Nhọc trái khớp lá mác (Disepalum petelotii)

Nhọc trái khớp lá mác có tên khoa học Disepalum petelotii (Merr.) D. M. Johnson, thuộc họ Annonaceae, bộ Magnoliales, lớp Magnoliopsida, giới Plantae.

Về hạng bảo tồn, loài được xếp EN - Nguy cấp theo Sách Đỏ Việt Nam 2007; LC - Ít quan tâm theo Danh lục Đỏ IUCN (2025 (1)).

Dữ liệu phân bố ghi nhận loài tại 2 tỉnh, thành phố: Lào Cai, Đà Nẵng.

Loài đã được kiểm kê tại 6 khu bảo tồn thiên nhiên, di sản thiên nhiên trong nước.

Hạng bảo tồn

Hạng bảo tồn là kết quả đánh giá khoa học về nguy cơ tuyệt chủng, khác với việc loài có nằm trong danh mục pháp lý hay không. Một loài có thể được xếp hạng mà chưa thuộc danh mục nào, và ngược lại.

Đặc điểm và sinh thái

Đặc điểm nhận dạng

Cây gỗ nhỏ, cao 2-5 m, cành non không có lông. Lá hình mác, nhọn ở cả 2 đầu, cỡ (8)10-15x2,5-4 cm, không có lông; gân bên khoảng 10 đôi, hơi rõ ở cả 2 mặt; cuống lá dài gần 1 cm. Hoa mọc đơn độc ở đỉnh cành; cuống hoa dài 1-2 cm. Lá đài xếp lợp, hình bầu dục. Cánh hoa 6, hình trứng, xếp thành 2 vòng. Nhị nhiều; mào trung đới hình đĩa, ở đỉnh hơi có lông ngắn. Lá noãn khoảng 15-25, hơi ngắn hơn nhị; bầu có lông; vòi ngắn và nhẵn; núm nhụy cụt vát, không có lông. Noãn 1-2. Phân quả hình thuôn, dài 12-15 mm, không có lông; cuống phân quả cỡ 7-13 nun, khi tươi màu đỏ tím; vỏ quả mỏng. Hạt màu nâu đỏ, thường có cánh nhăn nheo viền quanh mép

Đặc tính sinh học

Cây có hình thái quả rất đặc sắc (cuống phân quả có khớp - chia đốt). Mùa ra hoa tháng 4-6, có quả tháng 7-8. Mọc rất rải rác trong rừng nguyên sinh, ở độ cao từ 800 m trở lên

Môi trường sinh sống

Rừng nguyên sinh, ở độ cao từ 800 m trở lên

Tình trạng sinh sống

Loài có khu phân bố hẹp, ở Việt Nam có lẽ mới chỉ gặp ở Lào Cai (Sa Pa, Ô Quý Hồ)

Mối đe dọa và giá trị

Phân bố tại Việt Nam

Địa danh đã được quy về đơn vị hành chính hiện hành sau sắp xếp năm 2025.

Khu bảo tồn ghi nhận loài

Theo kết quả kiểm kê loài tại các khu bảo tồn, di sản thiên nhiên trong Cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học quốc gia.

Loài khác trong họ Annonaceae