Tài khoản 228 – Đầu tư khác theo Thông tư 99/2025/TT-BTC

Nguyên tắc kế toán tài khoản 228

a) Tài khoản này dùng để phản ánh giá trị hiện có và tình hình biến động táng, giảm các khoản đầu tư khác (ngoài các khoản đầu tư vào công ty con, đầu tư vào công ty liên doanh, liên kết), như:

- Các khoản đầu tư vào công cụ vốn của đơn vị khác nhưng không có quyền kiểm soát hoặc đồng kiểm soát, không có ảnh hưởng đáng kể đối với bên được đầu tư; Khoản đầu tư vào hợp đồng BCC mà doanh nghiệp không có quyền đồng kiểm soát nhưng được hưởng lợi ích phụ thuộc vào lợi nhuận sau thuế của hợp đồng BCC.

- Các khoản kim loại quý, đá quý không sử dụng như nguyên vật liệu để sản xuất sản phẩm hoặc mua vào - bán ra như hàng hóa; Tranh, ảnh, tài liệu, vật phẩm có giá trị không tham gia vào hoạt động sản xuất kinh doanh thông thường. Trường hợp có bằng chứng chắc chắn cho thấy các khoản đầu tư này bị giảm giá so với giá trị thị trường và khoản giảm giá được xác định một cách đáng tin cậy thì doanh nghiệp được ghi giảm giá trị khoản đầu tư và ghi nhận tổn thất vào chi phí tài chính.

- Các khoản đầu tư khác.

b) Doanh nghiệp phải theo dõi chi tiết từng khoản đầu tư khác theo số lượng cổ phiếu, phần vốn góp tại bên được đầu tư.

c) Kế toán tuân thủ các nguyên tắc kế toán khoản đầu tư vào đơn vị khác theo quy định tại Thông tư này.

Trích Phụ lục II Thông tư 99/2025/TT-BTC.

Kết cấu và nội dung phản ánh

Kết cấu của tài khoản 228 gồm 1 nhóm nghiệp vụ ghi Bên Nợ và 1 nhóm nghiệp vụ ghi Bên Có. Cuối kỳ tài khoản có số dư bên Nợ, phản ánh giá trị khoản đầu tư khác hiện có tại thời điểm kết thúc kỳ kế toán.

Số dư bên Nợ: Giá trị khoản đầu tư khác hiện có tại thời điểm kết thúc kỳ kế toán.

Sơ đồ chữ T tài khoản 228

Sơ đồ dưới đây dựng tự động từ 12 bút toán mà Thông tư 99/2025/TT-BTC hướng dẫn cho tài khoản 228, nên mỗi dòng đều truy ngược được về một bút toán cụ thể ở mục phương pháp hạch toán.

Bên trái là các tài khoản ghi Có khi tài khoản 228 ghi Nợ; bên phải là các tài khoản ghi Nợ khi tài khoản 228 ghi Có.

Tài khoản cấp 2 của tài khoản 228

Phương pháp hạch toán tài khoản 228

Thông tư 99/2025/TT-BTC hướng dẫn 12 bút toán cho tài khoản 228 tại Phụ lục II. Dưới đây là toàn bộ, giữ nguyên thứ tự và ghi chú trong ngoặc của văn bản.

1. a) Trường hợp đầu tư bằng tiền
   Nợ TK 228 - Đầu tư khác (2281) (theo giá gốc khoản đầu tư + Chi phí trực tiếp liên quan đến hoạt động đầu tư, như chi phí môi giới,...)

   Có TK 112 - Tiền gửi không kỳ hạn
2. Trường hợp góp vốn bằng tài sản phi tiền tệ, căn cứ vào giá đánh giá lại vật tư, hàng hóa, TSCĐ, ghi:
   Nợ TK 228 - Đầu tư khác (2281)

   Nợ TK 214 - Hao mòn TSCĐ (giá trị hao mòn lũy kế)

   Nợ TK 811 - Chi phí khác (số chênh lệch giữa giá đánh giá lại nhỏ hơn giá trị ghi sổ của hàng tồn kho hoặc giá trị còn lại của TSCĐ)

   Có TK 152 (giá trị ghi sổ của hàng tồn kho hoặc nguyên giá TSCĐ)

   Có TK 153 (giá trị ghi sổ của hàng tồn kho hoặc nguyên giá TSCĐ)

   Có TK 156 (giá trị ghi sổ của hàng tồn kho hoặc nguyên giá TSCĐ)

   Có TK 211 (giá trị ghi sổ của hàng tồn kho hoặc nguyên giá TSCĐ)

   Có TK 213 (giá trị ghi sổ của hàng tồn kho hoặc nguyên giá TSCĐ)

   Có TK 711 - Thu nhập khác (số chênh lệch giữa giá đánh giá lại lớn hơn giá trị ghi sổ của hàng tồn kho hoặc giá trị còn lại của TSCĐ)
3. + Trường hợp trao đổi bằng TSCĐ:
   Nợ TK 811 - Chi phí khác (giá trị còn lại của TSCĐ đưa đi trao đổi)

   Nợ TK 214 - Hao mòn TSCĐ (giá trị hao mòn)

   Có TK 211 (nguyên giá)

   Có TK 213 (nguyên giá)
4. Đồng thời ghi nhận thu nhập khác và tăng khoản đầu tư dài hạn khác do trao đổi TSCĐ:
   Nợ TK 228 - Đầu tư khác (2281) (tổng giá thanh toán)

   Có TK 711 - Thu nhập khác

   Có TK 3331 - Thuế GTGT phải nộp (TK 33311) (nếu có)
5. + Trường hợp trao đổi bằng sản phẩm, hàng hóa, khi xuất kho sản phẩm, hàng hóa đưa đi trao đổi, ghi:
   Nợ TK 632 - Giá vốn hàng bán

   Có TK 155

   Có TK 156
6. Đồng thời phản ánh doanh thu bán hàng và ghi tăng khoản đầu tư khác:
   Nợ TK 228 - Đầu tư khác (2281) (tổng giá thanh toán)

   Có TK 511 - Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ

   Có TK 333 - Thuế và các khoản phải nộp Nhà nước (33311) (nếu có)
7. Phản ánh khoản phải thu về cổ tức, lợi nhuận được chia, ghi:
   Nợ TK 138 - Phải thu khác (1388)

   Có TK 515 - Doanh thu hoạt động tài chính (trường hợp cổ tức, lợi nhuận được chia phân bổ cho giai đoạn sau ngày đầu tư)

   Có TK 228 - Đầu tư khác (2281) (trường hợp cổ tức, lợi nhuận được chia phân bổ cho giai đoạn trước ngày đầu tư)
8. Khi nhận được cổ tức, lợi nhuận được chia bằng tiền, ghi:
   Nợ TK 111

   Nợ TK 112

   Có TK 138 - Phải thu khác (1388)
9. 3.3. Khi nhà đầu tư bán một phần khoản đầu tư vào công ty con, công ty liên doanh, công ty liên kết dẫn đến không còn quyền kiểm soát hoặc không còn quyền đồng kiểm soát hoặc không còn ảnh hưởng đáng kể, ghi:
   Nợ TK 112

   Nợ TK 131

   Nợ TK 228 - Đầu tư khác (2281)

   Nợ TK 635 - Chi phí tài chính (nếu lỗ)

   Có TK 221

   Có TK 222

   Có TK 515 - Doanh thu hoạt động tài chính (nếu lãi)
10. Trường hợp bán, thanh lý có lãi, ghi:
    Nợ TK 112 (giá bán)

    Nợ TK 131 (giá bán)

    Có TK 228 - Đầu tư khác (giá trị ghi sổ)

    Có TK 515 - Doanh thu hoạt động tài chính (giá bán lớn hơn giá trị ghi sổ)
11. Trường hợp bán, thanh lý bị lỗ, ghi:
    Nợ TK 112 (gia bán)

    Nợ TK 131 (gia bán)

    Nợ TK 635 - Chi phí tài chính (giá bán nhỏ hơn giá trị ghi sổ)

    Có TK 228 - Đầu tư khác (giá trị ghi sổ)
12. 3.5. Khi nhà đầu tư đầu tư góp thêm vốn và làm khoản đầu tư khác chuyển thành khoản đầu tư vào công ty con, công ty liên kết, ghi:
    Nợ TK 221

    Nợ TK 222

    Có TK 111 (số tiền đầu tư thêm)

    Có TK 112 (số tiền đầu tư thêm)

    Có TK 228 - Đầu tư khác

Tài khoản đối ứng với tài khoản 228

Trong 12 bút toán hướng dẫn cho tài khoản 228, khi ghi Nợ tài khoản 228 thì ghi Có 12 tài khoản khác nhau, gặp nhiều nhất là tài khoản 711 – Thu nhập khác và khi ghi Có tài khoản 228 thì ghi Nợ 6 tài khoản, thường gặp nhất là tài khoản 112 – Tiền gửi không kỳ hạn.

Bảng này tính từ chính các bút toán trong văn bản, không phải bảng đối ứng có sẵn — thông tư không ban hành bảng nào như vậy.

Nghiệp vụ có sử dụng tài khoản 228

Bút toán của tài khoản 228 được gom theo nghiệp vụ ở các trang định khoản dưới đây, mỗi trang tập hợp bút toán của cùng một nghiệp vụ từ nhiều tài khoản khác nhau.

Điểm cần lưu ý khi áp dụng

So với Thông tư 200/2014

Tài khoản 228 - Đầu tư khác giữ nguyên số hiệu và tên khi chuyển từ Thông tư 200/2014 sang Thông tư 99/2025.

Số bút toán hướng dẫn

Thông tư 99/2025 hướng dẫn 12 bút toán cho tài khoản 228, ít hơn Thông tư 200/2014 (13 bút toán).

Doanh nghiệp nhỏ và vừa

Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa (Thông tư 133/2016/TT-BTC) cũng có tài khoản 228 với tên “Đầu tư góp vốn vào đơn vị khác”. Thông tư 133 chỉ quy định nguyên tắc và kết cấu tài khoản, không hướng dẫn bút toán; theo khoản 1 Điều 3 Thông tư 133, doanh nghiệp nhỏ và vừa được lựa chọn áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp và các văn bản thay thế. Khi chọn hướng đó, bút toán áp dụng là hướng dẫn của Thông tư 99/2025.

Đối chiếu tài khoản 228 giữa ba chế độ kế toán

Thông tư 133/2016/TT-BTC không có mục hướng dẫn phương pháp hạch toán, nên cột bút toán của chế độ này luôn bằng 0 — đó là đặc điểm của văn bản, không phải thiếu dữ liệu.

Câu hỏi thường gặp về tài khoản 228

Tài khoản liên quan

Căn cứ pháp lý

• Phụ lục II Thông tư 99/2025/TT-BTC hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp — ban hành ngày 27/10/2025, áp dụng cho doanh nghiệp thuộc mọi lĩnh vực, mọi thành phần kinh tế.
• Bảng đối chiếu toàn bộ hệ thống tài khoản Thông tư 200/2014 sang Thông tư 99/2025 trên Dữ Liệu Pháp Luật.