Khu dự trữ thiên nhiên Thần Sa - Phượng Hoàng là di sản thiên nhiên cấp tỉnh, thuộc loại hình khu dự trữ thiên nhiên, nằm trên địa bàn Thái Nguyên, thành lập năm 2021.
Tổng diện tích 18.704,89 ha. Trong đó phân khu bảo vệ nghiêm ngặt 4.687,56 ha, phân khu phục hồi sinh thái 13.914,33 ha, phân khu hành chính - dịch vụ 103 ha, vùng lõi 0 ha, vùng đệm 61.048,25 ha, vùng chuyển tiếp 0 ha.
Khu vực được xác lập theo 4143/QĐ-UBND của UBND tỉnh Thái Nguyên, ngày 27/12/2021. Cơ quan quản lý: UBND tỉnh Thái Nguyên.
Cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học quốc gia ghi nhận 1.582 loài đã kiểm kê tại khu vực này, thuộc 11 lớp sinh học.
Giới thiệu
Nguồn Trang thông tin của Cục Du lịch quốc gia Việt Nam (https://vietnamtourism.gov.vn/post/36018): Đến với khu bảo tồn thiên nhiên rộng gần 20 nghìn ha, trải dài theo các xã: Thần Sa, Sảng Mộc, Thượng Nung, Nghinh Tường, Vũ Chấn, Phú Thượng và thị trấn Đình Cả (trong đó có 17.474 ha rừng đặc dụng), điều khiến chúng tôi vô cùng ấn tượng là hệ sinh thái núi đá vôi trùng điệp, với nhiều hang động mang vẻ đẹp tự nhiên như hang Thằm Bau, động Thăm Luông, hang Phiêng Tung, động Bó Pha, thác Mưa Rơi… Ở đây có những nhũ đá mang hình tượng độc đáo, sinh động được hình thành một cách tự nhiên, hoang sơ và kỳ vĩ.
- Theo chia sẻ của những cán bộ kiểm lâm đang làm công tác giữ rừng ở khu bảo tồn, nơi đây còn có 160 họ thực vật, với 1.096 loài, trong đó có nhiều loài quý hiếm cần được bảo tồn, phát triển như: Lan Kim tuyến (nhóm 1B); những cây cổ thụ lớn như: Nghiến, Trai Lý, Thông tre, Đinh Sến… Ngoài ra, khu bảo tồn hiện đang có 295 loài động vật hoang dã, với nhiều loài chim quý hiếm, nhất là khỉ mặt đỏ - một trong những loài động vật nằm trong sách đỏ Việt Nam.
- Để cảm nhận được hương sắc núi rừng ở Khu bảo tồn, chúng tôi cho xe chạy thật chậm ngắm thác Mưa Rơi hay còn gọi là thác Nặm Rứt, thuộc địa phận xã Thần Sa. Chị Lê Thị Thủy, Phó Chủ tịch UBND xã Thần Sa tự hào nói: Mùa hè, thác Mưa Rơi lúc ẩn, lúc hiện. Sau mỗi đợt mưa rừng, nước từ trên núi đổ về, các tầng thác ào ạt chảy, bọt tung trắng xóa. Khi ấy, ngắm những tầng thác thật đã mắt. Vài ba ngày, khi nắng lên, nước ở các tầng thác vơi dần nhưng lúc này, cả dòng thác được khúc xạ thành vô số những cầu vồng đủ màu sắc chiếu rọi xuống dòng sông Thần Sa trong xanh.
- Nằm trong quần thể của Khu bảo tồn, mái đá Ngườm, thuộc địa phận xã Thần Sa cũng là một điểm đến rất thú vị. Mái đá cao 30m, rộng 60m nằm trên sườn dãy núi Ngườm. Tại đây, các nhà khảo cổ đã tìm thấy 4 địa tầng văn hóa khảo cổ: Bắc Sơn, Hòa Bình, Sơn Vi và Ngườm. Những phát hiện khảo cổ học ở đây đã cho những luận cứ khoa học hết sức thuyết phục để khẳng định Thần Sa là nơi cư trú của nhiều thế hệ người cổ. Do đó, nơi này có một vị trí đặc biệt trong việc tìm hiểu về lịch sử tiến hóa của con người nguyên thủy trên đất nước ta nói riêng và cả vùng Đông Nam Á nói chung.
- Không chỉ đa dạng về các loài thực vật, KDTTN Thần Sa - Phượng Hoàng còn phong phú về hệ động vật, với 295 loài, 93 họ và 80 bộ. Lớp thú có 56 loài, 25 họ và 8 bộ; loài chim có 117 loài, 43 họ và 15 bộ; 28 loài bò sát, có 15 loài thuộc nhóm IB và 19 loài thuộc nhóm IIB; lớp lưỡng cư có 11 loài; lớp cá 77 loài. Đặc biệt, khỉ mặt đỏ được phát hiện tại KBTTN là loài động vật quý, hiếm, đã được đưa vào Sách đỏ Việt Nam và danh sách các loài cần được bảo vệ và phát triển. Ngoài ra, KDTTN Thần Sa - Phượng Hoàng còn có nhiều hang động với vẻ đẹp tự nhiên như hang Thằm Bau, động Thăm Luông, hang Phiêng Tung, động Bó Pha, Thác mưa rơi… Nổi bật nhất là hang Phượng Hoàng, suối Mỏ Gà với cảnh quan đẹp, hấp dẫn, giàu tiềm năng phát triển du lịch, được công nhận là Di tích lịch sử cấp quốc gia.
Hình ảnh
Nguồn ảnh: Trang thông tin điện tử Cục Du lịch quốc gia Việt Nam
Thông tin quản lý
Mã định danh quốc gia
01900006.KVBT
Cấp di sản thiên nhiên
Di sản thiên nhiên cấp tỉnh
Phân loại
Khu bảo tồn thiên nhiên
Cơ quan quản lý
UBND tỉnh Thái Nguyên
Cơ quan quyết định
UBND tỉnh Thái Nguyên
Văn bản xác lập
4143/QĐ-UBND — Phê duyệt Dự án “Thành lập lại khu rừng đặc dụng Thần Sa – Phượng Hoàng"
Ngày ban hành
27/12/2021
Tình trạng hoạt động
Đang hoạt động
Tình trạng quy hoạch
Chuyển tiếp
Vùng miền
Trung du và miền núi phía Bắc
Đơn vị hành chính cấp xã
Xã Cúc Đường, Xã Thần Xa, Xã Thượng Nung, Xã Sảng Mộc, Xã Nghinh Tường, Xã Vũ Chấn, Xã Phú Thượng
Toạ độ trung tâm
21.812070, 105.930420
Diện tích theo phân khu chức năng
Phân khu
Diện tích
Tổng diện tích
18.704,89 ha
Phân khu bảo vệ nghiêm ngặt
4.687,56 ha
Phân khu phục hồi sinh thái
13.914,33 ha
Phân khu hành chính - dịch vụ
103 ha
Vùng lõi
0 ha
Vùng đệm
61.048,25 ha
Vùng chuyển tiếp
0 ha
Văn bản công nhận, điều chỉnh
Danh sách quyết định liên quan tới khu vực này trong hệ thống dữ liệu di sản thiên nhiên.
Số hiệu
Tên văn bản
Cơ quan ban hành
Ngày
1352/QĐ-TTg
Phê duyệt Quy hoạch bảo tồn đa dạng sinh học quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050
Thủ tướng Chính phủ
07/11/2024
895/QĐ-TTg
Phê duyệt Quy hoạch lâm nghiệp quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050
Thủ tướng Chính phủ
23/08/2024
4143/QĐ-UBND
V/v Phê duyệt Dự án “Thành lập lại khu rừng đặc dụng Thần Sa – Phượng Hoàng"
UBND tỉnh Thái Nguyên
27/12/2021
Loài nguy cấp, quý, hiếm ghi nhận tại khu vực
Các loài có hồ sơ riêng trong Cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học quốc gia, kèm tình trạng pháp lý.
Khu dự trữ thiên nhiên Thần Sa - Phượng Hoàng ở đâu?
Khu dự trữ thiên nhiên Thần Sa - Phượng Hoàng nằm trên địa bàn Thái Nguyên, cụ thể tại Xã Cúc Đường, Xã Thần Xa, Xã Thượng Nung, Xã Sảng Mộc, Xã Nghinh Tường, Xã Vũ Chấn, Xã Phú Thượng. Ranh giới theo quyết định thành lập: Trích nguồn Quyết định số 4143/QĐ-UBND ngày 28/12/2021 của Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên, theo đó ranh giới bao gồm; - Phía Bắc giáp phần đất ngoài quy hoạch rừng đặc dụng thuộc xã Thần Sa, Sảng Mộc, Vũ Chấn, huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên và huyện Na Rì, tỉnh Bắc Kạn - Phía Đông giáp phần đất ngoài quy hoạch rừng đặc dụng thuộc xã Nghinh Tường, huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên và huyện Bắc Sơn t...
Khu dự trữ thiên nhiên Thần Sa - Phượng Hoàng rộng bao nhiêu?
Tổng diện tích 18.704,89 ha. Phân chia theo phân khu chức năng: phân khu bảo vệ nghiêm ngặt 4.687,56 ha; phân khu phục hồi sinh thái 13.914,33 ha; phân khu hành chính - dịch vụ 103 ha; vùng lõi 0 ha; vùng đệm 61.048,25 ha; vùng chuyển tiếp 0 ha.
Có bao nhiêu loài sinh vật tại khu dự trữ thiên nhiên thần sa - phượng hoàng?
Kết quả kiểm kê trong Cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học quốc gia ghi nhận 1.582 loài tại khu vực này. Nhóm nhiều loài nhất: Magnoliopsida (829 loài), Insecta (292 loài), Liliopsida (172 loài), Aves (87 loài), Polypodiopsida (61 loài). Danh sách đầy đủ theo từng lớp sinh học nằm ở phần "Loài đã kiểm kê" phía trên. Con số này là số loài đã được ghi nhận và nhập liệu, không phải toàn bộ đa dạng sinh học thực tế của khu vực.
Khu dự trữ thiên nhiên Thần Sa - Phượng Hoàng được thành lập theo văn bản nào?
Văn bản xác lập: 4143/QĐ-UBND — Phê duyệt Dự án “Thành lập lại khu rừng đặc dụng Thần Sa – Phượng Hoàng", do UBND tỉnh Thái Nguyên ban hành. Các văn bản công nhận, điều chỉnh liên quan: 1352/QĐ-TTg Phê duyệt Quy hoạch bảo tồn đa dạng sinh học quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050; 895/QĐ-TTg Phê duyệt Quy hoạch lâm nghiệp quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050; 4143/QĐ-UBND V/v Phê duyệt Dự án “Thành lập lại khu rừng đặc dụng Thần Sa – Phượng Hoàng".
Căn cứ pháp lý
Luật Đa dạng sinh học 2008
Luật Bảo vệ môi trường 2020
Nghị định 08/2022/NĐ-CP
Luật Lâm nghiệp 2017
Văn bản xác lập khu vực: 4143/QĐ-UBND — Phê duyệt Dự án “Thành lập lại khu rừng đặc dụng Thần Sa – Phượng Hoàng".
Cập nhật từ nguồn: 22/07/2026. Số liệu diện tích và ranh giới lấy theo hồ sơ trong cơ sở dữ liệu quốc gia; khi cần căn cứ chính thức, tra cứu quyết định thành lập và quy hoạch bảo tồn đa dạng sinh học tương ứng.
