Tài khoản 333 – Thuế và các khoản phải nộp nhà nước theo Thông tư 200/2014/TT-BTC

Nguyên tắc kế toán tài khoản 333

a) Tài khoản này dùng để phản ánh quan hệ giữa doanh nghiệp với Nhà nước về các khoản thuế, phí, lệ phí và các khoản khác phải nộp, đã nộp, còn phải nộp vào Ngân sách Nhà nước trong kỳ kế toán năm.

b) Doanh nghiệp chủ động tính, xác định và kê khai số thuế, phí, lệ phí và các khoản phải nộp cho Nhà nước theo luật định; Kịp thời phản ánh vào sổ kế toán số thuế phải nộp, đã nộp, được khấu trừ, được hoàn...

c. Các khoản thuế gián thu như thuế GTGT (kể cả theo phương pháp khấu trừ hay phương pháp trực tiếp), thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất khẩu, thuế bảo vệ môi trường và các loại thuế gián thu khác về bản chất là khoản thu hộ bên thứ ba. Vì vậy các khoản thuế gián thu được loại trừ ra khỏi số liệu về doanh thu gộp trên Báo cáo tài chính hoặc các báo cáo khác.

Doanh nghiệp có thể lựa chọn việc ghi nhận doanh thu và số thuế gián thu phải nộp trên sổ kế toán bằng một trong 2 phương pháp:

- Tách và ghi nhận riêng số thuế gián thu phải nộp (kể cả thuế GTGT phải nộp theo phương pháp trực tiếp) ngay tại thời điểm ghi nhận doanh thu. Theo phương pháp này doanh thu ghi trên sổ kế toán không bao gồm số thuế gián thu phải nộp, phù hợp với số liệu về doanh thu gộp trên Báo cáo tài chính và phản ánh đúng bản chất giao dịch;

- Ghi nhận số thuế gián thu phải nộp bằng cách ghi giảm số doanh thu đã ghi chép trên sổ kế toán. Theo phương pháp này, định kỳ mới ghi giảm doanh thu đối với số thuế gián thu phải nộp, số liệu về doanh thu trên sổ kế toán có sự khác biệt so với doanh thu gộp trên Báo cáo tài chính.

Trong mọi trường hợp, chỉ tiêu “Doanh thu bán hàng, cung cấp dịch vụ” và chỉ tiêu “Các khoản giảm trừ doanh thu” của báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh đều không bao gồm các khoản thuế gián thu phải nộp.

d) Đối với các khoản thuế được hoàn, được giảm, kế toán phải phân biệt rõ số thuế được hoàn, được giảm là thuế đã nộp ở khâu mua hay phải nộp ở khâu bán và thực hiện theo nguyên tắc:

- Đối với số thuế đã nộp ở khâu mua được hoàn lại (ví dụ trong giao dịch tạm nhập – tái xuất, các khoản thuế TTĐB, thuế NK, thuế BVMT đã nộp được hoàn lại khi tái xuất...), kế toán ghi giảm giá trị hàng mua hoặc giảm giá vốn hàng bán, giảm chi phí khác tùy theo từng trường hợp cụ thể. Riêng thuế GTGT đầu vào được hoàn ghi giảm số thuế GTGT được khấu trừ;

- Đối với số thuế đã nộp ở khâu nhập khẩu nhưng hàng nhập khẩu không thuộc quyền sở hữu của đơn vị, khi tái xuất được hoàn thì kế toán ghi giảm khoản phải thu khác (ví dụ thuế nhập khẩu đã nộp của hàng nhận gia công được hoàn lại khi tái xuất...);

- Đối với số thuế phải nộp khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ nhưng sau đó được giảm, được hoàn, kế toán ghi nhận vào thu nhập khác (ví dụ hoàn thuế xuất khẩu, giảm số thuế TTĐB, GTGT, BVMT phải nộp khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ).

đ) Nghĩa vụ đối với NSNN trong giao dịch ủy thác xuất - nhập khẩu:

- Trong giao dịch ủy thác xuất nhập khẩu (hoặc các giao dịch tương tự), nghĩa vụ đối với NSNN được xác định là của bên giao ủy thác

- Bên nhận ủy thác được xác định là bên cung cấp dịch vụ cho bên giao ủy thác trong việc chuẩn bị hồ sơ, kê khai, thanh quyết toán với NSNN (người nộp thuế hộ cho bên giao ủy thác).

- TK 333 chỉ sử dụng tại bên giao ủy thác, không sử dụng tại bên nhận ủy thác. Bên nhận ủy thác với vai trò trung gian chỉ phản ánh số thuế phải nộp vào NSNN là khoản chi hộ, trả hộ trên TK 3388 và phản ánh quyền được nhận lại số tiền đã chi hộ, trả hộ cho bên giao ủy thác trên TK 138. Căn cứ để phản ánh tình hình thực hiện nghĩa vụ với NSNN của bên giao ủy thác như sau:

+ Khi nhận được thông báo về số thuế phải nộp, bên nhận ủy thác bàn giao lại cho bên giao ủy thác toàn bộ hồ sơ, tài liệu, thông báo của cơ quan có thẩm quyền về số thuế phải nộp làm căn cứ ghi nhận số thuế phải nộp trên TK 333.

+ Căn cứ chứng từ nộp tiền vào NSNN của bên nhận ủy thác, bên giao ủy thác phản ánh giảm số phải nộp NSNN.

e) Kế toán phải mở sổ chi tiết theo dõi từng khoản thuế, phí, lệ phí và các khoản phải nộp, đã nộp và còn phải nộp.

Trích Điều 52 Thông tư 200/2014/TT-BTC.

Kết cấu và nội dung phản ánh

Kết cấu của tài khoản 333 gồm 4 nhóm nghiệp vụ ghi Bên Nợ và 2 nhóm nghiệp vụ ghi Bên Có. Cuối kỳ tài khoản có số dư bên Có, phản ánh số thuế, phí, lệ phí và các khoản khác còn phải nộp vào Ngân sách Nhà nước.

Số dư bên Có: Số thuế, phí, lệ phí và các khoản khác còn phải nộp vào Ngân sách Nhà nước. Trong trường hợp cá biệt, TK 333 có thể có số dư bên Nợ. Số dư bên Nợ (nếu có) của TK 333 phản ánh số thuế và các khoản đã nộp lớn hơn số thuế và các khoản phải nộp cho Nhà nước, hoặc có thể phản ánh số thuế đã nộp được xét miễn, giảm hoặc cho thoái thu nhưng chưa thực hiện việc thoái thu.

Sơ đồ chữ T tài khoản 333

Sơ đồ dưới đây dựng tự động từ 71 bút toán mà Thông tư 200/2014/TT-BTC hướng dẫn cho tài khoản 333, nên mỗi dòng đều truy ngược được về một bút toán cụ thể ở mục phương pháp hạch toán.

Bên trái là các tài khoản ghi Có khi tài khoản 333 ghi Nợ; bên phải là các tài khoản ghi Nợ khi tài khoản 333 ghi Có.

Tài khoản cấp 2 của tài khoản 333

Phương pháp hạch toán tài khoản 333

Thông tư 200/2014/TT-BTC hướng dẫn 71 bút toán cho tài khoản 333 tại Điều 52. Dưới đây là toàn bộ, giữ nguyên thứ tự và ghi chú trong ngoặc của văn bản.

1. Khi xuất hóa đơn GTGT theo phương pháp khấu trừ và doanh nghiệp nộp thuế GTGT tính theo phương pháp khấu trừ, kế toán phản ánh doanh thu, thu nhập theo giá bán chưa có thuế GTGT, thuế GTGT phải nộp được tách riêng tại thời điểm xuất hóa đơn, ghi:
   Nợ TK 111 (tổng giá thanh toán)

   Nợ TK 112 (tổng giá thanh toán)

   Nợ TK 131 (tổng giá thanh toán)

   Có TK 511 (giá chưa có thuế GTGT)

   Có TK 515 (giá chưa có thuế GTGT)

   Có TK 711 (giá chưa có thuế GTGT)

   Có TK 3331 - Thuế GTGT phải nộp (33311)
2. Phương pháp 2: Ghi nhận doanh thu bao gồm cả thuế GTGT phải nộp theo phương pháp trực tiếp, định kỳ khi xác định số thuế GTGT phải nộp kế toán ghi giảm doanh thu, thu nhập tương ứng:
   Nợ TK 511

   Nợ TK 515

   Nợ TK 711

   Có TK 3331 - Thuế GTGT phải nộp (33311)
3. c) Khi nộp thuế GTGT vào Ngân sách Nhà nước, ghi:
   Nợ TK 3331 - Thuế GTGT phải nộp

   Có TK 111

   Có TK 112
4. a) Khi nhập khẩu vật tư, hàng hoá, TSCĐ kế toán phản ánh số thuế nhập khẩu phải nộp, tổng số tiền phải thanh toán và giá trị vật tư, hàng hoá, TSCĐ nhập khẩu (chưa bao gồm thuế GTGT hàng nhập khẩu), ghi:
   Nợ TK 152

   Nợ TK 153

   Nợ TK 156

   Nợ TK 211

   Nợ TK 611

   Có TK 333 - Thuế và các khoản phải nộp Nhà nước (3333)

   Có TK 111

   Có TK 112

   Có TK 331
5. Trường hợp thuế GTGT hàng nhập khẩu phải nộp được khấu trừ, ghi:
   Nợ TK 133 - Thuế GTGT được khấu trừ

   Có TK 3331 - Thuế GTGT phải nộp (33312)
6. Trường hợp thuế GTGT hàng nhập khẩu phải nộp không được khấu trừ phải tính vào giá trị vật tư, hàng hoá,TSCĐ nhập khẩu, ghi:
   Nợ TK 152

   Nợ TK 153

   Nợ TK 156

   Nợ TK 211

   Nợ TK 611

   Có TK 3331 - Thuế GTGT phải nộp (33312)
7. c) Khi thực nộp thuế GTGT của hàng nhập khẩu vào Ngân sách Nhà nước, ghi:
   Nợ TK 3331 - Thuế GTGT phải nộp (33312)

   Có TK 111

   Có TK 112
8. Khi nhận được thông báo về nghĩa vụ nộp thuế GTGT hàng nhập khẩu từ bên nhận ủy thác, bên giao ủy thác ghi nhận số thuế GTGT hàng nhập khẩu phải nộp được khấu trừ, ghi:
   Nợ TK 133 - Thuế GTGT được khấu trừ

   Có TK 3331 - Thuế GTGT phải nộp (33312)
9. Khi nhận được chứng từ nộp thuế vào NSNN của bên nhận ủy thác, bên giao ủy thác phản ánh giảm nghĩa vụ với NSNN về thuế GTGT hàng nhập khẩu, ghi:
   Nợ TK 3331 - Thuế GTGT phải nộp (33312)

   Có TK 111 (nếu trả tiền ngay cho bên nhận ủy thác)

   Có TK 112 (nếu trả tiền ngay cho bên nhận ủy thác)

   Có TK 3388 - Phải trả khác (nếu chưa thanh toán ngay tiền thuế
10. GTGT hàng nhập khẩu cho bên nhận ủy thác)
    Có TK 138 - Phải thu khác (ghi giảm số tiền đã ứng cho bên nhận ủy thác để nộp thuế GTGT hàng nhập khẩu)
11. Bên nhận ủy thác không phản ánh số thuế GTGT hàng nhập khẩu phải nộp như bên giao ủy thác mà chỉ ghi nhận số tiền đã nộp thuế hộ bên giao ủy thác, ghi:
    Nợ TK 138 - Phải thu khác (phải thu lại số tiền đã nộp hộ)

    Nợ TK 3388 - Phải trả khác (trừ vào số tiền đã nhận của bên giao ủy thác)

    Có TK 111

    Có TK 112
12. Định kỳ, kế toán tính, xác định số thuế GTGT được khấu trừ với số thuế GTGT đầu ra phải nộp trong kỳ, ghi:
    Nợ TK 3331 - Thuế GTGT phải nộp (33311)

    Có TK 133 - Thuế GTGT được khấu trừ
13. Trường hợp tại thời điểm giao dịch phát sinh chưa xác định được thuế GTGT đầu vào của hàng hóa, dịch vụ có được khấu trừ hay không, kế toán ghi nhận toàn bộ số thuế GTGT đầu vào trên TK 133. Định kỳ, khi xác định số thuế GTGT không được khấu trừ với thuế GTGT đầu ra, kế toán phản ánh vào chi phí có liên quan, ghi:
    Nợ TK 632 - Giá vốn hàng bán (thuế GTGT đầu vào không được khấu trừ của hàng tồn kho đã bán)

    Nợ TK 641 (thuế GTGT đầu vào không được khấu trừ của các khoản chi phí bán hàng, chi phí QLDN)

    Nợ TK 642 (thuế GTGT đầu vào không được khấu trừ của các khoản chi phí bán hàng, chi phí QLDN)

    Có TK 133 - Thuế GTGT được khấu trừ
14. Trường hợp doanh nghiệp được giảm số thuế GTGT phải nộp, kế toán ghi nhận số thuế GTGT được giảm vào thu nhập khác, ghi:
    Nợ TK 33311 - Thuế GTGT phải nộp (nếu được trừ vào số thuế phải nộp)

    Nợ TK 111 - Nếu số được giảm được nhận lại bằng tiền

    Nợ TK 112 - Nếu số được giảm được nhận lại bằng tiền

    Có TK 711 - Thu nhập khác
15. Trường hợp doanh nghiệp được hoàn thuế GTGT theo luật định do thuế đầu vào lớn hơn thuế đầu ra, ghi:
    Nợ TK 111

    Nợ TK 112

    Có TK 133 - Thuế GTGT được khấu trừ
16. Trường hợp tách ngay được thuế tiêu thụ đặc biệt phải nộp tại thời điểm giao dịch phát sinh, kế toán phản ánh doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ không bao gồm thuế tiêu thụ đặc biệt, ghi:
    Nợ TK 111 (tổng giá thanh toán)

    Nợ TK 112 (tổng giá thanh toán)

    Nợ TK 131 (tổng giá thanh toán)

    Có TK 511 - Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ

    Có TK 3332 - Thuế tiêu thụ đặc biệt
17. Trường hợp không tách ngay được thuế tiêu thụ đặc biệt phải nộp tại thời điểm giao dịch phát sinh, kế toán phản ánh doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ bao gồm cả thuế tiêu thụ đặc biệt. Định kỳ khi xác định số thuế tiêu thụ đặc biệt phải nộp, kế toán ghi giảm doanh thu, ghi:
    Nợ TK 511 - Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ

    Có TK 3332 - Thuế tiêu thụ đặc biệt
18. b) Khi nhập khẩu hàng hoá thuộc đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, kế toán căn cứ vào hoá đơn mua hàng nhập khẩu và thông báo nộp thuế của cơ quan có thẩm quyền, xác định số thuế tiêu thụ đặc biệt phải nộp của hàng nhập khẩu, ghi:
    Nợ TK 152

    Nợ TK 156

    Nợ TK 211

    Nợ TK 611

    Có TK 3332 - Thuế tiêu thụ đặc biệt
19. Đối với hàng tạm nhập – tái xuất không thuộc quyền sở hữu của đơn vị, ví dụ như hàng quá cảnh được tái xuất ngay tại kho ngoại quan, khi nộp thuế TTĐB của hàng nhập khẩu, ghi:
    Nợ TK 138 - Phải thu khác

    Có TK 3332 - Thuế tiêu thụ đặc biệt
20. c) Khi nộp tiền thuế tiêu thụ đặc biệt vào Ngân sách Nhà nước, ghi:
    Nợ TK 3332 - Thuế tiêu thụ đặc biệt

    Có TK 111

    Có TK 112
21. Thuế TTĐB đã nộp ở khâu nhập khẩu, được hoàn khi tái xuất hàng hóa, ghi:
    Nợ TK 3332 - Thuế TTĐB

    Có TK 632 - Giá vốn hàng bán (nếu xuất hàng để bán)

    Có TK 152 (nếu xuất hàng trả lại)

    Có TK 153 (nếu xuất hàng trả lại)

    Có TK 156 (nếu xuất hàng trả lại)
22. Thuế TTĐB đã nộp ở khâu nhập khẩu, được hoàn khi tái xuất TSCĐ, ghi:
    Nợ TK 3332 - Thuế TTĐB

    Có TK 211 - Tài sản cố định hữu hình (nếu xuất trả lại TSCĐ)

    Có TK 811 - Chi phí khác (nếu bán TSCĐ)
23. Thuế TTĐB đã nộp ở khâu nhập khẩu nhưng hàng hóa không thuộc quyền sở hữu của đơn vị, được hoàn khi tái xuất, ghi:
    Nợ TK 3332 - Thuế TTĐB

    Có TK 138 - Phải thu khác
24. đ) Kế toán thuế TTĐB phải nộp khi bán hàng hóa, TSCĐ, cung cấp dịch vụ nhưng sau đó được giảm, được hoàn: Khi nhận được thông báo của cơ quan có thẩm quyền về số thuế ở khâu bán được giảm, được hoàn, ghi:
    Nợ TK 3332 - Thuế TTĐB

    Có TK 711 - Thu nhập khác
25. e) Trường hợp xuất sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ chịu thuế tiêu thụ đặc biệt để tiêu dùng nội bộ, cho, biếu, tặng, khuyến mại, quảng cáo không thu tiền, ghi:
    Nợ TK 641

    Nợ TK 642

    Có TK 154

    Có TK 155

    Có TK 3332 - Thuế TTĐB
26. Khi nhận được thông báo về nghĩa vụ nộp thuế TTĐB từ bên nhận ủy thác, bên giao ủy thác ghi nhận số thuế tiêu thụ đặc biệt phải nộp, ghi:
    Nợ TK 152

    Nợ TK 156

    Nợ TK 211

    Nợ TK 611

    Có TK 3332 - Thuế tiêu thụ đặc biệt
27. Khi nhận được chứng từ nộp thuế vào NSNN của bên nhận ủy thác, bên giao ủy thác phản ánh giảm nghĩa vụ với NSNN về thuế tiêu thụ đặc biệt, ghi:
    Nợ TK 3332 - Thuế tiêu thụ đặc biệt

    Có TK 111 (nếu trả tiền ngay cho bên nhận ủy thác)

    Có TK 112 (nếu trả tiền ngay cho bên nhận ủy thác)

    Có TK 3388 - Phải trả khác (nếu chưa thanh toán ngay tiền thuế
28. TTĐB cho bên nhận ủy thác)
    Có TK 138 - Phải thu khác (ghi giảm số tiền đã ứng cho bên nhận ủy thác để nộp thuế TTĐB)
29. Bên nhận ủy thác không phản ánh số thuế tiêu thụ đặc biệt phải nộp như bên giao ủy thác mà chỉ ghi nhận số tiền đã nộp thuế hộ bên giao ủy thác, ghi:
    Nợ TK 138 - Phải thu khác (phải thu lại số tiền đã nộp hộ)

    Nợ TK 3388 - Phải trả khác (trừ vào số tiền đã nhận của bên giao ủy thác)

    Có TK 111

    Có TK 112
30. Trường hợp tách ngay được thuế xuất khẩu phải nộp tại thời điểm giao dịch phát sinh, kế toán phản ánh doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ không bao gồm thuế xuất khẩu, ghi:
    Nợ TK 111 (tổng giá thanh toán)

    Nợ TK 112 (tổng giá thanh toán)

    Nợ TK 131 (tổng giá thanh toán)

    Có TK 511 - Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ

    Có TK 3333 - Thuế xuất nhập khẩu (chi tiết thuế XK)
31. Trường hợp không tách ngay được thuế xuất khẩu phải nộp tại thời điểm giao dịch phát sinh, kế toán phản ánh doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ bao gồm cả thuế xuất khẩu. Định kỳ khi xác định số thuế xuất khẩu phải nộp, kế toán ghi giảm doanh thu, ghi:
    Nợ TK 511 - Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ

    Có TK 3333 - Thuế xuất nhập khẩu (chi tiết thuế XK)
32. b) Khi nộp tiền thuế xuất khẩu vào NSNN, ghi:
    Nợ TK 3333 - Thuế xuất, nhập khẩu (chi tiết thuế xuất khẩu)

    Có TK 111

    Có TK 112
33. c) Thuế xuất khẩu được hoàn hoặc được giảm (nếu có), ghi:
    Nợ TK 111

    Nợ TK 112

    Nợ TK 3333

    Có TK 711 - Thu nhập khác
34. Khi nhận được chứng từ nộp thuế vào NSNN của bên nhận ủy thác, bên giao ủy thác phản ánh giảm nghĩa vụ với NSNN về thuế xuất khẩu, ghi:
    Nợ TK 3333 - Thuế xuất, nhập khẩu (chi tiết thuế xuất khẩu)

    Có TK 111 (nếu trả tiền ngay cho bên nhận ủy thác)

    Có TK 112 (nếu trả tiền ngay cho bên nhận ủy thác)

    Có TK 3388 - Phải trả khác (nếu chưa thanh toán ngay tiền thuế xuất khẩu cho bên nhận ủy thác)

    Có TK 138 - Phải thu khác (ghi giảm số tiền đã ứng cho bên nhận ủy thác để nộp thuế xuất khẩu)
35. Bên nhận ủy thác không phản ánh số thuế xuất khẩu phải nộp như bên giao ủy thác mà chỉ ghi nhận số tiền đã nộp thuế hộ bên giao ủy thác, ghi:
    Nợ TK 138 - Phải thu khác (phải thu lại số tiền đã nộp hộ)

    Nợ TK 3388 - Phải trả khác (trừ vào số tiền đã nhận của bên giao ủy thác)

    Có TK 111

    Có TK 112
36. a) Khi nhập khẩu vật tư, hàng hoá, TSCĐ, kế toán phản ánh số thuế nhập khẩu phải nộp, tổng số tiền phải trả, hoặc đã thanh toán cho người bán và giá trị vật tư, hàng hoá, TSCĐ nhập khẩu (giá có thuế nhập khẩu), ghi:
    Nợ TK 152 (giá có thuế nhập khẩu)

    Nợ TK 156 (giá có thuế nhập khẩu)

    Nợ TK 211 (giá có thuế nhập khẩu)

    Nợ TK 611 (giá có thuế nhập khẩu)

    Có TK 3333 - Thuế xuất, nhập khẩu (chi tiết thuế nhập khẩu)

    Có TK 111

    Có TK 112

    Có TK 331
37. Đối với hàng tạm nhập – tái xuất không thuộc quyền sở hữu của đơn vị, ví dụ như hàng quá cảnh được tái xuất ngay tại kho ngoại quan, khi nộp thuế nhập khẩu, ghi:
    Nợ TK 138 - Phải thu khác

    Có TK 3333 - Thuế xuất, nhập khẩu (chi tiết thuế nhập khẩu)
38. b) Khi nộp thuế nhập khẩu vào Ngân sách Nhà nước, ghi:
    Nợ TK 3333 - Thuế xuất, nhập khẩu (chi tiết thuế nhập khẩu)

    Có TK 111

    Có TK 112
39. Thuế nhập khẩu đã nộp ở khâu nhập khẩu, được hoàn khi tái xuất hàng hóa, ghi:
    Nợ TK 3333 - Thuế xuất, nhập khẩu (chi tiết thuế nhập khẩu)

    Có TK 632 - Giá vốn hàng bán (nếu xuất hàng để bán)

    Có TK 152 - Hàng hóa (nếu xuất hàng trả lại)

    Có TK 153 - Hàng hóa (nếu xuất hàng trả lại)

    Có TK 156 - Hàng hóa (nếu xuất hàng trả lại)
40. Thuế nhập khẩu đã nộp ở khâu nhập khẩu, được hoàn khi tái xuất TSCĐ, ghi:
    Nợ TK 3333 - Thuế xuất, nhập khẩu (chi tiết thuế nhập khẩu)

    Có TK 211 - Tài sản cố định hữu hình (nếu xuất trả lại TSCĐ)

    Có TK 811 - Chi phí khác (nếu bán TSCĐ)
41. Thuế nhập khẩu đã nộp ở khâu nhập khẩu nhưng hàng hóa không thuộc quyền sở hữu của đơn vị, được hoàn khi tái xuất (ví dụ thuế nhập khẩu đã nộp khi nhập khẩu hàng phục vụ gia công, chế biến), ghi:
    Nợ TK 3333 - Thuế xuất, nhập khẩu (chi tiết thuế nhập khẩu)

    Có TK 138 - Phải thu khác
42. Khi nhận được tiền từ NSNN, ghi:
    Nợ TK 112 - Tiền gửi ngân hàng

    Có TK 3333 - Thuế xuất, nhập khẩu (chi tiết thuế nhập khẩu)
43. Khi nhận được thông báo về nghĩa vụ nộp thuế nhập khẩu từ bên nhận ủy thác, bên giao ủy thác ghi nhận số thuế nhập khẩu phải nộp, ghi:
    Nợ TK 152 (giá có thuế nhập khẩu)

    Nợ TK 156 (giá có thuế nhập khẩu)

    Nợ TK 211 (giá có thuế nhập khẩu)

    Nợ TK 611 (giá có thuế nhập khẩu)

    Có TK 3333 - Thuế xuất, nhập khẩu (chi tiết thuế nhập khẩu)
44. Khi nhận được chứng từ nộp thuế vào NSNN của bên nhận ủy thác, bên giao ủy thác phản ánh giảm nghĩa vụ với NSNN về thuế nhập khẩu, ghi:
    Nợ TK 3333 - Thuế xuất, nhập khẩu (chi tiết thuế nhập khẩu)

    Có TK 111 (nếu trả tiền ngay cho bên nhận ủy thác)

    Có TK 112 (nếu trả tiền ngay cho bên nhận ủy thác)

    Có TK 3388 - Phải trả khác (nếu chưa thanh toán ngay tiền thuế nhập khẩu cho bên nhận ủy thác)

    Có TK 138 - Phải thu khác (ghi giảm số tiền đã ứng cho bên nhận ủy thác để nộp thuế nhập khẩu)
45. Bên nhận ủy thác không phản ánh số thuế nhập khẩu phải nộp như bên giao ủy thác mà chỉ ghi nhận số tiền đã nộp thuế hộ bên giao ủy thác, ghi:
    Nợ TK 138 - Phải thu khác (phải thu lại số tiền đã nộp hộ)

    Nợ TK 3388 - Phải trả khác (trừ vào số tiền đã nhận của bên giao ủy thác)

    Có TK 111

    Có TK 112
46. a) Căn cứ số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp vào Ngân sách Nhà nước hàng quý theo quy định, ghi:
    Nợ TK 821 - Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp (8211)

    Có TK 3334 - Thuế thu nhập doanh nghiệp
47. b) Khi nộp tiền thuế thu nhập doanh nghiệp vào NSNN, ghi:
    Nợ TK 3334 - Thuế thu nhập doanh nghiệp

    Có TK 111

    Có TK 112
48. Nếu số thuế thu nhập doanh nghiệp thực tế phải nộp nhỏ hơn số thuế thu nhập doanh nghiệp tạm nộp hàng quý trong năm, thì số chênh lệch, ghi:
    Nợ TK 3334 - Thuế thu nhập doanh nghiệp

    Có TK 821 - Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp (8211)
49. Nếu số thuế thu nhập doanh nghiệp thực tế phải nộp lớn hơn số thuế thu nhập doanh nghiệp tạm nộp hàng quý trong năm, thì số chênh lệch phải nộp thiếu, ghi:
    Nợ TK 821 - Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp (8211)

    Có TK 3334 - Thuế thu nhập doanh nghiệp
50. Khi xác định số thuế thu nhập cá nhân phải nộp khấu trừ tại nguồn tính trên thu nhập chịu thuế của công nhân viên và người lao động khác, ghi:
    Nợ TK 334 - Phải trả người lao động

    Có TK 333 - Thuế và các khoản phải nộp Nhà nước (3335)
51. + Trường hợp chi trả tiền thù lao, dịch vụ thuê ngoài... ngay cho các cá nhân bên ngoài, ghi:
    Nợ TK 623 (tổng số phải thanh toán); hoặc

    Nợ TK 627 (tổng số phải thanh toán); hoặc

    Nợ TK 641 (tổng số phải thanh toán); hoặc

    Nợ TK 642 (tổng số phải thanh toán); hoặc

    Nợ TK 635 (tổng số phải thanh toán); hoặc

    Nợ TK 161 - Chi sự nghiệp (tổng số tiền phải thanh toán); hoặc

    Nợ TK 353 - Quỹ khen thưởng, phúc lợi (tổng tiền phải thanh toán) (3531)

    Có TK 333 - Thuế và các khoản phải nộp Nhà nước (3335) (số thuế thu nhập cá nhân phải khấu trừ)

    Có TK 111 (số tiền thực trả)

    Có TK 112 (số tiền thực trả)
52. + Khi chi trả các khoản nợ phải trả cho các cá nhân bên ngoài có thu nhập, ghi:
    Nợ TK 331 - Phải trả cho người bán (tổng số tiền phải trả)

    Có TK 333 - Thuế và các khoản phải nộp Nhà nước (số thuế thu nhập cá nhân phải khấu trừ)

    Có TK 111 (số tiền thực trả)

    Có TK 112 (số tiền thực trả)
53. Khi nộp thuế thu nhập cá nhân vào Ngân sách Nhà nước thay cho người có thu nhập, ghi:
    Nợ TK 333 - Thuế và các khoản phải nộp Nhà nước (3335)

    Có TK 111

    Có TK 112
54. Xác định số thuế tài nguyên phải nộp tính vào chi phí sản xuất chung, ghi:
    Nợ TK 627 - Chi phí sản xuất chung (6278)

    Có TK 3336 - Thuế tài nguyên
55. Khi thực nộp thuế tài nguyên vào Ngân sách Nhà nước, ghi:
    Nợ TK 3336 - Thuế tài nguyên

    Có TK 111

    Có TK 112
56. Xác định số thuế nhà đất, tiền thuê đất phải nộp tính vào chi phí quản lý doanh nghiệp, ghi:
    Nợ TK 642 - Chi phí quản lý doanh nghiệp (6425)

    Có TK 3337 - Thuế nhà đất, tiền thuê đất
57. Khi nộp tiền thuế nhà đất, tiền thuê đất vào Ngân sách Nhà nước, ghi:
    Nợ TK 3337 - Thuế nhà đất, tiền thuê đất

    Có TK 111

    Có TK 112
58. a) Khi bán hàng hoá, cung cấp dịch vụ thuộc đối tượng chịu thuế bảo vệ môi trường đồng thời chịu thuế GTGT, kế toán phản ánh doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ không bao gồm thuế bảo vệ môi trường và không có thuế GTGT, ghi:
    Nợ TK 111 (tổng giá thanh toán)

    Nợ TK 112 (tổng giá thanh toán)

    Nợ TK 131 (tổng giá thanh toán)

    Có TK 511 - Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ (giá bán không có thuế bảo vệ môi trường và thuế GTGT)

    Có TK 3331 - Thuế GTGT phải nộp (33311)

    Có TK 33381 - Thuế bảo vệ môi trường
59. Trường hợp không xác định được ngay số thuế phải nộp tại thời điểm giao dịch phát sinh, doanh thu được ghi nhận bao gồm cả thuế nhưng định kỳ khi xác định số thuế phải nộp thì phải ghi giảm doanh thu:
    Nợ TK 511 - Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ

    Có TK 333 - Thuế và các khoản phải nộp (chi tiết từng loại thuế)
60. b) Khi nhập khẩu hàng hoá thuộc đối tượng chịu thuế bảo vệ môi trường, kế toán căn cứ vào hoá đơn mua hàng nhập khẩu và thông báo nộp thuế về số thuế bảo vệ môi trường phải nộp, xác định số thuế bảo vệ môi trường phải nộp của hàng nhập khẩu, ghi:
    Nợ TK 152

    Nợ TK 156

    Nợ TK 211

    Nợ TK 611

    Có TK 33381 - Thuế bảo vệ môi trường
61. Trường hợp xuất sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ chịu thuế bảo vệ môi trường để tiêu dùng nội bộ, cho, biếu, tặng, khuyến mại, quảng cáo không thu tiền, ghi:
    Nợ TK 641

    Nợ TK 642

    Có TK 152

    Có TK 154

    Có TK 155

    Có TK 33381 - Thuế bảo vệ môi trường
62. c) Trường hợp doanh nghiệp là bên nhận uỷ thác nhập khẩu phải nộp thuế bảo vệ môi trường hộ bên giao uỷ thác nhập khẩu, khi xác định số thuế bảo vệ môi trường phải nộp, ghi:
    Nợ TK 138 - Phải thu khác

    Có TK 33381 - Thuế bảo vệ môi trường
63. Khi nộp tiền thuế bảo vệ môi trường vào Ngân sách Nhà nước, ghi:
    Nợ TK 33381 - Thuế bảo vệ môi trường

    Có TK 111

    Có TK 112
64. Thuế BVMT đã nộp ở khâu nhập khẩu, được hoàn khi tái xuất hàng hóa, ghi:
    Nợ TK 33381 - Thuế bảo vệ môi trường

    Có TK 632 - Giá vốn hàng bán (nếu xuất hàng để bán)

    Có TK 152 (nếu xuất hàng trả lại)

    Có TK 153 (nếu xuất hàng trả lại)

    Có TK 156 (nếu xuất hàng trả lại)
65. Thuế TTĐB đã nộp ở khâu nhập khẩu, được hoàn khi tái xuất TSCĐ, ghi:
    Nợ TK 33381 - Thuế bảo vệ môi trường

    Có TK 211 - Tài sản cố định hữu hình (nếu xuất trả lại TSCĐ)

    Có TK 811 - Chi phí khác (nếu bán TSCĐ)
66. Thuế BVMT đã nộp ở khâu nhập khẩu nhưng hàng hóa không thuộc quyền sở hữu của đơn vị, được hoàn khi tái xuất, ghi:
    Nợ TK 33381 - Thuế bảo vệ môi trường

    Có TK 138 - Phải thu khác
67. đ) Kế toán thuế BVMT phải nộp khi bán hàng hóa, TSCĐ, cung cấp dịch vụ nhưng sau đó được giảm, được hoàn: Khi nhận được thông báo của cơ quan có thẩm quyền về số thuế ở khâu bán được giảm, được hoàn, ghi:
    Nợ TK 33381 - Thuế bảo vệ môi trường

    Có TK 711 - Thu nhập khác
68. Khi xác định số lệ phí trước bạ tính trên giá trị tài sản mua về (khi đăng ký quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng), ghi:
    Nợ TK 211 - Tài sản cố định hữu hình

    Có TK 333 - Thuế và các khoản phải nộp Nhà nước (3339)
69. Khi thực nộp các loại thuế khác (như thuế nhà thầu), phí, lệ phí và các khoản phải nộp khác, ghi:
    Nợ TK 333 - Thuế và các khoản phải nộp Nhà nước (33382, 3339)

    Có TK 111

    Có TK 112
70. Khi nhận được quyết định về khoản trợ cấp, trợ giá của Nhà nước trong trường hợp doanh nghiệp thực hiện các nhiệm vụ cung cấp hàng hoá, dịch vụ theo yêu cầu của Nhà nước, kế toán phản ánh doanh thu trợ cấp, trợ giá được Nhà nước cấp, ghi:
    Nợ TK 333 - Thuế và các khoản phải nộp Nhà nước (3339)

    Có TK 511 - Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ (5114)
71. Khi nhận được tiền trợ cấp, trợ giá của Nhà nước, ghi:
    Nợ TK 111

    Nợ TK 112

    Có TK 333 - Thuế và các khoản phải nộp Nhà nước (3339)

Tài khoản đối ứng với tài khoản 333

Trong 71 bút toán hướng dẫn cho tài khoản 333, khi ghi Nợ tài khoản 333 thì ghi Có 14 tài khoản khác nhau, gặp nhiều nhất là tài khoản 111 – Tiền mặt và khi ghi Có tài khoản 333 thì ghi Nợ 23 tài khoản, thường gặp nhất là tài khoản 211 – Tài sản cố định hữu hình.

Bảng này tính từ chính các bút toán trong văn bản, không phải bảng đối ứng có sẵn — thông tư không ban hành bảng nào như vậy.

Nghiệp vụ có sử dụng tài khoản 333

Bút toán của tài khoản 333 được gom theo nghiệp vụ ở các trang định khoản dưới đây, mỗi trang tập hợp bút toán của cùng một nghiệp vụ từ nhiều tài khoản khác nhau.

Điểm cần lưu ý khi áp dụng

Khi chuyển sang Thông tư 99/2025

Tài khoản 333 - Thuế và các khoản phải nộp Nhà nước giữ nguyên số hiệu và tên khi chuyển từ Thông tư 200/2014 sang Thông tư 99/2025.

Số bút toán hướng dẫn

Thông tư 99/2025 hướng dẫn 90 bút toán cho tài khoản 333, nhiều hơn Thông tư 200/2014 (71 bút toán).

Doanh nghiệp nhỏ và vừa

Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa (Thông tư 133/2016/TT-BTC) cũng có tài khoản 333 với tên “Thuế và các khoản phải nộp nhà nước”. Thông tư 133 chỉ quy định nguyên tắc và kết cấu tài khoản, không hướng dẫn bút toán; theo khoản 1 Điều 3 Thông tư 133, doanh nghiệp nhỏ và vừa được lựa chọn áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp và các văn bản thay thế. Khi chọn hướng đó, bút toán áp dụng là hướng dẫn của Thông tư 99/2025.

Đối chiếu tài khoản 333 giữa ba chế độ kế toán

Thông tư 133/2016/TT-BTC không có mục hướng dẫn phương pháp hạch toán, nên cột bút toán của chế độ này luôn bằng 0 — đó là đặc điểm của văn bản, không phải thiếu dữ liệu.

Câu hỏi thường gặp về tài khoản 333

Tài khoản liên quan

Căn cứ pháp lý

• Điều 52 Thông tư 200/2014/TT-BTC hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp — ban hành ngày 22/12/2014, áp dụng cho doanh nghiệp thuộc mọi lĩnh vực (đã hết hiệu lực).
• Khoản 1 Điều 31 Thông tư 99/2025/TT-BTC — quy định hiệu lực và phạm vi thay thế chế độ kế toán doanh nghiệp cũ.
• Bảng đối chiếu toàn bộ hệ thống tài khoản Thông tư 200/2014 sang Thông tư 99/2025 trên Dữ Liệu Pháp Luật.