Tài khoản 111 – Tiền mặt theo Thông tư 133/2016/TT-BTC

Nguyên tắc kế toán tài khoản 111

a) Tài khoản này dùng để phản ánh tình hình thu, chi, tồn tiền mặt tại quỹ của doanh nghiệp bao gồm: Tiền Việt Nam, ngoại tệ. Chỉ phản ánh vào TK 111 “Tiền mặt” số tiền Việt Nam, ngoại tệ thực tế nhập, xuất, tồn quỹ.

b) Khi tiến hành nhập, xuất quỹ tiền mặt phải có phiếu thu, phiếu chi và có đủ chữ ký của người nhận, người giao, người có thẩm quyền cho phép nhập, xuất quỹ,... theo quy định về chứng từ kế toán. Một số trường hợp đặc biệt phải có lệnh nhập quỹ, xuất quỹ đính kèm.

c) Kế toán quỹ tiền mặt phải có trách nhiệm mở sổ kế toán quỹ tiền mặt, ghi chép hàng ngày liên tục theo trình tự phát sinh các khoản thu, chi, nhập, xuất quỹ tiền mặt và tính ra số tồn quỹ tại mọi thời điểm.

d) Thủ quỹ chịu trách nhiệm quản lý và nhập, xuất quỹ tiền mặt. Hàng ngày thủ quỹ phải kiểm kê số tồn quỹ tiền mặt thực tế, đối chiếu số liệu sổ quỹ tiền mặt và sổ kế toán tiền mặt. Nếu có chênh lệch, kế toán và thủ quỹ phải kiểm tra lại để xác định nguyên nhân và kiến nghị biện pháp xử lý chênh lệch.

Trích Điều 12 Thông tư 133/2016/TT-BTC.

Kết cấu và nội dung phản ánh

Kết cấu của tài khoản 111 gồm 3 nhóm nghiệp vụ ghi Bên Nợ và 3 nhóm nghiệp vụ ghi Bên Có. Cuối kỳ tài khoản có số dư bên Nợ, phản ánh các khoản tiền Việt Nam, ngoại tệ còn tồn quỹ tiền mặt tại thời điểm báo cáo.

Bên Nợ	Bên Có
Các khoản tiền Việt Nam, ngoại tệ nhập quỹ; Số tiền Việt Nam, ngoại tệ thừa ở quỹ phát hiện khi kiểm kê; Chênh lệch tỷ giá hối đoái do đánh giá lại số dư tiền mặt là ngoại tệ tại thời điểm báo cáo (trường hợp tỷ giá ngoại tệ tăng so với tỷ giá ghi sổ kế toán).	Các khoản tiền Việt Nam, ngoại tệ xuất quỹ; Số tiền Việt Nam, ngoại tệ thiếu hụt quỹ phát hiện khi kiểm kê; Chênh lệch tỷ giá hối đoái do đánh giá lại số dư tiền mặt là ngoại tệ tại thời điểm báo cáo (trường hợp tỷ giá ngoại tệ giảm so với tỷ giá ghi sổ kế toán).

Số dư bên Nợ: Các khoản tiền Việt Nam, ngoại tệ còn tồn quỹ tiền mặt tại thời điểm báo cáo.

Tài khoản cấp 2 của tài khoản 111

Số hiệu	Tên tài khoản
1111	Tiền Việt Nam — Phản ánh tình hình thu, chi, tồn quỹ tiền Việt Nam tại quỹ tiền mặt.
1112	Ngoại tệ — Phản ánh tình hình thu, chi, chênh lệch tỷ giá và số dư ngoại tệ tại quỹ tiền mặt theo giá trị quy đổi ra đồng tiền ghi sổ kế toán.

Hạch toán tài khoản 111 khi áp dụng Thông tư 133

Thông tư 133/2016/TT-BTC không hướng dẫn bút toán cho tài khoản 111. Để tham khảo cách ghi sổ, dưới đây là 6 bút toán tiêu biểu trong tổng số 18 bút toán mà Thông tư 99/2025/TT-BTC hướng dẫn cho tài khoản 111.

Khi nhận được tiền của Nhà nước thanh toán về khoản trợ cấp

Nợ TK 111

Có TK 333
Khi bán các khoản đầu tư ngắn hạn, dài hạn thu bằng tiền mặt

Nợ TK 111

Nợ TK 229

Nợ TK 635

Có TK 121

Có TK 221

Có TK 222

Có TK 228

Có TK 515
Khi thực nhận vốn góp của các chủ sở hữu bằng tiền mặt

Nợ TK 111

Nợ TK 4112

Có TK 4111

Có TK 4112
Khi mua nguyên vật liệu thanh toán bằng tiền mặt sử dụng ngay vào sản xuất

Nợ TK 621

Nợ TK 623

Nợ TK 627

Nợ TK 641

Nợ TK 642

Nợ TK 133

Có TK 111
Trường hợp sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ,... mà doanh nghiệp bán thuộc đối tượng chịu thuế GTGT

Nợ TK 111

Có TK 511

Có TK 333
Trường hợp các khoản thuế phải nộp không tách riêng ngay từng loại thuế tại thời…

Nợ TK 511

Có TK 333

Định khoản	Tài khoản đối ứng	Số bút toán
Nợ 111 / Có 333	Thuế và các khoản phải nộp Nhà nước	3
Nợ 111 / Có 515	Doanh thu hoạt động tài chính	3
Nợ 111 / Có 511	Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ	1
Nợ 111 / Có 711	Thu nhập khác	1
Nợ 111 / Có 112	Tiền gửi không kỳ hạn	1
Nợ 111 / Có 128	Đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn	1
Nợ 111 / Có 131	Phải thu của khách hàng	1
Nợ 111 / Có 136	Phải thu nội bộ	1
Nợ 111 / Có 138	Phải thu khác	1
Nợ 111 / Có 141	Tạm ứng	1
Nợ 111 / Có 244	Ký quỹ, ký cược	1
Nợ 111 / Có 344	Nhận ký quỹ, ký cược	1

Đây là bút toán của chế độ kế toán doanh nghiệp. Khoản 1 Điều 3 Thông tư 133 cho phép doanh nghiệp nhỏ và vừa lựa chọn áp dụng chế độ đó thay cho Thông tư 133, nhưng phải thông báo cho cơ quan thuế và áp dụng nhất quán trong cả năm tài chính — không áp dụng xen kẽ từng bút toán.

Xem đủ 18 bút toán tài khoản 111 theo Thông tư 99/2025/TT-BTC →

Nghiệp vụ có sử dụng tài khoản 111

Bút toán của tài khoản 111 được gom theo nghiệp vụ ở các trang định khoản dưới đây, mỗi trang tập hợp bút toán của cùng một nghiệp vụ từ nhiều tài khoản khác nhau.

Nghiệp vụ	Bút toán của TK 111
Hạch toán thuế tiêu thụ đặc biệt	1
Hạch toán trợ cấp, trợ giá và hỗ trợ của Nhà nước	1
Hạch toán nhận vốn góp của chủ sở hữu	1
Hạch toán vay tiền ngân hàng, tổ chức tín dụng	1
Hạch toán đầu tư vào công ty con	1
Hạch toán cho vay và thu hồi khoản cho vay	1
Hạch toán góp vốn, đầu tư vào đơn vị khác	1
Hạch toán chi phí đầu tư xây dựng cơ bản dở dang	1
Hạch toán nộp tiền mặt vào tài khoản ngân hàng	1
Hạch toán tài sản thiếu chờ xử lý	1
Hạch toán mua nguyên vật liệu nhập kho	1
Hạch toán doanh thu hoạt động tài chính	1
Hạch toán ghi nhận doanh thu bán hàng, cung cấp dịch vụ	1

Điểm cần lưu ý khi áp dụng

Vì sao không có bút toán

Điều 12 Thông tư 133/2016/TT-BTC chỉ quy định nguyên tắc kế toán và kết cấu của tài khoản 111, không có khoản hướng dẫn phương pháp hạch toán như Thông tư 200/2014 hay Thông tư 99/2025. Khi cần bút toán cụ thể, doanh nghiệp nhỏ và vừa vận dụng hướng dẫn của chế độ kế toán doanh nghiệp theo khoản 1 Điều 3 của chính Thông tư 133.

Đối chiếu tài khoản 111 giữa ba chế độ kế toán

Chế độ kế toán	Tên tài khoản 111	Số dư bên	TK cấp 2	Bút toán
Thông tư 99/2025/TT-BTC	Tiền mặt	Nợ	0	18
Thông tư 133/2016/TT-BTC	Tiền mặt	Nợ	2	0
Thông tư 200/2014/TT-BTC (hết hiệu lực)	Tiền mặt	Nợ	3	31

Thông tư 133/2016/TT-BTC không có mục hướng dẫn phương pháp hạch toán, nên cột bút toán của chế độ này luôn bằng 0 — đó là đặc điểm của văn bản, không phải thiếu dữ liệu.

Câu hỏi thường gặp về tài khoản 111

Tài khoản 111 là tài khoản gì?

Tài khoản 111 là tài khoản “Tiền mặt”, thuộc loại tài khoản tài sản theo Thông tư 133/2016/TT-BTC hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Tài khoản 111 có số dư bên Nợ hay bên Có?

Tài khoản 111 có số dư bên Nợ, phản ánh các khoản tiền Việt Nam, ngoại tệ còn tồn quỹ tiền mặt tại thời điểm báo cáo.

Tài khoản 111 có bao nhiêu tài khoản cấp 2?

Tài khoản 111 có 2 tài khoản cấp 2: 1111 – Tiền Việt Nam; 1112 – Ngoại tệ.

Hạch toán tài khoản 111 theo Thông tư 133 thế nào?

Thông tư 133/2016/TT-BTC chỉ quy định nguyên tắc và kết cấu của tài khoản 111, không có bút toán. Thông tư 99/2025/TT-BTC hướng dẫn 18 bút toán cho cùng số hiệu, trong đó khi ghi Nợ tài khoản 111 thường ghi Có các tài khoản 333, 515, 511. Đây là bút toán của chế độ kế toán doanh nghiệp. Khoản 1 Điều 3 Thông tư 133 cho phép doanh nghiệp nhỏ và vừa lựa chọn áp dụng chế độ đó thay cho Thông tư 133, nhưng phải thông báo cho cơ quan thuế và áp dụng nhất quán trong cả năm tài chính — không áp dụng xen kẽ từng bút toán.

Tài khoản liên quan

Số hiệu	Tên tài khoản	Loại
112	Tiền gửi ngân hàng	Tài sản
121	Chứng khoán kinh doanh	Tài sản
128	Đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn	Tài sản
131	Phải thu của khách hàng	Tài sản
133	Thuế GTGT được khấu trừ	Tài sản
136	Phải thu nội bộ	Tài sản
138	Phải thu khác	Tài sản
141	Tạm ứng	Tài sản

Căn cứ pháp lý

Điều 12 Thông tư 133/2016/TT-BTC hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa — ban hành ngày 26/08/2016, áp dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, kể cả doanh nghiệp siêu nhỏ.
Khoản 1 Điều 31 Thông tư 99/2025/TT-BTC — quy định hiệu lực và phạm vi thay thế chế độ kế toán doanh nghiệp cũ.
Bảng đối chiếu toàn bộ hệ thống tài khoản Thông tư 200/2014 sang Thông tư 99/2025 trên Dữ Liệu Pháp Luật.