Sao mạng cà ná (Hopea reticulata)

Hopea reticulata Tardieu

Tên địa phương: Sao mạng
Mã định danh quốc gia: 3MJGW.HSL
Nhóm hồ sơ: Loài nguy cấp, quý, hiếm, Loài đặc hữu
Danh mụcTình trạng của loài
Sách Đỏ Việt Nam 2024CR - Rất nguy cấp/Cực kỳ nguy cấp — Đối mặt nguy cơ tuyệt chủng ngoài thiên nhiên rất cao trong tương lai rất gần.
Danh lục Đỏ IUCN (2022)CR - Cực kỳ nguy cấp — Đối mặt nguy cơ tuyệt chủng ngoài thiên nhiên rất cao trong tương lai rất gần.
Nghị định 84/2021/NĐ-CPNhóm IA
Danh mục loài được ưu tiên bảo vệCó tên trong danh mục

Sao mạng cà ná có tên khoa học Hopea reticulata Tardieu, thuộc họ Dipterocarpaceae, bộ Malvales, lớp Magnoliopsida, giới Plantae.

Loài này được ghi nhận trong 4 danh mục pháp lý về bảo tồn: Nhóm IA; Loài được ưu tiên bảo vệ — Thực vật; Nhóm IA; Nhóm IA.

Về hạng bảo tồn, loài được xếp CR - Rất nguy cấp/Cực kỳ nguy cấp theo Sách Đỏ Việt Nam 2024; CR - Cực kỳ nguy cấp theo Danh lục Đỏ IUCN (2022).

Dữ liệu phân bố ghi nhận loài tại 1 tỉnh, thành phố: Khánh Hòa.

Loài đã được kiểm kê tại 2 khu bảo tồn thiên nhiên, di sản thiên nhiên trong nước.

Tình trạng pháp lý của loài

Mỗi nhãn dưới đây tương ứng với một danh mục do văn bản quy phạm pháp luật ban hành. Bấm vào tên văn bản để đọc toàn văn trong kho.

Nghĩa vụ chung khi tác động tới loài nguy cấp, quý, hiếm

  • Hoạt động săn, bắn, bắt, khai thác, nuôi, nhốt, giết, tàng trữ, chế biến, vận chuyển, buôn bán các loài thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm không được ảnh hưởng tiêu cực đến sự tồn tại, sinh trưởng, phát triển của loài đó trong tự nhiên.
  • Mọi hoạt động săn, bắn, bắt, khai thác, nuôi, nhốt, giết, tàng trữ, vận chuyển, buôn bán, chế biến, quảng cáo, trưng bày, xuất khẩu, nhập khẩu, tạm nhập tái xuất, tạm xuất tái nhập mẫu vật phải được quản lý, đảm bảo nguồn gốc hợp pháp.
  • Khu vực sinh cảnh sống thường xuyên, tập trung của các loài nguy cấp, quý, hiếm được nghiên cứu làm cơ sở để thành lập các khu rừng đặc dụng.
  • Tổ chức, hộ gia đình, cá nhân có hoạt động sản xuất, xây dựng công trình, điều tra, thăm dò, nghiên cứu, tham quan, du lịch trong diện tích rừng có loài nguy cấp, quý, hiếm phải thực hiện quy định của Nghị định này và pháp luật liên quan.

Tiêu chí đưa loài vào Danh mục loài được ưu tiên bảo vệ

  • Số lượng cá thể còn ít hoặc đang bị đe dọa tuyệt chủng theo quy định tại Điều 5 Nghị định 160/2013/NĐ-CP;
  • Là loài đặc hữu hoặc có một trong các giá trị đặc biệt về khoa học, y tế, kinh tế, sinh thái, cảnh quan, môi trường và văn hóa - lịch sử theo quy định tại Điều 6 Nghị định 160/2013/NĐ-CP.

Hạng bảo tồn

Hạng bảo tồn là kết quả đánh giá khoa học về nguy cơ tuyệt chủng, khác với việc loài có nằm trong danh mục pháp lý hay không. Một loài có thể được xếp hạng mà chưa thuộc danh mục nào, và ngược lại.

Nguồn đánh giáHạngÝ nghĩa
Sách Đỏ Việt Nam 2024CR - Rất nguy cấp/Cực kỳ nguy cấp
Critically Endangered
Đối mặt nguy cơ tuyệt chủng ngoài thiên nhiên rất cao trong tương lai rất gần.
Danh lục Đỏ IUCN (2022)CR - Cực kỳ nguy cấp
Critically Endangered
Đối mặt nguy cơ tuyệt chủng ngoài thiên nhiên rất cao trong tương lai rất gần.

Đặc điểm và sinh thái

Đặc điểm nhận dạng

Cây gỗ, cao 8-15 m. Lá hình trứng hoặc trứng thuôn, cỡ 6-8 x 2,5-4,5 cm; chóp lá thuôn nhọn, gốc tròn, gân ở gốc lá 3-5, gân bên 5-6 đôi, gân mạng nổi rõ; cuống lá dài cỡ 1 cm. Cụm hoa hình chùy ở nách lá, dài 5-6 cm, thường mang 6-7 nhánh bên, mỗi nhánh thường mang 5-6 hoa. Lá đài hình trứng, dài 3-5 mm. Cánh hoa hình trứng, cỡ 5 x 2,5 mm. Nhị 10-15, chỉ nhị dài cỡ 1,5 mm, bao phấn dài cỡ 0,7 mm. Bầu và vòi nhuy dài khoảng 2,5 mm, vòi nhụy ngắn. Quả hình trứng, cỡ 1 x 0,6 cm; các lá đài đồng trưởng bao quanh quả, dài cỡ 1 cm.

Mối đe dọa và giá trị

Giá trị của loàiGiá trị khoa học · Giá trị kinh tế

Phân bố tại Việt Nam

Địa danh đã được quy về đơn vị hành chính hiện hành sau sắp xếp năm 2025.

Tỉnh, thành phố có ghi nhận phân bố
Khánh Hòa

Khu bảo tồn ghi nhận loài

Theo kết quả kiểm kê loài tại các khu bảo tồn, di sản thiên nhiên trong Cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học quốc gia.

Khu bảo tồn / di sản thiên nhiênPhân loạiĐịa bàn
Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ BàngDi sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệtQuảng Trị
Vườn quốc gia Phú QuốcDi sản thiên nhiên cấp quốc giaAn Giang

Loài khác trong họ Dipterocarpaceae

Tên gọiTên khoa họcSách Đỏ VNIUCNNĐ 84/2021
Kiền kiền phú quốcHopea pierreiEN - Nguy cấpVU - Sẽ nguy cấpNhóm IA
Chai lá congShorea falcataCR - Rất nguy cấpCR - Cực kỳ nguy cấpNhóm IA
Sao mặt quỷHopea chinensisVU - Sẽ nguy cấpEN - Nguy cấp
Chò NâuDipterocarpus retususVU - Sẽ nguy cấpEN - Nguy cấp
Chò chỉShorea chinensisEN - Nguy cấp
Vên vênAnisoptera costataEN - Nguy cấpEN - Nguy cấp
Dầu song nàngDipterocarpus dyeriVU - Sẽ nguy cấpEN - Nguy cấp
Táu NướcVatica subglabraEN - Nguy cấpEN - Nguy cấp
Dầu đọt tímDipterocarpus grandiflorusVU - Sẽ nguy cấpEW - Tuyệt chủng ngoài thiên nhiên
Sao hải namHopea hainanensisEN - Nguy cấpEN - Nguy cấp
Chò đenParashorea stellataVU - Sẽ nguy cấpVU - Sẽ nguy cấpNhóm IA
Săng đàoHopea ferreaEN - Nguy cấpEN - Nguy cấp

Câu hỏi thường gặp

Sao mạng cà ná là loài gì?

Sao mạng cà ná có tên khoa học Hopea reticulata Tardieu, thuộc họ Dipterocarpaceae, bộ Malvales, lớp Magnoliopsida, giới Plantae. Cây gỗ, cao 8-15 m. Lá hình trứng hoặc trứng thuôn, cỡ 6-8 x 2,5-4,5 cm; chóp lá thuôn nhọn, gốc tròn, gân ở gốc lá 3-5, gân bên 5-6 đôi, gân mạng nổi rõ; cuống lá dài cỡ 1 cm. Cụm hoa hình chùy ở nách lá, dài 5-6 cm, thường mang 6-7 nhánh bên, mỗi nhánh thường mang 5-6 hoa. Lá đài hình trứng, dài 3-5 mm. Cánh hoa hình trứng, cỡ 5 x 2,5 mm. Nhị 10-15, chỉ nhị dài cỡ 1,5 mm, bao phấn dài cỡ 0,7 mm.... Loài được ghi nhận phân bố tại Khánh Hòa.

Sao mạng cà ná có nằm trong danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm không?

Có. Nhóm IA (Nghị định 84/2021/NĐ-CP (sửa đổi Nghị định 06/2019/NĐ-CP)): Loài thực vật rừng đang bị đe dọa tuyệt chủng, nghiêm cấm khai thác và sử dụng vì mục đích thương mại. Loài được ưu tiên bảo vệ — Thực vật (Nghị định 160/2013/NĐ-CP): Thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ. Đây là chế độ quản lý nghiêm ngặt nhất trong hệ thống pháp luật đa dạng sinh học Việt Nam. Nhóm IA (Thông tư 27/2025/TT-BNNMT): Nhóm phân loại theo danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm hiện hành do Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành. Nhóm IA (Thông tư 85/2025/TT-BNNMT): Nhóm phân loại theo danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm hiện hành do Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành. Mọi hoạt động khai thác, vận chuyển, mua bán mẫu vật của loài phải tuân thủ quy định tương ứng.

Khai thác, mua bán sao mạng cà ná có bị cấm không?

Loài thuộc Nhóm IA của Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm (Nghị định 06/2019/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 84/2021/NĐ-CP). Loài thực vật rừng đang bị đe dọa tuyệt chủng, nghiêm cấm khai thác và sử dụng vì mục đích thương mại. Ngoài ra, theo Điều 5 Nghị định 06/2019/NĐ-CP, mọi hoạt động săn, bắt, khai thác, nuôi, nhốt, tàng trữ, vận chuyển, buôn bán, chế biến, xuất nhập khẩu mẫu vật đều phải được quản lý và bảo đảm nguồn gốc hợp pháp.

Sao mạng cà ná được xếp hạng bảo tồn thế nào?

Sách Đỏ Việt Nam 2024 xếp loài ở hạng CR - Rất nguy cấp/Cực kỳ nguy cấp — Đối mặt nguy cơ tuyệt chủng ngoài thiên nhiên rất cao trong tương lai rất gần. Danh lục Đỏ IUCN (2022) xếp loài ở hạng CR - Cực kỳ nguy cấp — Đối mặt nguy cơ tuyệt chủng ngoài thiên nhiên rất cao trong tương lai rất gần. Hạng bảo tồn phản ánh mức độ nguy cơ tuyệt chủng theo đánh giá khoa học, khác với việc loài có nằm trong danh mục pháp lý hay không.

Sao mạng cà ná phân bố ở khu bảo tồn nào?

Dữ liệu kiểm kê ghi nhận loài tại 2 khu: Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, Vườn quốc gia Phú Quốc.

Căn cứ pháp lý

  • Luật Đa dạng sinh học 2008
  • Nghị định 06/2019/NĐ-CP
  • Nghị định 84/2021/NĐ-CP
  • Nghị định 160/2013/NĐ-CP
  • Nghị định 26/2019/NĐ-CP
Cập nhật từ nguồn: 04/02/2026. Trang này tổng hợp lại dữ liệu công bố công khai và đối chiếu với văn bản pháp luật hiện hành; khi cần căn cứ chính thức, tra cứu trực tiếp văn bản gốc.

Danh mục công cụ 120

Thuế & kế toán14
Lao động & BHXH8
Doanh nghiệp16
Tài chính8
Dân sự10
Hành chính6
Giao thông16
Đất đai & xây dựng4
Nông nghiệp6
Giáo dục16
Y tế7
Lịch & văn hóa9
Xem tất cả 120 công cụ