Núi Dũng Quyết và Phượng Hoàng Trung Đô là di sản thiên nhiên cấp quốc gia, nằm trên địa bàn Nghệ An, thành lập năm 1962.
Tổng diện tích 155 ha. Trong đó vùng lõi 0 ha.
Khu vực được xác lập theo 201/QĐ-UBND của UBND tỉnh Nghệ An. Cơ quan quản lý: UBND tỉnh Nghệ An.
- Núi Dũng Quyết (thường gọi ngắn gọn là Núi Quyết) — vùng Phượng Hoàng Trung Đô — là một danh lam, di tích gắn liền với lịch sử và tín ngưỡng của thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An. Núi nằm bên tả ngạn sông Lam, thuộc phường Trung Đô, có độ cao đỉnh chính khoảng 97–101,5 m so với mực nước biển và được bao phủ bởi rừng thông xanh mát; quần thể Lâm viên Núi Quyết hiện được khai thác du lịch sinh thái với tổng quy mô khoảng 155–160 ha, trong khi diện tích riêng của Núi Dũng Quyết khoảng 56 ha;
- Núi Dũng Quyết là vùng đất “tứ linh” (Long, Ly, Quy, Phượng) — địa thế được xem là hợp phong thủy — nên từ xưa đã là vị trí quân sự và trung tâm hành chính quan trọng. Cuối thế kỷ XVIII, vua Quang Trung (Nguyễn Huệ) từng chọn khu vực này để xây dựng kinh đô gọi là Phượng Hoàng Trung Đô; công trình mang ý nghĩa chiến lược và biểu tượng nhưng chỉ hoàn thành một phần do biến cố lịch sử. Những dấu tích, truyền thuyết về kinh kỳ này cùng với các di tích khảo cổ, hào thành cổ đã làm tăng giá trị lịch sử của địa điểm;
- Về địa điểm du lịch, Núi Dũng Quyết hấp dẫn du khách bằng sự hòa hợp giữa thiên nhiên và kiến trúc tín ngưỡng: rừng thông, các lối mòn lên đỉnh, vọng đài, hồ nước nhỏ và đặc biệt là Đền thờ Hoàng đế Quang Trung—một quần thể kiến trúc gồm hạ, trung, thượng điện cùng nghi môn, được xây dựng, khánh thành vào những năm đầu thế kỷ XXI, trở thành điểm hành hương, tham quan và giáo dục lịch sử cho người dân và khách thập phương. Từ đỉnh núi du khách có tầm nhìn bao quát sông Lam và thành phố Vinh.
- Đơn vị quản lý và khai thác di tích là Ban Quản lý Đền thờ Hoàng đế Quang Trung và Di tích Phượng Hoàng Trung Đô (Thành phố Vinh); đơn vị này là chủ đầu tư nhiều dự án bảo tồn, tu bổ, tôn tạo hạng mục trong quần thể, phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh trong công tác quản lý, tổ chức lễ hội, đón tiếp khách. Trong nhiều văn bản mời thầu và thông tin dự án đều nêu tên Ban Quản lý này là chủ đầu tư các hạng mục trên Núi Quyết;
- Quần thể Núi Dũng Quyết và Phượng Hoàng Trung Đô đã được xếp hạng và bảo vệ là di tích, danh thắng cấp quốc gia từ năm 1962 theo các ghi chép và tài liệu về di tích văn hóa — điều này khẳng định giá trị lịch sử, văn hóa lâu đời của khu vực và là cơ sở pháp lý cho công tác bảo tồn, khai thác du lịch.
| Mã định danh quốc gia | 00000492.KVBT |
|---|---|
| Cấp di sản thiên nhiên | Di sản thiên nhiên cấp quốc gia |
| Phân loại | Danh lam thắng cảnh |
| Cơ quan quản lý | UBND tỉnh Nghệ An |
| Cơ quan quyết định | UBND tỉnh Nghệ An |
| Văn bản xác lập | 201/QĐ-UBND — Quyết định phê duyệt danh mục kiểm kê di tích, danh thắng |
| Vùng miền | Bắc Trung bộ và Duyên hại miền Trung |
| Toạ độ trung tâm | 18.648516, 105.696461 |
| Phân khu | Diện tích |
|---|---|
| Tổng diện tích | 155 ha |
| Vùng lõi | 0 ha |
| Tên khu | Cấp | Diện tích | Số loài |
|---|---|---|---|
| Vườn quốc gia Pù Mát | Di sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệt | 91.113 ha | 5.127 |
| Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Huống | Di sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệt | 5.000 ha | 471 |
| Khu dự trữ thiên nhiên Pù Hoạt | Di sản thiên nhiên cấp tỉnh | 90.741,10 ha | 9 |
| Khu dự trữ sinh quyển Tây Nghệ An | Di sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệt | 1.299.795 ha | 0 |
| Thẩm Nàng Màn | Di sản thiên nhiên cấp tỉnh | — | 0 |
| Lèn Hai Vai | Di sản thiên nhiên cấp quốc gia | — | 0 |
| Lèn Vũ Kỳ | Di sản thiên nhiên cấp tỉnh | — | 0 |
| Núi Lam Thành | Di sản thiên nhiên cấp quốc gia | — | 0 |
| Kênh Nhà Lê | Di sản thiên nhiên cấp quốc gia | — | 0 |
| Hang Bua | Di sản thiên nhiên cấp quốc gia | 0 ha | 0 |