Ngải Rợm (Tacca integrifolia)

Ngải Rợm có tên khoa học Tacca integrifolia Ker Gawl., thuộc họ Dioscoreaceae, bộ Dioscoreales, lớp Liliopsida, giới Plantae.

Về hạng bảo tồn, loài được xếp VU - Sẽ nguy cấp theo Sách Đỏ Việt Nam 2007.

Dữ liệu phân bố ghi nhận loài tại 9 tỉnh, thành phố: Hà Nội, Phú Thọ, Quảng Trị, Huế, Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Đắk Lắk, Khánh Hòa và 1 địa phương khác.

Loài đã được kiểm kê tại 12 khu bảo tồn thiên nhiên, di sản thiên nhiên trong nước.

Hạng bảo tồn

Hạng bảo tồn là kết quả đánh giá khoa học về nguy cơ tuyệt chủng, khác với việc loài có nằm trong danh mục pháp lý hay không. Một loài có thể được xếp hạng mà chưa thuộc danh mục nào, và ngược lại.

Đặc điểm và sinh thái

Đặc điểm nhận dạng

Cây thảo, sống nhiều năm, cao 20-45 cm. Thân rễ hình trụ hơi cong, đường kính 1,5-2,5 cm, nạc. Nhiều rễ chùm. Lá có cuống, mọc tập trung gốm 3-5 cái ở đầu thân rễ; cuống lá có bẹ, dài 5-10 cm. Phiến lá thuôn hoặc hình mác thuôn, 2 đầu nhọn, nhưng mép gốc lá không men theo cuống; 15-35 cm. Cụm hoa dạng tán, có cuống, mọc ở kẽ lá gần ngọn; cuống dài 15-20 cm, ít khi vượt khỏi tán lá. Hoa màu nâu tím, gồm 5-15 cái, có cuống dài 0,3-0,5 cm. Tổng bao gồm 4 lá bắc xếp đối chữ thập; 2 cái ngoài hình thuyền; 2 cái trong to hơn, hình mác rộng. Xen kẽ giữa các hoa còn các lá bắc con dạng sợi, dài 5-10 cm. Hoa có 3 lá đài hình bầu dục, nhỏ và 3 cánh hoa hình trứng ngược. Nhị 6. Bầu dưới; vòi nhụy ngắn, đầu chia thuỳ. Quả thịt, dạng gần hình thoi cụt, dài 1,5-2,5 cm, đường kính 1,3-2 cm; có 3 gờ dọc. Hạt nhỏ, hình thận, màu nâu đậm.

Đặc tính sinh học

Mùa hoa tháng 3-4, quả tháng 4-6 (7). Khi quả gìa tự mở để hạt thoát ra ngoài. Hạt là nguồn nhân giống tự nhiên chủ yếu. Tuy nhiên, nếu phần Thân rễ bị gãy, phần còn lại có khả năng tiếp tục tái sinh. Cây ưa ẩm, ưa bóng; thường mọc dưới tán rừng kín thường xanh ẩm, nhất là dọc theo hành lang các khe suối, ở độ cao tới 700 m.

Môi trường sinh sống

Cây ưa ẩm, ưa bóng; thường mọc dưới tán rừng kín thường xanh ẩm, nhất là dọc theo hành lang các khe suối, ở độ cao tới 700 m.

Tình trạng sinh sống

Mới bị khai thác ít, sử dụng có tính địa phương. Tuy nhiện, môi trường sống thường bị xâm hại do nạn phá rùng.

Mối đe dọa và giá trị

Phân bố tại Việt Nam

Địa danh đã được quy về đơn vị hành chính hiện hành sau sắp xếp năm 2025.

Khu bảo tồn ghi nhận loài

Theo kết quả kiểm kê loài tại các khu bảo tồn, di sản thiên nhiên trong Cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học quốc gia.

Loài khác trong họ Dioscoreaceae