Cách balansa (Premna balansae)

Cách balansa có tên khoa học Premna balansae Dop, thuộc họ Lamiaceae, bộ Lamiales, lớp Magnoliopsida, giới Plantae.

Dữ liệu phân bố ghi nhận loài tại 5 tỉnh, thành phố: Lạng Sơn, Quảng Trị, Quảng Ngãi, Gia Lai, Hà Nội.

Loài đã được kiểm kê tại 5 khu bảo tồn thiên nhiên, di sản thiên nhiên trong nước.

Đặc điểm và sinh thái

Đặc điểm nhận dạng

Cây gỗ cao 10-12 m. Cành tròn, màu xám, có nhiều bì khổng. Lá mọc đối, hình bầu dục, cỡ 6-12 x 2-4 cm; chóp lá nhọn dài; gốc thuôn hay hình nêm, không bằng nhau; mép nguyên; 2 mặt lá gần như nhẵn; gân bên 4-5 đôi cong hướng lên phía mép, gân mạng nổi rõ ở mặt dưới; cuống lá dài 1,5-3 cm. Cụm hoa hình chuỳ ở đỉnh cành, cỡ 15-20 x 7-10 cm, phân nhánh. Lá bắc hình đường nhỏ. Hoa có cuống dài 1 mm. Đài hình chén, nhẵn hay có lông rải rác ở phía ngoài, 5 thuỳ ngắn tù hay hơi có dạng 2 môi. Tràng màu trắng, có điểm vàng ở bên trong, nhẵn hay có lông rải rác ở phía ngoài, có vòng lông ở họng, 2 môi: môi trên nguyên, hơi cong dạng mũ; môi dưới 3 thuỳ với thuỳ giữa hơi lớn hơn 2 thuỳ bên, đỉnh thuỳ tròn. Nhị 4, 2 dài, 2 ngắn, thụt trong ống tràng; chỉ nhị đính giữa ống tràng; bao phấn 2 ô song song. Bầu nhẵn; vòi nhụy dài hơn nhị, đỉnh xẻ 2 thùy ngấn. Quả hạch gần hình cầu, đường kính 2-3 mm, nhẵn.

Đặc tính sinh học

Mùa hoa tháng 5-6; quả chín tháng 7-9. Cây gặp ở rừng thưa, ven rừng, ở độ cao dưới 600 m.

Phân bố tại Việt Nam

Địa danh đã được quy về đơn vị hành chính hiện hành sau sắp xếp năm 2025.

Khu bảo tồn ghi nhận loài

Theo kết quả kiểm kê loài tại các khu bảo tồn, di sản thiên nhiên trong Cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học quốc gia.

Loài khác trong họ Lamiaceae