Cổ rắn (Anhinga melanogaster)

Cổ rắn có tên khoa học Anhinga melanogaster Pennant, 1769, thuộc họ Anhingidae, bộ Suliformes, lớp Aves, giới Animalia.

Loài này được ghi nhận trong 5 danh mục pháp lý về bảo tồn: Nhóm IB; Phụ lục II CITES; Loài được ưu tiên bảo vệ — Động vật; Nhóm IB; Nhóm IB.

Về hạng bảo tồn, loài được xếp VU - Sẽ nguy cấp theo Sách Đỏ Việt Nam 2007; VU - Sẽ nguy cấp theo Sách Đỏ Việt Nam 2024; NT - Sắp bị đe dọa theo Danh lục Đỏ IUCN (2017).

Dữ liệu phân bố ghi nhận loài tại 13 tỉnh, thành phố: Ninh Bình, Huế, Quảng Ngãi, Lâm Đồng, Hồ Chí Minh, Cà Mau, Cần Thơ, Đồng Tháp và 5 địa phương khác.

Loài đã được kiểm kê tại 15 khu bảo tồn thiên nhiên, di sản thiên nhiên trong nước.

Tình trạng pháp lý của loài

Mỗi nhãn dưới đây tương ứng với một danh mục do văn bản quy phạm pháp luật ban hành. Bấm vào tên văn bản để đọc toàn văn trong kho.

Hạng bảo tồn

Hạng bảo tồn là kết quả đánh giá khoa học về nguy cơ tuyệt chủng, khác với việc loài có nằm trong danh mục pháp lý hay không. Một loài có thể được xếp hạng mà chưa thuộc danh mục nào, và ngược lại.

Đặc điểm và sinh thái

Đặc điểm nhận dạng

Kích thước cơ thể: 85-97 cm. Cá thể trưởng thành ngoài mùa sinh sản: Phần trên cơ thể nâu tối, cổ dài, mỏ dài nhọn, cổ họng xám nhạt, viền trắng kéo dài từ mắt đến hai bên cổ, thân, vai và phần trên cánh điểm các sọc trắng. Cá thể trưởng thành trong mùa sinh sản: Đỉnh đầu, cổ và phần trên cơ thể đen nhạt, phần trên cổ có màu hung đậm. Con non: thân nâu và xám nhạt hơn, họng và ngực trắng nhạt tương phản với phần đen ở bụng và hai bên sườn

Đặc tính sinh học

Loài định cư sinh sản tương đối phổ biến. Thường kiếm ăn đơn lẻ hoặc nhóm nhỏ. Sinh sản từ thàng 6-3 năm sau, thường đẻ 3-6 trứng. Tổ làm tập đoàn trong các Vườn, sân chim cùng các loài chim khác như Cốc đen, Cốc ấn độ.

Sống theo từng nhóm nhỏ từ 2-10 cá thể hoặc tập đoàn trong các sân chim lớn

Môi trường sinh sống

Các hồ nước lớn, vùng đầm lầy, sông lớn, đất ngập nước

Tình trạng sinh sống

Trước năm 1990, gặp hầu như khắp các tỉnh đồng bằng Nam Bộ, hiện nay chỉ gặp làm tổ tại một vài sân chim với số lượng rất ít ở các tỉnh Bạc Liêu, Cà Mau, Đồng Tháp. Nguyên nhân chính là do nơi làm tổ bị nhiễu loạn bới các hoạt động của con người như chặt cây, lấy trứng, bắt chim non.

Mối đe dọa và giá trị

Phân bố tại Việt Nam

Địa danh đã được quy về đơn vị hành chính hiện hành sau sắp xếp năm 2025.

Khu bảo tồn ghi nhận loài

Theo kết quả kiểm kê loài tại các khu bảo tồn, di sản thiên nhiên trong Cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học quốc gia.