Song Mật (Calamus inermis)

Song Mật có tên khoa học Calamus inermis T.Anderson, thuộc họ Arecaceae, bộ Arecales, lớp Liliopsida, giới Plantae.

Loài này được ghi nhận trong 3 danh mục pháp lý về bảo tồn: Nhóm IIA; Nhóm IIA; Nhóm IIA.

Về hạng bảo tồn, loài được xếp VU - Sẽ nguy cấp theo Sách Đỏ Việt Nam 2007.

Dữ liệu phân bố ghi nhận loài tại 7 tỉnh, thành phố: Hà Nội, Lai Châu, Lào Cai, Tuyên Quang, Phú Thọ, Ninh Bình, Quảng Trị.

Loài đã được kiểm kê tại 13 khu bảo tồn thiên nhiên, di sản thiên nhiên trong nước.

Tình trạng pháp lý của loài

Mỗi nhãn dưới đây tương ứng với một danh mục do văn bản quy phạm pháp luật ban hành. Bấm vào tên văn bản để đọc toàn văn trong kho.

Hạng bảo tồn

Hạng bảo tồn là kết quả đánh giá khoa học về nguy cơ tuyệt chủng, khác với việc loài có nằm trong danh mục pháp lý hay không. Một loài có thể được xếp hạng mà chưa thuộc danh mục nào, và ngược lại.

Đặc điểm và sinh thái

Đặc điểm nhận dạng

Đặc điểm nhận dạng: Cây mọc thành cụm thưa, đơn tính khác gốc. Thân leo, dài 30-40 m (có thể dàỉ đến 100 m), đường kính đến 8-10 cm (cả bẹ 1á). Bẹ lá rất dài, bao kín thân khí sinh, trên bẹ có nhỉều gai dẹt màu vàng dài 8-10 cm, gốc rộng 1,8-2 mm, gai mọc lật ngược về phía gốc; lá có khuỷu; thìa lìa ở lá non hình ống, có lông hung, gốc có gai, khi già bị rách, có lông cứng; lá xẻ lông chim rất sâu, dài 1,5-2,5 cm; thuỳ lá hình bầu dục, không cuống, dài 40 cm, rộng 6-8 cm, mặt trên cùa thuỳ lá có nhiều gai mảnh, mép có gai nhỏ, đỉnh có túm lông, thuỳ lá mọc thành cụm 2-6, đỉnh lá mang 4-7 lá chét, 2 lá chét ở đỉnh dính nhau ở gốc; sống lá kéo dài thành roi dài 1,5 m có nhiều gai mập thường mọc thành cụm 5-10 gai dính nhau ở gốc. Cụm hoa đực: mo hình dải, dài hơn 1m; mỗi mo mang nhiều bông nhỏ mọc ngay trên lá bắc cấp 3 dài 2-2,5 cm, mang 14-17 hoa đực xếp thành 2 dãy; hoa mẫu 3, lá đài 3, cánh hoa 3, nhị 6. Cụm hoa cái: mo hình dải dài 1-2,5 m, mang 15 bông nhò (chuỳ); lá bắc hình ống dài 20 cm, miệng dẹt, màu xanh đậm, có gai rải rác trên mặt; chuỳ dính nhau trên miệng lá bắc cấp 1 dài 30-70 cm mang nhiều bông chét, đầu tận cùng bởi một đuôi có gai; lá bắc cấp 2 hình phễu, có gai; bông chét dài 8-12 cm mang 14-32 hoa cái; đế hoa hình đầu. Quả hình trứng, dài 15-22 mm, rộng 8-14 mm; đỉnh quả có mũ hình nón dàí 4 mm; vỏ quả có 18 hàng vảy dọc, vảy có mép mầu nâu; quả khi non màu xanh, khi già màu vàng nhạt; cùi trắng mọng, vị chua

Đặc tính sinh học

Ra hoa tháng 4-5, có quả tháng 9-11. Tái sinh bằng hạt, tái sinh tốt ở ven rừng, ven suối. Cây ưa sáng, mọc ven khe ẩm, ven thung lũng núi đất, chân và sườn núi đá, ưa ẩm, mọc trong rừng thường xanh nguyên sinh và thứ sinh, ở độ cao 400-900 m

Môi trường sinh sống

Cây ưa sáng, mọc ven khe ẩm, ven thung lũng núi đất, chân và sườn núi đá, ưa ẩm, mọc trong rừng thường xanh nguyên sinh và thứ sinh, ở độ cao 400-900 m

Tình trạng sinh sống

Tuy loài có mặt trong các Vườn quốc gia Tam Đảo (Vĩnh Phúc). Ba Vì (Hà Nội), Cúc Phương (Ninh Bình) và Phong Nha - Kẻ Bàng (Quảng Bình), nhưng vẳn bị chặt phá, rừng bị khai thác mạnh làm mất mối trường sinh thái và điều kiện sống. Là loài Song có giá trị xuất khẩu cao, đã bị khai thác mạnh trong 10 năm qua, hiện vẫn đang suy giảm về số lượng

Mối đe dọa và giá trị

Phân bố tại Việt Nam

Địa danh đã được quy về đơn vị hành chính hiện hành sau sắp xếp năm 2025.

Khu bảo tồn ghi nhận loài

Theo kết quả kiểm kê loài tại các khu bảo tồn, di sản thiên nhiên trong Cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học quốc gia.

Loài khác trong họ Arecaceae