Trang chủ › Công cụ › Nghề nghiệp
Phiên dịch viên: làm gì, học ngành nào
Phiên dịch viên dịch lời nói giữa tiếng Anh và tiếng Việt tại hội nghị, đàm phán, sự kiện. Xem công việc, kỹ năng, áp lực và lộ trình nghề. Theo Danh mục ngành đào tạo, có 27 ngành đại học dẫn tới nghề Phiên dịch viên, chủ yếu thuộc lĩnh vực Nhân văn và Khoa học xã hội và hành vi. Các môn nền tảng hay gặp trong chương trình gồm Dịch thuật Anh - Việt, Nghe - nói tiếng Anh nâng cao, Ngữ âm và âm vị học tiếng Anh.
Phiên dịch viên chuyển lời nói của người này sang ngôn ngữ của người kia ngay tại cuộc họp, hội nghị, đàm phán, tham quan. Có hai hình thức chính là dịch nối tiếp, dịch xong từng đoạn, và dịch đồng thời, dịch gần như cùng lúc người nói. Đây là nghề đòi hỏi phản xạ nhanh và tâm lý vững.
1. Công việc chính của phiên dịch viên
- Nhận thông tin về chủ đề, thành phần dự họp và tài liệu liên quan trước sự kiện.
- Chuẩn bị bảng thuật ngữ theo lĩnh vực của cuộc họp.
- Dịch nối tiếp trong họp, đàm phán, tham quan nhà máy, tiếp khách.
- Dịch đồng thời tại hội nghị, hội thảo (với thiết bị chuyên dụng nếu có).
- Giữ thái độ trung lập, bảo mật thông tin của hai bên.
2. Một ngày làm việc thường ra sao
Ngày làm việc thường gắn với một sự kiện cụ thể. Bạn đến sớm gặp khách, hỏi lại các tên riêng và thuật ngữ, sau đó dịch trong các phiên họp. Dịch đồng thời rất căng nên thường làm theo ca ngắn, đổi người sau khoảng thời gian nhất định. Có ngày kín lịch, có ngày hoàn toàn không có việc.
3. Kỹ năng và phẩm chất cần có
- Nghe hiểu nhanh và diễn đạt gọn, chính xác bằng ngôn ngữ đích.
- Trí nhớ ngắn hạn tốt và kỹ năng ghi chú khi dịch nối tiếp.
- Giữ bình tĩnh khi gặp từ lạ, giọng khó nghe hoặc người nói quá nhanh.
- Phong thái chuyên nghiệp, ăn mặc phù hợp, tôn trọng văn hóa hai bên.
4. Ai hợp với nghề này
Hợp với người nhanh nhạy, tự tin nói trước đám đông và chịu được áp lực thời gian thực. Nghề thích hợp người thích gặp nhiều người và môi trường thay đổi liên tục. Nếu bạn dễ căng thẳng khi phải ra quyết định ngay hoặc ngại sai trước mặt người khác, bạn cần rèn luyện kỹ năng này lâu dài.
5. Khó khăn và áp lực thực tế
Áp lực tâm lý rất lớn vì lời dịch ảnh hưởng trực tiếp tới các thỏa thuận. Cần chuẩn bị nhiều chủ đề khác nhau, có khi chỉ biết nội dung sát ngày. Thu nhập tính theo sự kiện nên không đều, chưa kể chi phí đi lại, trang phục.
6. Lộ trình phát triển và thu nhập
Người mới thường dịch các buổi tiếp khách, tham quan, họp nhỏ trước khi lên đàm phán và hội nghị lớn. Phiên dịch đồng thời thường là mức cao nhất và được trả cao nhất. Một số người chuyển sang làm trưởng nhóm phiên dịch, đào tạo hoặc quản lý sự kiện quốc tế. Chuyên hóa lĩnh vực như y tế, pháp lý, kỹ thuật làm tăng giá trị rõ rệt.
Ngành học dẫn tới nghề Phiên dịch viên
Bảng dưới liệt kê các ngành đại học theo Danh mục ngành đào tạo có thể dẫn tới nghề này; bấm tên ngành để xem mã ngành, khối thi và trường tuyển sinh.
| Mã ngành | Ngành | Nơi làm việc |
|---|---|---|
| 7310602 | Châu Á học | — |
| 7310620 | Đông Nam Á học | — |
| 7310608 | Đông phương học | — |
| 7310614 | Hàn Quốc học | — |
| 7220201 | Ngôn ngữ Anh | Doanh nghiệp, tổ chức quốc tế, sự kiện |
| 7220211 | Ngôn ngữ Ảrập | — |
| 7220207 | Ngôn ngữ Bồ Đào Nha | — |
| 7220205 | Ngôn ngữ Đức | — |
| 7220210 | Ngôn ngữ Hàn Quốc | — |
| 7220208 | Ngôn ngữ Italia | — |
| 7220202 | Ngôn ngữ Nga | — |
| 7220209 | Ngôn ngữ Nhật | — |
| 7220203 | Ngôn ngữ Pháp | — |
| 7220206 | Ngôn ngữ Tây Ban Nha | — |
| 7220204 | Ngôn ngữ Trung Quốc | — |
| 7310613 | Nhật Bản học | — |
| 7310206 | Quan hệ quốc tế | — |
| 7310601 | Quốc tế học | — |
| 7140231 | Sư phạm Tiếng Anh | — |
| 7140235 | Sư phạm Tiếng Đức | — |
| 7140237 | Sư phạm Tiếng Hàn Quốc | — |
| 7140232 | Sư phạm Tiếng Nga | — |
| 7140236 | Sư phạm Tiếng Nhật | — |
| 7140233 | Sư phạm Tiếng Pháp | — |
| 7140234 | Sư phạm Tiếng Trung Quốc | — |
| 7310607 | Thái Bình Dương học | — |
| 7310612 | Trung Quốc học | — |
Môn học nền tảng cho nghề Phiên dịch viên
Các môn xuất hiện trong chương trình của những ngành dẫn tới nghề này, xếp theo số ngành dùng môn đó. Mỗi môn có đề kiểm tra và danh sách ngành tương ứng.
| Môn học | Số ngành dùng môn |
|---|---|
| Dịch thuật Anh - Việt | 1 |
| Nghe - nói tiếng Anh nâng cao | 1 |
| Ngữ âm và âm vị học tiếng Anh | 1 |
| Ngữ pháp tiếng Anh | 1 |
| Pháp luật đại cương | 1 |
| Tiếng Anh tổng hợp | 1 |
| Tin học đại cương | 1 |
| Triết học Mác - Lênin | 1 |
| Văn hóa các nước nói tiếng Anh | 1 |
| Văn học Anh - Mỹ | 1 |
| Viết học thuật tiếng Anh | 1 |
Câu hỏi thường gặp về nghề Phiên dịch viên
Phiên dịch viên cần trình độ tiếng Anh ra sao?
Cần trình độ cao cả nghe lẫn nói và vốn từ chuyên ngành. Quan trọng không kém là tiếng mẹ đẻ, vì bạn phải diễn đạt trôi chảy, gọn gàng bằng cả hai ngôn ngữ.
Làm sao để luyện kỹ năng phiên dịch?
Luyện dịch nói theo bản tin, bài phát biểu, ghi chú theo ý thay vì ghi từng chữ. Tham gia các lớp chuyên về phiên dịch và thực hành tại các sự kiện nhỏ sẽ giúp bạn tiến bộ nhanh.
Nghề liên quan
Các nghề dưới đây có chung ngành đào tạo với nghề Phiên dịch viên; số càng lớn thì hai nghề càng gần nhau về con đường học.
| Nghề | Ngành đào tạo chung |
|---|---|
| Hướng dẫn viên du lịch | 25 |
| Biên dịch viên | 18 |
| Chuyên viên đối ngoại, quan hệ quốc tế | 17 |
| Giáo viên ngoại ngữ (Trung, Nhật, Hàn, Pháp, Nga, Đức) | 16 |
| Chuyên viên khu vực học (Đông phương, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc học) | 12 |
| Nhân viên xuất nhập khẩu | 12 |
| Chuyên viên tư vấn du học | 8 |
| Gia sư, giáo viên dạy kèm | 7 |
| Giảng viên đại học | 7 |
| Huấn luyện viên kỹ năng sống, tham vấn học sinh | 7 |
Nguồn dữ liệu
Tuyensinh360 tổng hợp từ mô tả chương trình đào tạo và thực tế việc làm; mang tính tham khảo. Nội dung không thay thế tư vấn hướng nghiệp trực tiếp; thu nhập và nhu cầu tuyển dụng thay đổi theo vùng và thời điểm.
Công cụ và bài viết liên quan
Xem danh mục nghề nghiệp để so nghề này với các nghề khác cùng lĩnh vực, hoặc mở môn học và đề kiểm tra để ôn những môn nền tảng ở trên bằng bài trắc nghiệm chấm điểm ngay.
