Clerodendrum tonkinense Dop
Ngọc nữ Bắc bộ có tên khoa học Clerodendrum tonkinense Dop, thuộc họ Lamiaceae, bộ Lamiales, lớp Magnoliopsida, giới Plantae.
Dữ liệu phân bố ghi nhận loài tại 7 tỉnh, thành phố: Phú Thọ, Thái Nguyên, Hải Phòng, Hà Nội, Lạng Sơn, Ninh Bình, Nghệ An.
Loài đã được kiểm kê tại 9 khu bảo tồn thiên nhiên, di sản thiên nhiên trong nước.
Cây bụi cao khoảng 1 m. Cành non gần như vuông, nhẵn, màu xanh lục, có bì khổng. Lá mọc đối, thuôn hay hình bầu dục-thuôn, đôi khi có dạng gần hình thoi, cỡ 12- 20 x 3,5-6 cm, mỏng; chóp lá tù hay nhọn; gốc lá thuôn dài; mép nguyên hay có khía răng nhỏ, không đều; hai mặt nhẵn; gân bên 9-15 đôi cong hướng lên gặp nhau ở mép; gân mạng gần như song song, mảnh, rõ ở mặt dưới; cuống lá dài 2-3 cm, nhẵn. Cụm hoa hình chuỳ ở đỉnh cành, cỡ 9-10 x 7-8 cm, phân nhánh; cuống chung dài 1-3 cm, nhẵn. Lá bắc nhỏ, nhọn. Đài dài 4-5 mm, có lông bên ngoài, ống ngắn 1-1,5 mm, 5 thuỳ hình ngọn giáo, dài 2,5-3,5 mm. Tràng màu trắng, dài 35-40 mm, có lông bên ngoài, ống dài 28-30 mm, 5 thuỳ thuôn, dài 7-10 mm. Nhị 4, thò dài khỏi tràng; chỉ nhị đính trên ống tràng; bao phấn 2 ô thuôn. Bầu nhẵn; vòi nhụy mảnh, dài bằng nhị, đỉnh xẻ 2 thùy. Quả hạch gần hmh cầu, đường kính 12-15 mm, chín màu tím đậm, đài đồng trưởng màu đỏ không bao lấy quả.
Địa danh đã được quy về đơn vị hành chính hiện hành sau sắp xếp năm 2025.
Theo kết quả kiểm kê loài tại các khu bảo tồn, di sản thiên nhiên trong Cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học quốc gia.
| Khu bảo tồn / di sản thiên nhiên | Phân loại | Địa bàn |
|---|---|---|
| Vườn quốc gia Pù Mát | Di sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệt | Nghệ An |
| Vườn quốc gia Cát Tiên | Di sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệt | Đồng Nai |
| Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng | Di sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệt | Quảng Trị |
| Vườn quốc gia Xuân Sơn | Di sản thiên nhiên cấp quốc gia | Phú Thọ |
| Khu dự trữ thiên nhiên Pù Luông | Di sản thiên nhiên cấp tỉnh | Thanh Hóa |
| Khu dự trữ thiên nhiên Thần Sa - Phượng Hoàng | Di sản thiên nhiên cấp tỉnh | Thái Nguyên |
| Khu dự trữ thiên nhiên Hữu Liên | Di sản thiên nhiên cấp tỉnh | Lạng Sơn |
| Vườn quốc gia Du Già - Cao nguyên đá Đồng Văn | Di sản thiên nhiên cấp quốc gia | Tuyên Quang |
| Khu rừng đặc dụng bảo vệ cảnh quan Vịnh Hạ Long | Di sản thiên nhiên cấp tỉnh | Quảng Ninh |
| Tên gọi | Tên khoa học | Sách Đỏ VN | IUCN | NĐ 84/2021 |
|---|---|---|---|---|
| Tu Hú Chùm | Gmelina racemosa | VU - Sẽ nguy cấp | LC - Ít quan tâm | — |
| Từ châu lá bắc | Callicarpa bracteata | CR - Rất nguy cấp | CR - Cực kỳ nguy cấp | — |
| Bình linh nghệ | Vitex ajugiflora | — | — | — |
| Chùa dù | Elsholtzia penduliflora | VU - Sẽ nguy cấp | — | — |
| Kinh giới bông | Elsholtzia communis | EN - Nguy cấp | — | — |
| Hoa bông | Leucosceptrum canum | EN - Nguy cấp | LC - Ít quan tâm | — |
| Cà diện | Karomia fragrans | CR - Rất nguy cấp | — | — |
| Kinh giới sần | Elsholtzia rugulosa | EN - Nguy cấp | — | — |
| Cách việt nam | Premna vietnamensis | — | — | — |
| Hoa kino | Teucrium ornatum | CR - Rất nguy cấp | — | — |
| Thuẫn vân nam | Scutellaria yunnanensis | CR - Rất nguy cấp | — | — |
| Cách balansa | Premna balansae | — | — | — |