Ba Gạc Vòng (Rauvolfia verticillata)

Ba Gạc Vòng có tên khoa học Rauvolfia verticillata (Lour.) Baill., thuộc họ Apocynaceae, bộ Gentianales, lớp Magnoliopsida, giới Plantae.

Về hạng bảo tồn, loài được xếp VU - Sẽ nguy cấp theo Sách Đỏ Việt Nam 2007.

Dữ liệu phân bố ghi nhận loài tại 10 tỉnh, thành phố: Lào Cai, Sơn La, Tuyên Quang, Cao Bằng, Lạng Sơn, Quảng Ninh, Phú Thọ, Hà Nội và 2 địa phương khác.

Loài đã được kiểm kê tại 21 khu bảo tồn thiên nhiên, di sản thiên nhiên trong nước.

Hạng bảo tồn

Hạng bảo tồn là kết quả đánh giá khoa học về nguy cơ tuyệt chủng, khác với việc loài có nằm trong danh mục pháp lý hay không. Một loài có thể được xếp hạng mà chưa thuộc danh mục nào, và ngược lại.

Đặc điểm và sinh thái

Đặc điểm nhận dạng

Cây bụi, cao khoảng 1 m hoặc hơn; phân cành nhiều; vỏ màu xanh sau màu xám, nhiều bì khổng. Lá có cuống ngắn, thường mọc vòng 3, đôi khi mọc đối; phiến lá thuôn nhọn cả 2 đầu, mỏng, 3,5-15x2-4 cm; gân bên hơi nổi rõ ở mặt dưới. Cụm hoa dạng xim tán, thường mọc ở chỗ tiếp giáp mới phân cành hoặc ở kẽ lá, hiếm khi ở ngọn. Cuống chung của cụm hoa dài 3-5 cm. Hoa nhỏ, hình ống, màu trắng hoặc trắng ngà, thường phình ra ở giữa ống tràng, dài 1,5-2 cm; đài 5; cánh hoa 5, đầu cánh hoa gần tròn. Nhị 5, ngắn, đính ở trong ngay chỗ phình ra của ống tràng. Bầu 2 ô, đĩa ôm đến 1/2 bầu; vòi nhụy nhỏ , đầu hình trụ tròn. Quả hạch, gồm 2 phân quả hình trứng; chỉ dính nhau ở gốc; khi chín màu tím đen hoặc màu đỏ (Ba gạc việt nam). Hạt nhỏ, hơi dẹt, vỏ cứng, có vân nhẫn. Toàn cây có nhựa mủ trắng, nhất là ngọn và lá non.

Đặc tính sinh học

Mùa hoa tháng 4-6, quả tháng 6-10. Tái sinh tự nhiên từ hạt và từ phần còn lại sau khi bị chặt. Cây ưa sáng, hoặc có thể hơi chịu bóng, thường mọc rải rác ở rừng thứ sinh, ven rừng núi đá vôi, bờ nương rẫy, ở độ cao từ 300-1500 m

Môi trường sinh sống

Trong rừng thứ sinh, ven rừng núi đá vôi, bờ nương rẫy, ở độ cao từ 300-1500 m. Ưa sáng, hoặc có thể hơi chịu bóng.

Tình trạng sinh sống

Mặc dù có vùng phân bố tương đối rộng; nhưng nơi sống thường xuyên bị xâm hại do nạn phá rừng và canh tác nương rẫy, Đã từng bị khai thác thu mua

Mối đe dọa và giá trị

Phân bố tại Việt Nam

Địa danh đã được quy về đơn vị hành chính hiện hành sau sắp xếp năm 2025.

Khu bảo tồn ghi nhận loài

Theo kết quả kiểm kê loài tại các khu bảo tồn, di sản thiên nhiên trong Cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học quốc gia.

Loài khác trong họ Apocynaceae