Chò đãi (Annamocarya sinensis)

Annamocarya sinensis

Tên địa phương: (cây) Cung, Mạy châu Trung Quốc

Mã định danh quốc gia: 674N2.HSL

Nhóm hồ sơ: Loài nguy cấp, quý, hiếm

Danh mục	Tình trạng của loài
Sách Đỏ Việt Nam 2007	EN - Nguy cấp — Đối mặt nguy cơ tuyệt chủng rất lớn ngoài thiên nhiên trong tương lai gần.
Danh lục Đỏ IUCN	EN - Nguy cấp — Đối mặt nguy cơ tuyệt chủng rất lớn ngoài thiên nhiên trong tương lai gần.
Danh mục loài được ưu tiên bảo vệ	Có tên trong danh mục

›

›

›

›

›

ChiAnnamocarya

Chò đãi có tên khoa học Annamocarya sinensis, thuộc họ Juglandaceae, bộ Fagales, lớp Magnoliopsida, giới Plantae.

Loài này được ghi nhận trong 1 danh mục pháp lý về bảo tồn: Loài được ưu tiên bảo vệ — Thực vật.

Về hạng bảo tồn, loài được xếp EN - Nguy cấp theo Sách Đỏ Việt Nam 2007; EN - Nguy cấp theo Danh lục Đỏ IUCN.

Dữ liệu phân bố ghi nhận loài tại 6 tỉnh, thành phố: Thái Nguyên, Lai Châu, Ninh Bình, Sơn La, Phú Thọ, Thanh Hóa.

Loài đã được kiểm kê tại 11 khu bảo tồn thiên nhiên, di sản thiên nhiên trong nước.

Tình trạng pháp lý của loài

Mỗi nhãn dưới đây tương ứng với một danh mục do văn bản quy phạm pháp luật ban hành. Bấm vào tên văn bản để đọc toàn văn trong kho.

Loài được ưu tiên bảo vệ — Thực vật

Nghị định 160/2013/NĐ-CP

Thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ. Đây là chế độ quản lý nghiêm ngặt nhất trong hệ thống pháp luật đa dạng sinh học Việt Nam.

Căn cứ: Nghị định 160/2013/NĐ-CP · Luật Đa dạng sinh học 2008

Tiêu chí đưa loài vào Danh mục loài được ưu tiên bảo vệ

Số lượng cá thể còn ít hoặc đang bị đe dọa tuyệt chủng theo quy định tại Điều 5 Nghị định 160/2013/NĐ-CP;
Là loài đặc hữu hoặc có một trong các giá trị đặc biệt về khoa học, y tế, kinh tế, sinh thái, cảnh quan, môi trường và văn hóa - lịch sử theo quy định tại Điều 6 Nghị định 160/2013/NĐ-CP.

Hạng bảo tồn

Hạng bảo tồn là kết quả đánh giá khoa học về nguy cơ tuyệt chủng, khác với việc loài có nằm trong danh mục pháp lý hay không. Một loài có thể được xếp hạng mà chưa thuộc danh mục nào, và ngược lại.

Nguồn đánh giá	Hạng	Ý nghĩa
Sách Đỏ Việt Nam 2007	EN - Nguy cấp Endangered	Đối mặt nguy cơ tuyệt chủng rất lớn ngoài thiên nhiên trong tương lai gần.
Danh lục Đỏ IUCN	EN - Nguy cấp Endangered	Đối mặt nguy cơ tuyệt chủng rất lớn ngoài thiên nhiên trong tương lai gần.

Đặc điểm và sinh thái

Đặc điểm nhận dạng

Cây gỗ lớn, có bạnh gốc to, rụng lá trong mùa khô, cao 25-30(35) m, đường kính 60-100 cm. Lá kép 1 lần lông chim lẻ, dài 30-40 cm; lá chét 7-9, gần chất da; những chiếc phía trên khá to, hình bầu dục dài hoặc hình mác-bầu dục, cỡ 12-15x4-5 cm; những chiêc dưới nhỏ hơn, thường hình trứng; cuống lá chét dài 3-5 mm. Cụm hoa đực hình đuôi sóc, dài 13-15 cm, rủ xưống, thường chụm 5-7 thành một bó, mọc ở nách lá. Cụm Hoa cái lá bong ở đầu cành, đứng thẳng. Hoa cái 3-5 trong mỗi cụm hoa. Quả hình cầu hay hình trứng, dài 6-8 cm. đường kính 5-6 cm, vỏ quả ngoài dày, hoá gỗ, thường nứt thành 6-9 mảnh

Đặc tính sinh học

Cây gỗ lớn, có bạnh gốc to, rụng lá trong mùa khô. Ra hoa tháng 4-5, có quá tháng 8-9. Mọc rải rác trong rừng nguyên sinh thường xanh, vùng núi đá vôi, thường dựa suối hoặc trong thung lũng, ở độ cao 400-1000 m. Cây tái sinh chủ yếu bằng hạt. Gỗ tốt. Hạt ép lấy dầu béo. vỏ quả chế than hoạt tính

Môi trường sinh sống

Rừng nguyên sinh thường xanh, vùng núi đá vôi, thường dựa suối hoặc trong thung lũng, ở độ cao 400-1000 m

Tình trạng sinh sống

Loài có khu phân bố chia cắt; ở các điểm thuộc Lai Châu và Thanh Hoá rừng đã bị khai thác nặng nề. Bản thân loài cũng bị khai thác lấy gỗ

Mối đe dọa và giá trị

Mối đe dọa được ghi nhận	Sự suy giảm quần thể · Mất môi trường sống · Săn bắt, khai thác quá mức
Giá trị của loài	Giá trị kinh tế

Phân bố tại Việt Nam

Địa danh đã được quy về đơn vị hành chính hiện hành sau sắp xếp năm 2025.

Tỉnh, thành phố có ghi nhận phân bố
Thái Nguyên
Lai Châu
Ninh Bình
Sơn La
Phú Thọ
Thanh Hóa

Khu bảo tồn ghi nhận loài

Theo kết quả kiểm kê loài tại các khu bảo tồn, di sản thiên nhiên trong Cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học quốc gia.

Khu bảo tồn / di sản thiên nhiên	Phân loại	Địa bàn
Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệt	Quảng Trị
Vườn quốc gia Cúc Phương	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia	Ninh Bình, Phú Thọ, Thanh Hóa
Vườn quốc gia Xuân Sơn	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia	Phú Thọ
Khu dự trữ thiên nhiên Pù Luông	Di sản thiên nhiên cấp tỉnh	Thanh Hóa
Vườn quốc gia Ba Bể	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệt	Thái Nguyên
Khu bảo tồn thiên nhiên Hang Kia - Pà Cò	Di sản thiên nhiên cấp tỉnh	Phú Thọ
Khu dự trữ thiên nhiên Xuân Nha	Di sản thiên nhiên cấp tỉnh	Sơn La
Khu bảo tồn thiên nhiên Hoàng Liên - Văn Bàn	Di sản thiên nhiên cấp tỉnh	Lào Cai
Vườn quốc gia Cát Bà	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệt	Hải Phòng
Khu rừng đặc dụng bảo vệ cảnh quan Vịnh Hạ Long	Di sản thiên nhiên cấp tỉnh	Quảng Ninh
Vườn quốc gia Tam Đảo	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia	Thái Nguyên, Phú Thọ, Tuyên Quang

Loài khác trong họ Juglandaceae

Tên gọi	Tên khoa học	Sách Đỏ VN	IUCN	NĐ 84/2021
Đuôi ngựa	Rhoiptelea chiliantha	EN - Nguy cấp	VU - Sẽ nguy cấp	—
Mạy châu	Carya tonkinensis	VU - Sẽ nguy cấp	—	—

Câu hỏi thường gặp

Chò đãi là loài gì?

Chò đãi có tên khoa học Annamocarya sinensis, thuộc họ Juglandaceae, bộ Fagales, lớp Magnoliopsida, giới Plantae. Cây gỗ lớn, có bạnh gốc to, rụng lá trong mùa khô, cao 25-30(35) m, đường kính 60-100 cm. Lá kép 1 lần lông chim lẻ, dài 30-40 cm; lá chét 7-9, gần chất da; những chiếc phía trên khá to, hình bầu dục dài hoặc hình mác-bầu dục, cỡ 12-15x4-5 cm; những chiêc dưới nhỏ hơn, thường hình trứng; cuống lá chét dài 3-5 mm. Cụm hoa đực hình đuôi sóc, dài 13-15 cm, rủ xưống, thường chụm 5-7 thành một bó, mọc... Loài được ghi nhận phân bố tại Thái Nguyên, Lai Châu, Ninh Bình, Sơn La, Phú Thọ, Thanh Hóa.

Chò đãi có nằm trong danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm không?

Có. Loài được ưu tiên bảo vệ — Thực vật (Nghị định 160/2013/NĐ-CP): Thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ. Đây là chế độ quản lý nghiêm ngặt nhất trong hệ thống pháp luật đa dạng sinh học Việt Nam. Mọi hoạt động khai thác, vận chuyển, mua bán mẫu vật của loài phải tuân thủ quy định tương ứng.

Chò đãi được xếp hạng bảo tồn thế nào?

Sách Đỏ Việt Nam 2007 xếp loài ở hạng EN - Nguy cấp — Đối mặt nguy cơ tuyệt chủng rất lớn ngoài thiên nhiên trong tương lai gần. Danh lục Đỏ IUCN xếp loài ở hạng EN - Nguy cấp — Đối mặt nguy cơ tuyệt chủng rất lớn ngoài thiên nhiên trong tương lai gần. Hạng bảo tồn phản ánh mức độ nguy cơ tuyệt chủng theo đánh giá khoa học, khác với việc loài có nằm trong danh mục pháp lý hay không.

Chò đãi phân bố ở khu bảo tồn nào?

Dữ liệu kiểm kê ghi nhận loài tại 11 khu: Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, Vườn quốc gia Cúc Phương, Vườn quốc gia Xuân Sơn, Khu dự trữ thiên nhiên Pù Luông, Vườn quốc gia Ba Bể, Khu bảo tồn thiên nhiên Hang Kia - Pà Cò, Khu dự trữ thiên nhiên Xuân Nha, Khu bảo tồn thiên nhiên Hoàng Liên - Văn Bàn và một số khu khác.

Vì sao chò đãi bị đe dọa?

Cơ sở dữ liệu ghi nhận các mối đe dọa chính với loài gồm: Sự suy giảm quần thể; Mất môi trường sống; Săn bắt, khai thác quá mức. Về tình trạng sinh sống: Loài có khu phân bố chia cắt; ở các điểm thuộc Lai Châu và Thanh Hoá rừng đã bị khai thác nặng nề. Bản thân loài cũng bị khai thác lấy gỗ

Căn cứ pháp lý

Luật Đa dạng sinh học 2008
Nghị định 06/2019/NĐ-CP
Nghị định 84/2021/NĐ-CP
Nghị định 160/2013/NĐ-CP
Nghị định 26/2019/NĐ-CP

Cập nhật từ nguồn: 29/10/2025. Trang này tổng hợp lại dữ liệu công bố công khai và đối chiếu với văn bản pháp luật hiện hành; khi cần căn cứ chính thức, tra cứu trực tiếp văn bản gốc.