Nần đen (Dioscorea membranacea)

Dioscorea membranacea Pierre ex Prain & Burkill

Tên địa phương: Nần gạc nai, Từ mỏng

Mã định danh quốc gia: 36CX8.HSL

Nhóm hồ sơ: Loài nguy cấp, quý, hiếm

Danh mục	Tình trạng của loài
Sách Đỏ Việt Nam 2007	EN - Nguy cấp — Đối mặt nguy cơ tuyệt chủng rất lớn ngoài thiên nhiên trong tương lai gần.

›

›

›

›

›

Nần đen có tên khoa học Dioscorea membranacea Pierre ex Prain & Burkill, thuộc họ Dioscoreaceae, bộ Dioscoreales, lớp Liliopsida, giới Plantae.

Về hạng bảo tồn, loài được xếp EN - Nguy cấp theo Sách Đỏ Việt Nam 2007.

Dữ liệu phân bố ghi nhận loài tại 4 tỉnh, thành phố: Sơn La, Gia Lai, Hồ Chí Minh, An Giang.

Loài đã được kiểm kê tại 2 khu bảo tồn thiên nhiên, di sản thiên nhiên trong nước.

Hạng bảo tồn

Hạng bảo tồn là kết quả đánh giá khoa học về nguy cơ tuyệt chủng, khác với việc loài có nằm trong danh mục pháp lý hay không. Một loài có thể được xếp hạng mà chưa thuộc danh mục nào, và ngược lại.

Nguồn đánh giá	Hạng	Ý nghĩa
Sách Đỏ Việt Nam 2007	EN - Nguy cấp Endangered	Đối mặt nguy cơ tuyệt chủng rất lớn ngoài thiên nhiên trong tương lai gần.

Đặc điểm và sinh thái

Đặc điểm nhận dạng

Thân rễ phân nhánh nhiều, đường kính có thể đạt tới 5 cm, thịt màu trắng xanh, chứa nhiều nước, vỏ màu đen. Thân khí sinh quấn trái, có khía dọc. Lá mọc so le, đơn nguyên hoặc 3-5 thuỳ; gốc cuống lá có 2 gai nhỏ cong. Hoa đơn tính, khác gốc. Hoa đực có bao hoa hình ống, 6 thuỳ, 6 nhị. Hoa cái có bao hoa giống hoa đực. Bầu dưới. Quả nang 3 cánh. Hạt có cánh tròn

Đặc tính sinh học

Nguồn gen hiếm. Thân rễ dưới đất, tháng 2-3 mọc thân khí sinh, tháng 5-6 ra hoa kết quả, tàn lụi vào tháng 10-11

Môi trường sinh sống

Rừng thường xanh xen lồ ô và rừng thưa nửa rụng lá; độ cao 400-600 m

Tình trạng sinh sống

Vùng phân bố hạn chế, nhưng nơi cư trú rất hẹp, số lượng ít, bị de dọa do tác động của môi trường

Mối đe dọa và giá trị

Mối đe dọa được ghi nhận	Sự suy giảm quần thể · Mất môi trường sống
Giá trị của loài	Giá trị khoa học · Giá trị y tế

Phân bố tại Việt Nam

Địa danh đã được quy về đơn vị hành chính hiện hành sau sắp xếp năm 2025.

Tỉnh, thành phố có ghi nhận phân bố
Sơn La
Gia Lai
Hồ Chí Minh
An Giang

Khu bảo tồn ghi nhận loài

Theo kết quả kiểm kê loài tại các khu bảo tồn, di sản thiên nhiên trong Cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học quốc gia.

Khu bảo tồn / di sản thiên nhiên	Phân loại	Địa bàn
Khu dự trữ thiên nhiên Xuân Nha	Di sản thiên nhiên cấp tỉnh	Sơn La
Khu dự trữ sinh quyển ven biển và biển đảo Kiên Giang	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệt	An Giang

Loài khác trong họ Dioscoreaceae

Tên gọi	Tên khoa học	Sách Đỏ VN	IUCN	NĐ 84/2021
Ngải Rợm	Tacca integrifolia	VU - Sẽ nguy cấp	—	—
Phá Lửa	Tacca subflabellata	VU - Sẽ nguy cấp	—	—
Nần gừng	Dioscorea dissimulans	VU - Sẽ nguy cấp	—	—
Củ mài gừng	Dioscorea zingiberensis	VU - Sẽ nguy cấp	—	—
Nần Nghệ	Dioscorea collettii	EN - Nguy cấp	—	—
Nưa chân vịt	Tacca palmata	VU - Sẽ nguy cấp	—	—

Câu hỏi thường gặp

Nần đen là loài gì?

Nần đen có tên khoa học Dioscorea membranacea Pierre ex Prain & Burkill, thuộc họ Dioscoreaceae, bộ Dioscoreales, lớp Liliopsida, giới Plantae. Thân rễ phân nhánh nhiều, đường kính có thể đạt tới 5 cm, thịt màu trắng xanh, chứa nhiều nước, vỏ màu đen. Thân khí sinh quấn trái, có khía dọc. Lá mọc so le, đơn nguyên hoặc 3-5 thuỳ; gốc cuống lá có 2 gai nhỏ cong. Hoa đơn tính, khác gốc. Hoa đực có bao hoa hình ống, 6 thuỳ, 6 nhị. Hoa cái có bao hoa giống hoa đực. Bầu dưới. Quả nang 3 cánh. Hạt có cánh tròn Loài được ghi nhận phân bố tại Sơn La, Gia Lai, Hồ Chí Minh, An Giang.

Nần đen được xếp hạng bảo tồn thế nào?

Sách Đỏ Việt Nam 2007 xếp loài ở hạng EN - Nguy cấp — Đối mặt nguy cơ tuyệt chủng rất lớn ngoài thiên nhiên trong tương lai gần. Hạng bảo tồn phản ánh mức độ nguy cơ tuyệt chủng theo đánh giá khoa học, khác với việc loài có nằm trong danh mục pháp lý hay không.

Nần đen phân bố ở khu bảo tồn nào?

Dữ liệu kiểm kê ghi nhận loài tại 2 khu: Khu dự trữ thiên nhiên Xuân Nha, Khu dự trữ sinh quyển ven biển và biển đảo Kiên Giang.

Vì sao nần đen bị đe dọa?

Cơ sở dữ liệu ghi nhận các mối đe dọa chính với loài gồm: Sự suy giảm quần thể; Mất môi trường sống. Về tình trạng sinh sống: Vùng phân bố hạn chế, nhưng nơi cư trú rất hẹp, số lượng ít, bị de dọa do tác động của môi trường

Căn cứ pháp lý

Luật Đa dạng sinh học 2008
Nghị định 06/2019/NĐ-CP
Nghị định 84/2021/NĐ-CP
Nghị định 160/2013/NĐ-CP
Nghị định 26/2019/NĐ-CP

Cập nhật từ nguồn: 07/01/2026. Trang này tổng hợp lại dữ liệu công bố công khai và đối chiếu với văn bản pháp luật hiện hành; khi cần căn cứ chính thức, tra cứu trực tiếp văn bản gốc.