Thâu lĩnh (Alphonsea tonquinensis)

Alphonsea tonquinensis A. DC. (An phong Bắc bộ)

Tên địa phương: An phong bắc bộ, Tháp phình bắc bộ
Mã định danh quốc gia: 65YBB.HSL
Nhóm hồ sơ: Loài nguy cấp, quý, hiếm, Loài đặc hữu

Thâu lĩnh có tên khoa học Alphonsea tonquinensis A. DC. (An phong Bắc bộ), thuộc họ Annonaceae, bộ Magnoliales, lớp Magnoliopsida, giới Plantae.

Dữ liệu phân bố ghi nhận loài tại 6 tỉnh, thành phố: Lạng Sơn, Phú Thọ, Hà Nội, Huế, Quảng Ngãi, Lâm Đồng.

Loài đã được kiểm kê tại 13 khu bảo tồn thiên nhiên, di sản thiên nhiên trong nước.

Đặc điểm và sinh thái

Đặc điểm nhận dạng

Cây gỗ nhỏ, khi trưởng thành cao 7-12 m. Cuống lá dài 4–5 mm; phiến lá hình bầu dục thuôn hoặc mũi mác, cỡ 5-10 × 2-4 cm, chóp lá nhọn, gốc lá hình nêm, mép lá nguyên, cả hai mặt lá nhẵn; gân bên 9-11 đôi, mảnh, hợp ở gần mép. Hoa mọc đơn độc hoặc mọc thành cặp đôi ở ngoài nách lá, cuống chung dài 3-5 mm, có lá bắc nhỏ. Lá đài 3, hình tam giác, rất nhỏ, mặt ngoài có lông mịn; cánh hoa 6, xếp thành 2 vòng, màu vàng, cánh hoa vòng ngoài hình tam giác, cỡ 5–7 × 3–4 mm, cánh hoa vòng trong thường nhỏ hơn; nhị khoảng trên dưới 20, thường không có chỉ nhị; bầu gồm 1–2 lá noãn rời, có lông rậm, núm nhụy hình đầu, không cuống, mỗi lá noãn mang 10–15 noãn. Quả mang 1–2 phân quả rời nhau, phân quả lúc chín hình trứng, cỡ 3–4 × 2–3 cm, vỏ dày 3–4 mm, nhẵn hoặc sần. Hạt nhiều, xếp thành hai hàng, có vảy lông màu nâu.

Phân bố tại Việt Nam

Địa danh đã được quy về đơn vị hành chính hiện hành sau sắp xếp năm 2025.

Tỉnh, thành phố có ghi nhận phân bố
Lạng Sơn
Phú Thọ
Hà Nội
Huế
Quảng Ngãi
Lâm Đồng

Khu bảo tồn ghi nhận loài

Theo kết quả kiểm kê loài tại các khu bảo tồn, di sản thiên nhiên trong Cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học quốc gia.

Khu bảo tồn / di sản thiên nhiênPhân loạiĐịa bàn
Vườn quốc gia Hoàng LiênDi sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệtLào Cai, Lai Châu
Vườn quốc gia Pù MátDi sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệtNghệ An
Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ BàngDi sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệtQuảng Trị
Vườn quốc gia Cúc PhươngDi sản thiên nhiên cấp quốc giaNinh Bình, Phú Thọ, Thanh Hóa
Khu dự trữ thiên nhiên Pù LuôngDi sản thiên nhiên cấp tỉnhThanh Hóa
Khu dự trữ thiên nhiên Thần Sa - Phượng HoàngDi sản thiên nhiên cấp tỉnhThái Nguyên
Vườn quốc gia Phước BìnhDi sản thiên nhiên cấp quốc giaKhánh Hòa
Vườn quốc gia Chư Yang SinDi sản thiên nhiên cấp quốc giaĐắk Lắk
Khu bảo tồn thiên nhiên Hang Kia - Pà CòDi sản thiên nhiên cấp tỉnhPhú Thọ
Khu dự trữ thiên nhiên Xuân NhaDi sản thiên nhiên cấp tỉnhSơn La
Khu dự trữ thiên nhiên Hữu LiênDi sản thiên nhiên cấp tỉnhLạng Sơn
Vườn quốc gia Bidoup - Núi BàDi sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệtLâm Đồng
Vườn quốc gia Ea SôDi sản thiên nhiên cấp tỉnhĐắk Lắk

Loài khác trong họ Annonaceae

Tên gọiTên khoa họcSách Đỏ VNIUCNNĐ 84/2021
Mạo đài thorelMitrephora tomentosaVU - Sẽ nguy cấp
Nhọc Trái Khớp Lá ThuônDisepalum plagioneurumVU - Sẽ nguy cấpLC - Ít quan tâm
Màu Cau TrắngGoniothalamus macrocalyxVU - Sẽ nguy cấpVU - Sẽ nguy cấp
(Cây) Đội MũMitrephora calcareaVU - Sẽ nguy cấp
Giền trắngXylopia pierreiVU - Sẽ nguy cấpNT - Sắp bị đe dọa
Bổ Béo ĐenGoniothalamus vietnamensisVU - Sẽ nguy cấp
Quả đầu ngỗngAnaxagorea luzonensisVU - Sẽ nguy cấpLC - Ít quan tâm
Nhọc trái khớp lá mácDisepalum petelotiiEN - Nguy cấpLC - Ít quan tâm
Giác đế tam đảoGoniothalamus takhtajaniiCR - Rất nguy cấp
Quần đầu hoa sớmPolyalthia praeflorensEN - Nguy cấp
Thuốc thượngPhaeanthus vietnamensisVU - Sẽ nguy cấp
Móng rồng mỏ nhọnArtabotrys tetramerusEN - Nguy cấp

Câu hỏi thường gặp

Thâu lĩnh là loài gì?

Thâu lĩnh có tên khoa học Alphonsea tonquinensis A. DC. (An phong Bắc bộ), thuộc họ Annonaceae, bộ Magnoliales, lớp Magnoliopsida, giới Plantae. Cây gỗ nhỏ, khi trưởng thành cao 7-12 m. Cuống lá dài 4–5 mm; phiến lá hình bầu dục thuôn hoặc mũi mác, cỡ 5-10 × 2-4 cm, chóp lá nhọn, gốc lá hình nêm, mép lá nguyên, cả hai mặt lá nhẵn; gân bên 9-11 đôi, mảnh, hợp ở gần mép. Hoa mọc đơn độc hoặc mọc thành cặp đôi ở ngoài nách lá, cuống chung dài 3-5 mm, có lá bắc nhỏ. Lá đài 3, hình tam giác, rất nhỏ, mặt ngoài có lông mịn; cánh hoa 6, xếp thành... Loài được ghi nhận phân bố tại Lạng Sơn, Phú Thọ, Hà Nội, Huế, Quảng Ngãi, Lâm Đồng.

Thâu lĩnh phân bố ở khu bảo tồn nào?

Dữ liệu kiểm kê ghi nhận loài tại 13 khu: Vườn quốc gia Hoàng Liên, Vườn quốc gia Pù Mát, Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, Vườn quốc gia Cúc Phương, Khu dự trữ thiên nhiên Pù Luông, Khu dự trữ thiên nhiên Thần Sa - Phượng Hoàng, Vườn quốc gia Phước Bình, Vườn quốc gia Chư Yang Sin và một số khu khác.

Căn cứ pháp lý

  • Luật Đa dạng sinh học 2008
  • Nghị định 06/2019/NĐ-CP
  • Nghị định 84/2021/NĐ-CP
  • Nghị định 160/2013/NĐ-CP
  • Nghị định 26/2019/NĐ-CP
Cập nhật từ nguồn: 28/10/2025. Trang này tổng hợp lại dữ liệu công bố công khai và đối chiếu với văn bản pháp luật hiện hành; khi cần căn cứ chính thức, tra cứu trực tiếp văn bản gốc.

Danh mục công cụ 120

Thuế & kế toán14
Lao động & BHXH8
Doanh nghiệp16
Tài chính8
Dân sự10
Hành chính6
Giao thông16
Đất đai & xây dựng4
Nông nghiệp6
Giáo dục16
Y tế7
Lịch & văn hóa9
Xem tất cả 120 công cụ