Tài khoản 112 – Tiền gửi ngân hàng theo Thông tư 200/2014/TT-BTC

Nguyên tắc kế toán tài khoản 112

Tài khoản này dùng để phản ánh số hiện có và tình hình biến động tăng, giảm các khoản tiền gửi không kỳ hạn tại Ngân hàng của doanh nghiệp. Căn cứ để hạch toán trên tài khoản 112 “tiền gửi Ngân hàng” là các giấy báo Có, báo Nợ hoặc bản sao kê của Ngân hàng kèm theo các chứng từ gốc (uỷ nhiệm chi, uỷ nhiệm thu, séc chuyển khoản, séc bảo chi,…).

a) Khi nhận được chứng từ của Ngân hàng gửi đến, kế toán phải kiểm tra, đối chiếu với chứng từ gốc kèm theo. Nếu có sự chênh lệch giữa số liệu trên sổ kế toán của doanh nghiệp, số liệu ở chứng từ gốc với số liệu trên chứng từ của Ngân hàng thì doanh nghiệp phải thông báo cho Ngân hàng để cùng đối chiếu, xác minh và xử lý kịp thời. Cuối tháng, chưa xác định được nguyên nhân chênh lệch thì kế toán ghi sổ theo số liệu của Ngân hàng trên giấy báo Nợ, báo Có hoặc bản sao kê. Số chênh lệch (nếu có) ghi vào bên Nợ TK 138 “Phải thu khác” (1388) (nếu số liệu của kế toán lớn hơn số liệu của Ngân hàng) hoặc ghi vào bên Có TK 338 “Phải trả, phải nộp khác” (3388) (nếu số liệu của kế toán nhỏ hơn số liệu của Ngân hàng). Sang tháng sau, tiếp tục kiểm tra, đối chiếu, xác định nguyên nhân để điều chỉnh số liệu ghi sổ.

b) Ở những doanh nghiệp có các tổ chức, bộ phận phụ thuộc không tổ chức kế toán riêng, có thể mở tài khoản chuyên thu, chuyên chi hoặc mở tài khoản thanh toán phù hợp để thuận tiện cho việc giao dịch, thanh toán. Kế toán phải mở sổ chi tiết theo từng loại tiền gửi (Đồng Việt Nam, ngoại tệ các loại).

c) Phải tổ chức hạch toán chi tiết số tiền gửi theo từng tài khoản ở Ngân hàng để tiện cho việc kiểm tra, đối chiếu.

d) Khoản thấu chi ngân hàng không được ghi âm trên tài khoản tiền gửi ngân hàng mà được phản ánh tương tự như khoản vay ngân hàng.

đ) Khi phát sinh các giao dịch bằng ngoại tệ, kế toán phải quy đổi ngoại tệ ra Đồng Việt Nam theo nguyên tắc:

- Bên Nợ TK 1122 áp dụng tỷ giá giao dịch thực tế. Riêng trường hợp rút quỹ tiền mặt bằng ngoại tệ gửi vào Ngân hàng thì phải được quy đổi ra Đồng Việt Nam theo tỷ giá ghi sổ kế toán của tài khoản 1112.

- Bên Có TK 1122 áp dụng tỷ giá ghi sổ Bình quân gia quyền.

Việc xác định tỷ giá hối đoái giao dịch thực tế được thực hiện theo quy định tại phần hướng dẫn tài khoản 413 - Chênh lệch tỷ giá hối đoái và các tài khoản có liên quan.

e) Vàng tiền tệ được phản ánh trong tài khoản này là vàng được sử dụng với các chức năng cất trữ giá trị, không bao gồm các loại vàng được phân loại là hàng tồn kho sử dụng với mục đích là nguyên vật liệu để sản xuất sản phẩm hoặc hàng hoá để bán. Việc quản lý và sử dụng vàng tiền tệ phải thực hiện theo quy định của pháp luật hiện hành.

g) Tại tất cả các thời điểm lập Báo cáo tài chính theo quy định của pháp luật, doanh nghiệp phải đánh giá lại số dư ngoại tệ và vàng tiền tệ theo nguyên tắc:

- Tỷ giá giao dịch thực tế áp dụng khi đánh giá lại số dư tiền gửi ngân hàng bằng ngoại tệ là tỷ giá mua ngoại tệ của chính ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp mở tài khoản ngoại tệ tại thời điểm lập Báo cáo tài chính. Trường hợp doanh nghiệp có nhiều tài khoản ngoại tệ ở nhiều ngân hàng khác nhau và tỷ giá mua của các ngân hàng không có chênh lệch đáng kể thì có thể lựa chọn tỷ giá mua của một trong số các ngân hàng nơi doanh nghiệp mở tài khoản ngoại tệ làm căn cứ đánh giá lại.

- Vàng tiền tệ được đánh giá lại theo giá mua trên thị trường trong nước tại thời điểm lập Báo cáo tài chính. Giá mua trên thị trường trong nước là giá mua được công bố bởi Ngân hàng Nhà nước. Trường hợp Ngân hàng Nhà nước không công bố giá mua vàng thì tính theo giá mua công bố bởi các đơn vị được phép kinh doanh vàng theo luật định.

Trích Điều 13 Thông tư 200/2014/TT-BTC.

Kết cấu và nội dung phản ánh

Kết cấu của tài khoản 112 gồm 3 nhóm nghiệp vụ ghi Bên Nợ và 3 nhóm nghiệp vụ ghi Bên Có. Cuối kỳ tài khoản có số dư bên Nợ, phản ánh số tiền Việt Nam, ngoại tệ, vàng tiền tệ hiện còn gửi tại Ngân hàng tại thời điểm báo cáo.

Số dư bên Nợ: Số tiền Việt Nam, ngoại tệ, vàng tiền tệ hiện còn gửi tại Ngân hàng tại thời điểm báo cáo.

Sơ đồ chữ T tài khoản 112

Sơ đồ dưới đây dựng tự động từ 21 bút toán mà Thông tư 200/2014/TT-BTC hướng dẫn cho tài khoản 112, nên mỗi dòng đều truy ngược được về một bút toán cụ thể ở mục phương pháp hạch toán.

Bên trái là các tài khoản ghi Có khi tài khoản 112 ghi Nợ; bên phải là các tài khoản ghi Nợ khi tài khoản 112 ghi Có.

Tài khoản cấp 2 của tài khoản 112

Phương pháp hạch toán tài khoản 112

Thông tư 200/2014/TT-BTC hướng dẫn 21 bút toán cho tài khoản 112 tại Điều 13. Dưới đây là toàn bộ, giữ nguyên thứ tự và ghi chú trong ngoặc của văn bản.

1. a) Đối với sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ, bất động sản đầu tư thuộc đối tượng chịu thuế gián thu (thuế GTGT, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất khẩu, thuế bảo vệ môi trường), kế toán phản ánh doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ theo giá bán chưa có thuế, các khoản thuế gián thu phải nộp được tách riêng theo từng loại thuế ngay khi ghi nhận doanh thu (kể cả thuế GTGT phải nộp theo phương pháp trực tiếp), ghi:
   Nợ TK 112 - Tiền gửi ngân hàng (tổng giá thanh toán)

   Có TK 511 - Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ (giá chưa có thuế)

   Có TK 333 - Thuế và các khoản phải nộp Nhà nước
2. b) Trường hợp không tách ngay được các khoản thuế phải nộp, kế toán ghi nhận doanh thu bao gồm cả thuế phải nộp. Định kỳ kế toán xác định nghĩa vụ thuế phải nộp và ghi giảm doanh thu, ghi:
   Nợ TK 511 - Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ

   Có TK 333 - Thuế và các khoản phải nộp Nhà nước
3. 3.2. Khi nhận được tiền của Ngân sách Nhà nước thanh toán về khoản trợ cấp, trợ giá bằng tiền gửi ngân hàng, ghi:
   Nợ TK 112 - Tiền gửi ngân hàng

   Có TK 333 - Thuế và các khoản phải nộp Nhà nước (3339)
4. 3.3. Khi phát sinh các khoản doanh thu hoạt động tài chính, các khoản thu nhập khác bằng tiền gửi ngân hàng, ghi:
   Nợ TK 112 - Tiền gửi ngân hàng (tổng giá thanh toán)

   Có TK 515 - Doanh thu hoạt động tài chính (giá chưa có thuế GTGT)

   Có TK 711 - Thu nhập khác (giá chưa có thuế GTGT)

   Có TK 3331 - Thuế GTGT phải nộp (33311)
5. 3.4. Xuất quỹ tiền mặt gửi vào tài khoản tại Ngân hàng, ghi:
   Nợ TK 112 - Tiền gửi Ngân hàng

   Có TK 111 - Tiền mặt
6. 3.5. Nhận được tiền ứng trước hoặc khi khách hàng trả nợ bằng chuyển khoản, căn cứ giấy báo Có của Ngân hàng, ghi:
   Nợ TK 112 - Tiền gửi Ngân hàng

   Có TK 131 - Phải thu của khách hàng

   Có TK 113 - Tiền đang chuyển
7. 3.6. Thu hồi các khoản nợ phải thu, cho vay, ký cược, ký quỹ bằng tiền gửi ngân hàng; Nhận ký quỹ, ký cược của các doanh nghiệp khác bằng tiền gửi ngân hàng, ghi:
   Nợ TK 112 - Tiền gửi Ngân hàng (1121, 1122)

   Có TK 128

   Có TK 131

   Có TK 136

   Có TK 141

   Có TK 244

   Có TK 344
8. 3.7. Khi bán các khoản đầu tư ngắn hạn, dài hạn thu bằng tiền gửi ngân hàng, kế toán ghi nhận chênh lệch giữa số tiền thu được và giá vốn khoản đầu tư (được xác định theo phương pháp bình quân gia quyền) vào doanh thu hoạt động tài chính hoặc chi phí tài chính, ghi:
   Nợ TK 112 - Tiền gửi Ngân hàng (1121, 1122)

   Nợ TK 635 - Chi phí tài chính

   Có TK 121 - Chứng khoán kinh doanh (giá vốn)

   Có TK 221 (giá vốn)

   Có TK 222 (giá vốn)

   Có TK 228 (giá vốn)

   Có TK 515 - Doanh thu hoạt động tài chính
9. 3.8. Khi nhận được vốn góp của chủ sở hữu bằng tiền mặt, ghi:
   Nợ TK 112 - Tiền gửi Ngân hàng

   Có TK 411 - Vốn đầu tư của chủ sở hữu
10. 3.9. Khi nhận tiền của các bên trong hợp đồng hợp tác kinh doanh không thành lập pháp nhân để trang trải cho các hoạt động chung, ghi:
    Nợ TK 112 - Tiền gửi Ngân hàng

    Có TK 338 - Phải trả, phải nộp khác
11. 3.10. Rút tiền gửi Ngân hàng về nhập quỹ tiền mặt, chuyển tiền gửi Ngân hàng đi ký quỹ, ký cược, ghi:
    Nợ TK 111 - Tiền mặt

    Nợ TK 244 - Cầm cố, thế chấp, ký quỹ, ký cược

    Có TK 112 - Tiền gửi Ngân hàng
12. 3.11. Mua chứng khoán, cho vay hoặc đầu tư vào công ty con, công ty liên doanh, liên kết... bằng tiền gửi ngân hàng, ghi:
    Nợ TK 121

    Nợ TK 128

    Nợ TK 221

    Nợ TK 222

    Nợ TK 228

    Có TK 112 - Tiền gửi Ngân hàng
13. Nếu thuế GTGT đầu vào được khấu trừ, kế toán phản ánh giá mua không bao gồm thuế GTGT, ghi:
    Nợ TK 151

    Nợ TK 152

    Nợ TK 153

    Nợ TK 156

    Nợ TK 157

    Nợ TK 211

    Nợ TK 213

    Nợ TK 241

    Nợ TK 133 - Thuế GTGT được khấu trừ (1331)

    Có TK 112 - Tiền gửi Ngân hàng
14. 3.13. Mua hàng tồn kho bằng tiền gửi ngân hàng (theo phương pháp kiểm kê định kỳ), nếu thuế GTGT đầu vào được khấu trừ, ghi:
    Nợ TK 611 - Mua hàng (6111, 6112)

    Nợ TK 133 - Thuế GTGT được khấu trừ (1331)

    Có TK 112 - Tiền gửi Ngân hàng
15. 3.14. Khi mua nguyên vật liệu thanh toán bằng tiền gửi ngân hàng sử dụng ngay vào sản xuất, kinh doanh, nếu thuế GTGT đầu vào được khấu trừ, ghi:
    Nợ TK 621

    Nợ TK 623

    Nợ TK 627

    Nợ TK 641

    Nợ TK 642

    Nợ TK 133 - Thuế GTGT được khấu trừ (1331)

    Có TK 112 - Tiền gửi Ngân hàng
16. 3.15. Thanh toán các khoản nợ phải trả bằng tiền gửi ngân hàng, ghi:
    Nợ TK 331

    Nợ TK 333

    Nợ TK 334

    Nợ TK 335

    Nợ TK 336

    Nợ TK 338

    Nợ TK 341

    Có TK 112 - Tiền gửi Ngân hàng
17. 3.16. Chi phí tài chính, chi phí khác bằng tiền gửi ngân hàng, ghi:
    Nợ TK 635

    Nợ TK 811

    Nợ TK 133 - Thuế GTGT được khấu trừ (nếu có)

    Có TK 112 - Tiền gửi Ngân hàng
18. 3.17. Trả vốn góp hoặc trả cổ tức, lợi nhuận cho các bên góp vốn, chi các quỹ khen thưởng, phúc lợi bằng tiền gửi Ngân hàng, ghi:
    Nợ TK 411 - Vốn đầu tư của chủ sở hữu

    Nợ TK 421 - Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối

    Nợ TK 353 - Quỹ khen thưởng, phúc lợi

    Có TK 112 - Tiền gửi Ngân hàng
19. 3.18. Thanh toán các khoản chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại bằng tiền gửi ngân hàng, ghi:
    Nợ TK 521 - Các khoản giảm trừ doanh thu

    Nợ TK 3331 - Thuế GTGT phải nộp (33311)

    Có TK 112 - Tiền gửi Ngân hàng
20. Trường hợp giá đánh giá lại vàng tiền tệ phát sinh lãi, kế toán ghi nhận doanh thu hoạt động tài chính, ghi:
    Nợ TK 1123 - Vàng tiền tệ (theo giá mua trong nước)

    Có TK 515 - Doanh thu hoạt động tài chính
21. Trường hợp giá đánh giá lại vàng tiền tệ phát sinh lỗ, kế toán ghi nhận chi phí tài chính, ghi:
    Nợ TK 635 - Chi phí tài chính

    Có TK 1123 - Vàng tiền tệ (theo giá mua trong nước)

Tài khoản đối ứng với tài khoản 112

Trong 21 bút toán hướng dẫn cho tài khoản 112, khi ghi Nợ tài khoản 112 thì ghi Có 18 tài khoản khác nhau, gặp nhiều nhất là tài khoản 333 – Thuế và các khoản phải nộp nhà nước và khi ghi Có tài khoản 112 thì ghi Nợ 35 tài khoản, thường gặp nhất là tài khoản 133 – Thuế giá trị gia tăng được khấu trừ.

Bảng này tính từ chính các bút toán trong văn bản, không phải bảng đối ứng có sẵn — thông tư không ban hành bảng nào như vậy.

Nghiệp vụ có sử dụng tài khoản 112

Bút toán của tài khoản 112 được gom theo nghiệp vụ ở các trang định khoản dưới đây, mỗi trang tập hợp bút toán của cùng một nghiệp vụ từ nhiều tài khoản khác nhau.

Điểm cần lưu ý khi áp dụng

Khi chuyển sang Thông tư 99/2025

Tài khoản 112 đổi tên từ “Tiền gửi ngân hàng” (Thông tư 200/2014) thành “Tiền gửi không kỳ hạn” (Thông tư 99/2025). Thông tư 99/2025 bỏ toàn bộ 3 tài khoản cấp 2 của tài khoản này.

Số bút toán hướng dẫn

Thông tư 99/2025 hướng dẫn 16 bút toán cho tài khoản 112, ít hơn Thông tư 200/2014 (21 bút toán).

Doanh nghiệp nhỏ và vừa

Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa (Thông tư 133/2016/TT-BTC) cũng có tài khoản 112 với tên “Tiền gửi ngân hàng”. Thông tư 133 chỉ quy định nguyên tắc và kết cấu tài khoản, không hướng dẫn bút toán; theo khoản 1 Điều 3 Thông tư 133, doanh nghiệp nhỏ và vừa được lựa chọn áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp và các văn bản thay thế. Khi chọn hướng đó, bút toán áp dụng là hướng dẫn của Thông tư 99/2025.

Đối chiếu tài khoản 112 giữa ba chế độ kế toán

Thông tư 133/2016/TT-BTC không có mục hướng dẫn phương pháp hạch toán, nên cột bút toán của chế độ này luôn bằng 0 — đó là đặc điểm của văn bản, không phải thiếu dữ liệu.

Câu hỏi thường gặp về tài khoản 112

Tài khoản liên quan

Căn cứ pháp lý

• Điều 13 Thông tư 200/2014/TT-BTC hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp — ban hành ngày 22/12/2014, áp dụng cho doanh nghiệp thuộc mọi lĩnh vực (đã hết hiệu lực).
• Khoản 1 Điều 31 Thông tư 99/2025/TT-BTC — quy định hiệu lực và phạm vi thay thế chế độ kế toán doanh nghiệp cũ.
• Bảng đối chiếu toàn bộ hệ thống tài khoản Thông tư 200/2014 sang Thông tư 99/2025 trên Dữ Liệu Pháp Luật.