Dầu đọt tím (Dipterocarpus grandiflorus)

Dầu đọt tím có tên khoa học Dipterocarpus grandiflorus (Blanco) Blanco, thuộc họ Dipterocarpaceae, bộ Malvales, lớp Magnoliopsida, giới Plantae.

Về hạng bảo tồn, loài được xếp VU - Sẽ nguy cấp theo Sách Đỏ Việt Nam 2007; EW - Tuyệt chủng ngoài thiên nhiên theo Danh lục Đỏ IUCN.

Dữ liệu phân bố ghi nhận loài tại 9 tỉnh, thành phố: Huế, Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Gia Lai, Lâm Đồng, Tây Ninh, Đồng Nai, Hồ Chí Minh và 1 địa phương khác.

Loài đã được kiểm kê tại 11 khu bảo tồn thiên nhiên, di sản thiên nhiên trong nước.

Hạng bảo tồn

Hạng bảo tồn là kết quả đánh giá khoa học về nguy cơ tuyệt chủng, khác với việc loài có nằm trong danh mục pháp lý hay không. Một loài có thể được xếp hạng mà chưa thuộc danh mục nào, và ngược lại.

Đặc điểm và sinh thái

Đặc điểm nhận dạng

Cây gỗ lớn thường xanh, cao 30-35 m, đường kính thân đến l m. Tán hình ô hẹp; vỏ bong thành miếng nhỏ. Lá hình trứng, chất da, nhẵn, dài 13-24 cm, rộng 8-14 cm, đầu có mũi nhọn dài, gốc tròn; gân cấp hai 15-17 đôi; cuống lá dài 3-9 cm. Lá kèm nhỏ, nhẵn, tạo thành búp màu tím. Cụm hoa dài 18-25 cm, mang 2-5 hoa; cánh hoa đỏ nhạt, dài 3 cm. Nhị 30. Quả có ống đài bao bọc, dài 7 cm, rộng 3,5 cm, có 5 gờ lớn và 5 cánh; 2 cánh lớn dài 22 cm, rộng 3 cm; 3 cánh nhỏ dài 2 cm, rộng 1,5 cm

Đặc tính sinh học

Sinh học và sinh thái: Loài mới được ghi nhận ở Việt Nam. Cây gỗ lớn thường xanh, mùa hoa thắng 3-4, mùa quả tháng 6-7. Thường mọc rải rác trong rừng kín thường xanh, mưa mùa nhiệt đới, có lượng mưa lớn, ở độ cao dưới 700 m, trên các đất sâu dày, phát triển trên đá mẹ granit, phiến thạch hay phù sa cổ. Cây ưa sáng khi già, giai đoạn còn non chịu bóng. Tái sinh hạt mức độ trung bình, tái sinh chồi tốt

Môi trường sinh sống

Rừng kín thường xanh, mưa mùa nhiệt đới, có lượng mưa lớn, ở độ cao dưới 700 m. Đất sâu dày, đá mẹ granit, phiến thạch hay phù sa cổ. Ưa sáng khi già, giai đoạn còn non chịu bóng

Tình trạng sinh sống

Hiện nay nơi sống của loài đang bị thu hẹp nghiêm trọng, loài cây bị khai thác để lấy gỗ; trong khi đó tái sinh hạt không tốt, nên đang đứng trước nguy cơ bị tuyệt chủng. Được bảo vệ trong Khu bảo tồn thiên nhiên Sông Thanh (Quảng Nam) và khu Cát Lộc (Lâm Đồng) (nằm trong Vườn quốc gia Cát Tiên)

Mối đe dọa và giá trị

Phân bố tại Việt Nam

Địa danh đã được quy về đơn vị hành chính hiện hành sau sắp xếp năm 2025.

Khu bảo tồn ghi nhận loài

Theo kết quả kiểm kê loài tại các khu bảo tồn, di sản thiên nhiên trong Cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học quốc gia.

Loài khác trong họ Dipterocarpaceae