Trắc dây (Dalbergia rimosa)

Dalbergia rimosa Roxb.

Tên địa phương: Cẩm lai dây

Mã định danh quốc gia: 33Z8R.HSL

Nhóm hồ sơ: Loài nguy cấp, quý, hiếm

Danh mục	Tình trạng của loài
Nghị định 84/2021/NĐ-CP	Nhóm IIA
Danh mục loài được ưu tiên bảo vệ	Có tên trong danh mục

›

›

›

›

›

Trắc dây có tên khoa học Dalbergia rimosa Roxb., thuộc họ Fabaceae, bộ Fabales, lớp Magnoliopsida, giới Plantae.

Loài này được ghi nhận trong 4 danh mục pháp lý về bảo tồn: Nhóm IIA; Loài được ưu tiên bảo vệ — Thực vật; Nhóm IIA; Nhóm IIA.

Dữ liệu phân bố ghi nhận loài tại 2 tỉnh, thành phố: Đồng Nai, An Giang.

Loài đã được kiểm kê tại 19 khu bảo tồn thiên nhiên, di sản thiên nhiên trong nước.

Tình trạng pháp lý của loài

Mỗi nhãn dưới đây tương ứng với một danh mục do văn bản quy phạm pháp luật ban hành. Bấm vào tên văn bản để đọc toàn văn trong kho.

Nhóm IIA

Nghị định 84/2021/NĐ-CP (sửa đổi Nghị định 06/2019/NĐ-CP)

Loài thực vật rừng chưa bị đe dọa tuyệt chủng nhưng có nguy cơ bị đe dọa nếu không được quản lý chặt chẽ; hạn chế khai thác, sử dụng vì mục đích thương mại.

Nhóm II: Các loài thực vật rừng, động vật rừng chưa bị đe dọa tuyệt chủng nhưng có nguy cơ bị đe dọa nếu không được quản lý chặt chẽ, hạn chế khai thác, sử dụng vì mục đích thương mại và các loài thuộc Phụ lục II CITES có phân bố tự nhiên tại Việt Nam. Nhóm IIA: Các loài thực vật rừng. Nhóm IIB: Các loài động vật rừng.

Căn cứ: Nghị định 84/2021/NĐ-CP · Nghị định 06/2019/NĐ-CP

Loài được ưu tiên bảo vệ — Thực vật

Nghị định 160/2013/NĐ-CP

Thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ. Đây là chế độ quản lý nghiêm ngặt nhất trong hệ thống pháp luật đa dạng sinh học Việt Nam.

Căn cứ: Nghị định 160/2013/NĐ-CP · Luật Đa dạng sinh học 2008

Nhóm IIA

Thông tư 27/2025/TT-BNNMT

Nhóm phân loại theo danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm hiện hành do Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành.

Nhóm IIA

Thông tư 85/2025/TT-BNNMT

Nhóm phân loại theo danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm hiện hành do Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành.

Nghĩa vụ chung khi tác động tới loài nguy cấp, quý, hiếm

Hoạt động săn, bắn, bắt, khai thác, nuôi, nhốt, giết, tàng trữ, chế biến, vận chuyển, buôn bán các loài thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm không được ảnh hưởng tiêu cực đến sự tồn tại, sinh trưởng, phát triển của loài đó trong tự nhiên.
Mọi hoạt động săn, bắn, bắt, khai thác, nuôi, nhốt, giết, tàng trữ, vận chuyển, buôn bán, chế biến, quảng cáo, trưng bày, xuất khẩu, nhập khẩu, tạm nhập tái xuất, tạm xuất tái nhập mẫu vật phải được quản lý, đảm bảo nguồn gốc hợp pháp.
Khu vực sinh cảnh sống thường xuyên, tập trung của các loài nguy cấp, quý, hiếm được nghiên cứu làm cơ sở để thành lập các khu rừng đặc dụng.
Tổ chức, hộ gia đình, cá nhân có hoạt động sản xuất, xây dựng công trình, điều tra, thăm dò, nghiên cứu, tham quan, du lịch trong diện tích rừng có loài nguy cấp, quý, hiếm phải thực hiện quy định của Nghị định này và pháp luật liên quan.

Tiêu chí đưa loài vào Danh mục loài được ưu tiên bảo vệ

Số lượng cá thể còn ít hoặc đang bị đe dọa tuyệt chủng theo quy định tại Điều 5 Nghị định 160/2013/NĐ-CP;
Là loài đặc hữu hoặc có một trong các giá trị đặc biệt về khoa học, y tế, kinh tế, sinh thái, cảnh quan, môi trường và văn hóa - lịch sử theo quy định tại Điều 6 Nghị định 160/2013/NĐ-CP.

Đặc điểm và sinh thái

Đặc điểm nhận dạng

Cây bụi lớn hoặc dây leo, dài 10-15m. Nhánh non thường khúc khữu dạng sóng. Lá mọc cách, dạng lá kép lông chim lẻ, có từ 7-13 lá chét. Lá chét đính so-le trên cuống kép. Lá chét có phiến lá hình xoan thuôn. Khi lá chét khô có màu hơi đỏ mặt trên và xám mặt dưới. Hoa tự tán mọc ra từ nách lá. Tràng hoa có màu trắng hoặc ngả vàng. Quả dạng đậu dài 6–8 cm, mỗi quả chỉ có 1 hạt, hạt hình thận dẹp có kích thước 1,2 cm

Môi trường sinh sống

Phân bổ ven rừng hoặc ven suối

Phân bố tại Việt Nam

Địa danh đã được quy về đơn vị hành chính hiện hành sau sắp xếp năm 2025.

Tỉnh, thành phố có ghi nhận phân bố
Đồng Nai
An Giang

Khu bảo tồn ghi nhận loài

Theo kết quả kiểm kê loài tại các khu bảo tồn, di sản thiên nhiên trong Cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học quốc gia.

Khu bảo tồn / di sản thiên nhiên	Phân loại	Địa bàn
Vườn quốc gia Cát Tiên	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệt	Đồng Nai
Vườn quốc gia Chư Mom Ray	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệt	Quảng Ngãi
Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệt	Quảng Trị
Vườn quốc gia Núi Chúa	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệt	Khánh Hòa
Khu bảo tồn thiên nhiên Ngọc Linh	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệt	Quảng Ngãi
Vườn quốc gia Xuân Sơn	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia	Phú Thọ
Vườn quốc gia Côn Đảo	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệt	Hồ Chí Minh
Khu dự trữ thiên nhiên Thần Sa - Phượng Hoàng	Di sản thiên nhiên cấp tỉnh	Thái Nguyên
Vườn quốc gia Bù Gia Mập	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia	Đồng Nai
Vườn quốc gia Ba Bể	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệt	Thái Nguyên
Vườn quốc gia Bến En	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia	Thanh Hóa
Vườn quốc gia Phước Bình	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia	Khánh Hòa
Vườn quốc gia Chư Yang Sin	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia	Đắk Lắk
Khu bảo tồn thiên nhiên Hang Kia - Pà Cò	Di sản thiên nhiên cấp tỉnh	Phú Thọ
Vườn quốc gia Kon Ka Kinh	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệt	Gia Lai
Khu Bảo tồn thiên nhiên - Văn hóa Đồng Nai	Di sản thiên nhiên cấp tỉnh	Đồng Nai
Vườn quốc gia Bái Tử Long	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệt	Quảng Ninh
Khu rừng đặc dụng bảo vệ cảnh quan Vịnh Hạ Long	Di sản thiên nhiên cấp tỉnh	Quảng Ninh
Vườn quốc gia Phú Quốc	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia	An Giang

Loài khác trong họ Fabaceae

Tên gọi	Tên khoa học	Sách Đỏ VN	IUCN	NĐ 84/2021
Giáng Hương quả to	Pterocarpus macrocarpus	EN - Nguy cấp	EN - Nguy cấp	Nhóm IIA
Cẩm lai	Dalbergia oliveri	EN - Nguy cấp	EN - Nguy cấp	Nhóm IIA
Gõ đỏ	Afzelia xylocarpa	EN - Nguy cấp	EN - Nguy cấp	Nhóm IIA
Trắc	Dalbergia cochinchinensis	EN - Nguy cấp	CR - Cực kỳ nguy cấp	Nhóm IIA
Gụ mật	Sindora siamensis	EN - Nguy cấp	LC - Ít quan tâm	Nhóm IIA
Gụ lau	Sindora tonkinensis	EN - Nguy cấp	DD - Thiếu dữ liệu	Nhóm IIA
Sưa	Dalbergia tonkinensis	EN - Nguy cấp	VU - Sẽ nguy cấp	Nhóm IIA
Trinh nữ thân gỗ (mai dương)	Mimosa pigra	—	—	—
Cây keo giậu	Leucaena leucocephala	—	—	—
Hòe Bắc Bộ	Sophora tonkinensis	VU - Sẽ nguy cấp	—	—
Cát Sâm	Nanhaia speciosa	VU - Sẽ nguy cấp	—	—
Trinh nữ móc	Mimosa diplotricha	—	—	—

Câu hỏi thường gặp

Trắc dây là loài gì?

Trắc dây có tên khoa học Dalbergia rimosa Roxb., thuộc họ Fabaceae, bộ Fabales, lớp Magnoliopsida, giới Plantae. Cây bụi lớn hoặc dây leo, dài 10-15m. Nhánh non thường khúc khữu dạng sóng. Lá mọc cách, dạng lá kép lông chim lẻ, có từ 7-13 lá chét. Lá chét đính so-le trên cuống kép. Lá chét có phiến lá hình xoan thuôn. Khi lá chét khô có màu hơi đỏ mặt trên và xám mặt dưới. Hoa tự tán mọc ra từ nách lá. Tràng hoa có màu trắng hoặc ngả vàng. Quả dạng đậu dài 6–8 cm, mỗi quả chỉ có 1 hạt, hạt hình thận dẹp có k... Loài được ghi nhận phân bố tại Đồng Nai, An Giang.

Trắc dây có nằm trong danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm không?

Có. Nhóm IIA (Nghị định 84/2021/NĐ-CP (sửa đổi Nghị định 06/2019/NĐ-CP)): Loài thực vật rừng chưa bị đe dọa tuyệt chủng nhưng có nguy cơ bị đe dọa nếu không được quản lý chặt chẽ; hạn chế khai thác, sử dụng vì mục đích thương mại. Loài được ưu tiên bảo vệ — Thực vật (Nghị định 160/2013/NĐ-CP): Thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ. Đây là chế độ quản lý nghiêm ngặt nhất trong hệ thống pháp luật đa dạng sinh học Việt Nam. Nhóm IIA (Thông tư 27/2025/TT-BNNMT): Nhóm phân loại theo danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm hiện hành do Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành. Nhóm IIA (Thông tư 85/2025/TT-BNNMT): Nhóm phân loại theo danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm hiện hành do Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành. Mọi hoạt động khai thác, vận chuyển, mua bán mẫu vật của loài phải tuân thủ quy định tương ứng.

Khai thác, mua bán trắc dây có bị cấm không?

Loài thuộc Nhóm IIA của Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm (Nghị định 06/2019/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 84/2021/NĐ-CP). Loài thực vật rừng chưa bị đe dọa tuyệt chủng nhưng có nguy cơ bị đe dọa nếu không được quản lý chặt chẽ; hạn chế khai thác, sử dụng vì mục đích thương mại. Ngoài ra, theo Điều 5 Nghị định 06/2019/NĐ-CP, mọi hoạt động săn, bắt, khai thác, nuôi, nhốt, tàng trữ, vận chuyển, buôn bán, chế biến, xuất nhập khẩu mẫu vật đều phải được quản lý và bảo đảm nguồn gốc hợp pháp.

Trắc dây phân bố ở khu bảo tồn nào?

Dữ liệu kiểm kê ghi nhận loài tại 19 khu: Vườn quốc gia Cát Tiên, Vườn quốc gia Chư Mom Ray, Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, Vườn quốc gia Núi Chúa, Khu bảo tồn thiên nhiên Ngọc Linh, Vườn quốc gia Xuân Sơn, Vườn quốc gia Côn Đảo, Khu dự trữ thiên nhiên Thần Sa - Phượng Hoàng và một số khu khác.

Căn cứ pháp lý

Luật Đa dạng sinh học 2008
Nghị định 06/2019/NĐ-CP
Nghị định 84/2021/NĐ-CP
Nghị định 160/2013/NĐ-CP
Nghị định 26/2019/NĐ-CP

Cập nhật từ nguồn: 05/02/2026. Trang này tổng hợp lại dữ liệu công bố công khai và đối chiếu với văn bản pháp luật hiện hành; khi cần căn cứ chính thức, tra cứu trực tiếp văn bản gốc.

Trắc dây (Dalbergia rimosa)

Tình trạng pháp lý của loài

Nhóm IIA

Loài được ưu tiên bảo vệ — Thực vật

Nhóm IIA

Nhóm IIA

Nghĩa vụ chung khi tác động tới loài nguy cấp, quý, hiếm

Tiêu chí đưa loài vào Danh mục loài được ưu tiên bảo vệ

Đặc điểm và sinh thái

Đặc điểm nhận dạng

Môi trường sinh sống

Phân bố tại Việt Nam

Khu bảo tồn ghi nhận loài

Loài khác trong họ Fabaceae

Câu hỏi thường gặp

Trắc dây là loài gì?

Trắc dây có nằm trong danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm không?

Khai thác, mua bán trắc dây có bị cấm không?

Trắc dây phân bố ở khu bảo tồn nào?

Căn cứ pháp lý

Danh mục công cụ 120