ-CP): Thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ. Đây là chế độ quản lý nghiêm ngặt nhất trong hệ thống pháp luật đa dạng sinh học Việt Nam. Nhóm IIB (Thông tư 27/2025/TT-BNNMT): Nhóm phân loại theo danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm hiện hành do Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành. Nhóm IIB (Thông tư 85/2025/TT-BNNMT): Nhóm phân loại theo danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm hiện hành do Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành. Mọi hoạt động khai thác, vận chuyển, mua bán mẫu vật của loài phải tuân thủ quy định tương ứng.

Khai thác, mua bán ưng ấn độ có bị cấm không?

Loài thuộc Nhóm IIB của Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm (Nghị định 06/2019/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 84/2021/NĐ-CP). Loài động vật rừng chưa bị đe dọa tuyệt chủng nhưng có nguy cơ bị đe dọa nếu không được quản lý chặt chẽ; hạn chế khai thác, sử dụng vì mục đích thương mại. Ngoài ra, theo Điều 5 Nghị định 06/2019/NĐ-CP, mọi hoạt động săn, bắt, khai thác, nuôi, nhốt, tàng trữ, vận chuyển, buôn bán, chế biến, xuất nhập khẩu mẫu vật đều phải được quản lý và bảo đảm nguồn gốc hợp pháp.

Ưng ấn độ được xếp hạng bảo tồn thế nào?

Danh lục Đỏ IUCN (2017) xếp loài ở hạng LC - Ít quan tâm — Đã được đánh giá nhưng chưa thuộc bất kỳ hạng bị đe dọa nào. Hạng bảo tồn phản ánh mức độ nguy cơ tuyệt chủng theo đánh giá khoa học, khác với việc loài có nằm trong danh mục pháp lý hay không.

Ưng ấn độ phân bố ở khu bảo tồn nào?

Dữ liệu kiểm kê ghi nhận loài tại 27 khu: Vườn quốc gia Hoàng Liên, Vườn quốc gia Pù Mát, Vườn quốc gia Cát Tiên, Vườn quốc gia Chư Mom Ray, Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, Vườn quốc gia Núi Chúa, Vườn quốc gia Cúc Phương, Khu bảo tồn thiên nhiên Ngọc Linh và một số khu khác.

Vì sao ưng ấn độ bị đe dọa?

Cơ sở dữ liệu ghi nhận các mối đe dọa chính với loài gồm: Sự suy giảm quần thể; Mất môi trường sống; Buôn bán, tiêu thụ trái phép. Về tình trạng sinh sống: Số lượng loài bị suy giảm quần thể do mất môi trường sống và hiện tượng săn bắt quá mức

Căn cứ pháp lý

Luật Đa dạng sinh học 2008
Nghị định 06/2019/NĐ-CP
Nghị định 84/2021/NĐ-CP
Nghị định 160/2013/NĐ-CP
Nghị định 26/2019/NĐ-CP

Cập nhật từ nguồn: 06/04/2026. Trang này tổng hợp lại dữ liệu công bố công khai và đối chiếu với văn bản pháp luật hiện hành; khi cần căn cứ chính thức, tra cứu trực tiếp văn bản gốc.

Ưng ấn độ (Accipiter trivirgatus)

Tình trạng pháp lý của loài

Nhóm IIB

Phụ lục II CITES

Loài được ưu tiên bảo vệ — Động vật

Nhóm IIB

Nhóm IIB

Nghĩa vụ chung khi tác động tới loài nguy cấp, quý, hiếm

Tiêu chí đưa loài vào Danh mục loài được ưu tiên bảo vệ

Hạng bảo tồn

Đặc điểm và sinh thái

Đặc điểm nhận dạng

Đặc tính sinh học

Môi trường sinh sống

Tình trạng sinh sống

Mối đe dọa và giá trị

Phân bố tại Việt Nam

Khu bảo tồn ghi nhận loài

Loài khác trong họ Accipitridae

Câu hỏi thường gặp

Ưng ấn độ là loài gì?

Ưng ấn độ có nằm trong danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm không?

Khai thác, mua bán ưng ấn độ có bị cấm không?

Ưng ấn độ được xếp hạng bảo tồn thế nào?

Ưng ấn độ phân bố ở khu bảo tồn nào?

Vì sao ưng ấn độ bị đe dọa?

Căn cứ pháp lý

Danh mục công cụ 120