Song bột (Calamus poilanei)

Calamus poilanei Conrard

Tên địa phương: Mây poilane, Poóng, Trèo đồi
Mã định danh quốc gia: 6978C.HSL
Nhóm hồ sơ: Loài nguy cấp, quý, hiếm
Danh mụcTình trạng của loài
Sách Đỏ Việt Nam 2007EN - Nguy cấp — Đối mặt nguy cơ tuyệt chủng rất lớn ngoài thiên nhiên trong tương lai gần.
Sách Đỏ Việt Nam 2024VU - Sẽ nguy cấp — Đối mặt nguy cơ tuyệt chủng lớn ngoài thiên nhiên trong tương lai tương đối gần.
Nghị định 84/2021/NĐ-CPNhóm IIA

Song bột có tên khoa học Calamus poilanei Conrard, thuộc họ Arecaceae, bộ Arecales, lớp Liliopsida, giới Plantae.

Loài này được ghi nhận trong 3 danh mục pháp lý về bảo tồn: Nhóm IIA; Nhóm IIA; Nhóm IIA.

Về hạng bảo tồn, loài được xếp EN - Nguy cấp theo Sách Đỏ Việt Nam 2007; VU - Sẽ nguy cấp theo Sách Đỏ Việt Nam 2024.

Dữ liệu phân bố ghi nhận loài tại 6 tỉnh, thành phố: Đồng Nai, Thanh Hóa, Gia Lai, Lâm Đồng, Đắk Lắk, Khánh Hòa.

Loài đã được kiểm kê tại 13 khu bảo tồn thiên nhiên, di sản thiên nhiên trong nước.

Tình trạng pháp lý của loài

Mỗi nhãn dưới đây tương ứng với một danh mục do văn bản quy phạm pháp luật ban hành. Bấm vào tên văn bản để đọc toàn văn trong kho.

Nghĩa vụ chung khi tác động tới loài nguy cấp, quý, hiếm

  • Hoạt động săn, bắn, bắt, khai thác, nuôi, nhốt, giết, tàng trữ, chế biến, vận chuyển, buôn bán các loài thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm không được ảnh hưởng tiêu cực đến sự tồn tại, sinh trưởng, phát triển của loài đó trong tự nhiên.
  • Mọi hoạt động săn, bắn, bắt, khai thác, nuôi, nhốt, giết, tàng trữ, vận chuyển, buôn bán, chế biến, quảng cáo, trưng bày, xuất khẩu, nhập khẩu, tạm nhập tái xuất, tạm xuất tái nhập mẫu vật phải được quản lý, đảm bảo nguồn gốc hợp pháp.
  • Khu vực sinh cảnh sống thường xuyên, tập trung của các loài nguy cấp, quý, hiếm được nghiên cứu làm cơ sở để thành lập các khu rừng đặc dụng.
  • Tổ chức, hộ gia đình, cá nhân có hoạt động sản xuất, xây dựng công trình, điều tra, thăm dò, nghiên cứu, tham quan, du lịch trong diện tích rừng có loài nguy cấp, quý, hiếm phải thực hiện quy định của Nghị định này và pháp luật liên quan.

Hạng bảo tồn

Hạng bảo tồn là kết quả đánh giá khoa học về nguy cơ tuyệt chủng, khác với việc loài có nằm trong danh mục pháp lý hay không. Một loài có thể được xếp hạng mà chưa thuộc danh mục nào, và ngược lại.

Nguồn đánh giáHạngÝ nghĩa
Sách Đỏ Việt Nam 2007EN - Nguy cấp
Endangered
Đối mặt nguy cơ tuyệt chủng rất lớn ngoài thiên nhiên trong tương lai gần.
Sách Đỏ Việt Nam 2024VU - Sẽ nguy cấp
Vulnerable
Đối mặt nguy cơ tuyệt chủng lớn ngoài thiên nhiên trong tương lai tương đối gần.

Đặc điểm và sinh thái

Đặc điểm nhận dạng

Cây leo, cao 25-40 m; thân được bao bọc bởi bẹ lá màu lục, có nhiều gai dẹt màu vàng mọc thành vòng 4-5 gai; bẹ lá có khuỷu rõ, thìa lìa không gai có nhiều lông nâu; bẹ lá có roi dài 1-4 m, đổi diện cuống lá, có nhiều gai mập, thường thành cụm 4-5 gai. Lá dài 2-2.4 m: thùy lá không cuống, xếp lông chim, cách đều nhau khoảng 4-5 cm, có 40-50 thùy mỗi bên 2 thùy cuối cùng rời nhau dài 20 cm, sống lá không kéo dài thành roi, thùy lá kích thước 50-65 cmx2-3 cm, hình ngọn giáo; mép thuỳ có gai nhỏ, mặt dưới có gai mềm trên gân chính, đầu thùy lá có túm lông. Cụm hoa cái hình mo, có roi; lá bắc cụm hoa hình ống hẹp, có khía, nhăn hay có gai một phía; lá bắc nhành hoa có gai dài 30-40 cm, nhánh hoa nhiều hình trụ, dính ở phần trên của lá bắc nhánh, cách nhau 50-60 cm, trục cụm hoa cong, dài 35 cm tận cùng bằng bông; có 11-16 hoa cái trẽn 1 nhánh ở phía dưới, các hoa cách nhau 5-8 mm. Ọủa hình trứng rộng 11 mm. cao 22-2.4 mm, có 15- 18 hàng vẩy, vẩ hình tam giác, vàng, có đốm đen ở trên

Đặc tính sinh học

Mùa hoa tháng 4-5. có quá tháng 5-10, tái sinh bằng hạt. Cây ưa sáng mọc ven suối, ưa ẩm, ở độ cao 200-1000 m

Môi trường sinh sống

Cây ưa sáng mọc ven suối, ưa ẩm, ở độ cao 200-1000 m

Tình trạng sinh sống

Loài chỉ có phân bố từ Thanh Hóa trở vào, rừng bị chặt phá nhiều làm mất môi trường sinh thái và điều kiện sống. Lá loài Song có giá trị xuất khẩu cao nên đã bị khai thác mạnh trong 10 năm qua

Mối đe dọa và giá trị

Giá trị của loàiGiá trị kinh tế

Phân bố tại Việt Nam

Địa danh đã được quy về đơn vị hành chính hiện hành sau sắp xếp năm 2025.

Tỉnh, thành phố có ghi nhận phân bố
Đồng Nai
Thanh Hóa
Gia Lai
Lâm Đồng
Đắk Lắk
Khánh Hòa

Khu bảo tồn ghi nhận loài

Theo kết quả kiểm kê loài tại các khu bảo tồn, di sản thiên nhiên trong Cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học quốc gia.

Khu bảo tồn / di sản thiên nhiênPhân loạiĐịa bàn
Vườn quốc gia Cát TiênDi sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệtĐồng Nai
Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ BàngDi sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệtQuảng Trị
Khu bảo tồn thiên nhiên Ngọc LinhDi sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệtQuảng Ngãi
Vườn quốc gia Côn ĐảoDi sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệtHồ Chí Minh
Khu dự trữ thiên nhiên Thần Sa - Phượng HoàngDi sản thiên nhiên cấp tỉnhThái Nguyên
Vườn quốc gia Bến EnDi sản thiên nhiên cấp quốc giaThanh Hóa
Vườn quốc gia Phước BìnhDi sản thiên nhiên cấp quốc giaKhánh Hòa
Vườn quốc gia Chư Yang SinDi sản thiên nhiên cấp quốc giaĐắk Lắk
Vườn quốc gia Kon Ka KinhDi sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệtGia Lai
Khu bảo tồn thiên nhiên Nà HẩuDi sản thiên nhiên cấp tỉnhLào Cai
Vườn quốc gia Bidoup - Núi BàDi sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệtLâm Đồng
Khu bảo tồn thiên nhiên Hòn BàDi sản thiên nhiên cấp tỉnhKhánh Hòa
Vườn quốc gia Vũ QuangDi sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệtHà Tĩnh

Loài khác trong họ Arecaceae

Tên gọiTên khoa họcSách Đỏ VNIUCNNĐ 84/2021
Song MậtCalamus inermisVU - Sẽ nguy cấpNhóm IIA
Hèo sợi toGuihaia grossefibrosaEN - Nguy cấp
Lụi đáLicuala radula
Ra robinsonLicuala robinsoniana
Cọ hạ longLivistona halongensis
Mây cám mỡCalamus spiralis
Mây núi chúaCalamus nuichuaensis
Mạt cật pù huốngRhapis puhuongensis
Mây trung bộCalamus centralis
Ra nhẵnLicuala glaberrima

Câu hỏi thường gặp

Song bột là loài gì?

Song bột có tên khoa học Calamus poilanei Conrard, thuộc họ Arecaceae, bộ Arecales, lớp Liliopsida, giới Plantae. Cây leo, cao 25-40 m; thân được bao bọc bởi bẹ lá màu lục, có nhiều gai dẹt màu vàng mọc thành vòng 4-5 gai; bẹ lá có khuỷu rõ, thìa lìa không gai có nhiều lông nâu; bẹ lá có roi dài 1-4 m, đổi diện cuống lá, có nhiều gai mập, thường thành cụm 4-5 gai. Lá dài 2-2.4 m: thùy lá không cuống, xếp lông chim, cách đều nhau khoảng 4-5 cm, có 40-50 thùy mỗi bên 2 thùy cuối cùng rời nhau dài 20 cm, sống lá... Loài được ghi nhận phân bố tại Đồng Nai, Thanh Hóa, Gia Lai, Lâm Đồng, Đắk Lắk, Khánh Hòa.

Song bột có nằm trong danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm không?

Có. Nhóm IIA (Nghị định 84/2021/NĐ-CP (sửa đổi Nghị định 06/2019/NĐ-CP)): Loài thực vật rừng chưa bị đe dọa tuyệt chủng nhưng có nguy cơ bị đe dọa nếu không được quản lý chặt chẽ; hạn chế khai thác, sử dụng vì mục đích thương mại. Nhóm IIA (Thông tư 27/2025/TT-BNNMT): Nhóm phân loại theo danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm hiện hành do Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành. Nhóm IIA (Thông tư 85/2025/TT-BNNMT): Nhóm phân loại theo danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm hiện hành do Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành. Mọi hoạt động khai thác, vận chuyển, mua bán mẫu vật của loài phải tuân thủ quy định tương ứng.

Khai thác, mua bán song bột có bị cấm không?

Loài thuộc Nhóm IIA của Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm (Nghị định 06/2019/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 84/2021/NĐ-CP). Loài thực vật rừng chưa bị đe dọa tuyệt chủng nhưng có nguy cơ bị đe dọa nếu không được quản lý chặt chẽ; hạn chế khai thác, sử dụng vì mục đích thương mại. Ngoài ra, theo Điều 5 Nghị định 06/2019/NĐ-CP, mọi hoạt động săn, bắt, khai thác, nuôi, nhốt, tàng trữ, vận chuyển, buôn bán, chế biến, xuất nhập khẩu mẫu vật đều phải được quản lý và bảo đảm nguồn gốc hợp pháp.

Song bột được xếp hạng bảo tồn thế nào?

Sách Đỏ Việt Nam 2007 xếp loài ở hạng EN - Nguy cấp — Đối mặt nguy cơ tuyệt chủng rất lớn ngoài thiên nhiên trong tương lai gần. Sách Đỏ Việt Nam 2024 xếp loài ở hạng VU - Sẽ nguy cấp — Đối mặt nguy cơ tuyệt chủng lớn ngoài thiên nhiên trong tương lai tương đối gần. Hạng bảo tồn phản ánh mức độ nguy cơ tuyệt chủng theo đánh giá khoa học, khác với việc loài có nằm trong danh mục pháp lý hay không.

Song bột phân bố ở khu bảo tồn nào?

Dữ liệu kiểm kê ghi nhận loài tại 13 khu: Vườn quốc gia Cát Tiên, Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, Khu bảo tồn thiên nhiên Ngọc Linh, Vườn quốc gia Côn Đảo, Khu dự trữ thiên nhiên Thần Sa - Phượng Hoàng, Vườn quốc gia Bến En, Vườn quốc gia Phước Bình, Vườn quốc gia Chư Yang Sin và một số khu khác.

Căn cứ pháp lý

  • Luật Đa dạng sinh học 2008
  • Nghị định 06/2019/NĐ-CP
  • Nghị định 84/2021/NĐ-CP
  • Nghị định 160/2013/NĐ-CP
  • Nghị định 26/2019/NĐ-CP
Cập nhật từ nguồn: 05/02/2026. Trang này tổng hợp lại dữ liệu công bố công khai và đối chiếu với văn bản pháp luật hiện hành; khi cần căn cứ chính thức, tra cứu trực tiếp văn bản gốc.

Danh mục công cụ 120

Thuế & kế toán14
Lao động & BHXH8
Doanh nghiệp16
Tài chính8
Dân sự10
Hành chính6
Giao thông16
Đất đai & xây dựng4
Nông nghiệp6
Giáo dục16
Y tế7
Lịch & văn hóa9
Xem tất cả 120 công cụ