Hạch toán cổ tức, lợi nhuận được chia theo Thông tư 99/2025

Bút toán theo TT 99/2025

Tài khoản hướng dẫn

Lượt tài khoản Nợ – Có

Bút toán cũ theo TT 200

Phụ lục II Thông tư 99/2025/TT-BTC hướng dẫn 10 bút toán cho nghiệp vụ cổ tức, lợi nhuận được chia, nằm rải trong phần hướng dẫn của 6 tài khoản: TK 121 – Chứng khoán kinh doanh; TK 138 – Phải thu khác; TK 221 – Đầu tư vào công ty con; TK 222 – Đầu tư vào công ty liên doanh, liên kết; TK 228 – Đầu tư khác; TK 515 – Doanh thu hoạt động tài chính. Tài khoản ghi Nợ gặp nhiều nhất là TK 138 – Phải thu khác (6 bút toán), tài khoản ghi Có gặp nhiều nhất là TK 515 – Doanh thu hoạt động tài chính (6 bút toán).

Bảng định khoản nhanh

Mỗi dòng là một bút toán, rút gọn còn tài khoản ghi Nợ, tài khoản ghi Có và nội dung nghiệp vụ. Diễn giải đầy đủ kèm ghi chú trong ngoặc của văn bản nằm ở mục tiếp theo.

Nợ	Có	Nghiệp vụ
111, 112, 138	121, 515	Trường hợp các khoản cổ tức, lợi nhuận hoặc lãi trái phiếu được chia bằng tiền
138	515	Phản ánh cổ tức, lợi nhuận được chia bằng tiền hoặc tài sản phi tiền tệ từ hoạt …
138	515, 221	Phản ánh khoản phải thu về cổ tức, lợi nhuận được chia
111, 112	138	Khi nhận được cổ tức, lợi nhuận được chia bằng tiền
138	515, 222	Phản ánh khoản phải thu về cổ tức, lợi nhuận được chia
111, 112	138	Khi nhận được cổ tức, lợi nhuận được chia bằng tiền
138	515, 228	Phản ánh khoản phải thu về cổ tức, lợi nhuận được chia
111, 112	138	Khi nhận được cổ tức, lợi nhuận được chia bằng tiền
138	121, 221, 222, 228, 515	Trường hợp nếu cổ tức, lợi nhuận được chia bao gồm cả khoản lãi đầu tư dồn tích …
111, 112	138	Khi nhận cổ tức, lợi nhuận được chia bằng tiền

Chi tiết từng bút toán theo tài khoản

Bút toán được xếp theo tài khoản mà Thông tư 99/2025 đặt phần hướng dẫn, giữ nguyên câu chữ và ghi chú trong ngoặc của văn bản.

Tài khoản 121 – Chứng khoán kinh doanh (1 bút toán)

Trường hợp các khoản cổ tức, lợi nhuận hoặc lãi trái phiếu được chia bằng tiền:

Nợ TK 111 (tổng tiền lãi thu được)

Nợ TK 112 (tổng tiền lãi thu được)

Nợ TK 138 (tổng tiền lãi thu được)

Có TK 121 - Chứng khoán kinh doanh (phần tiền lãi đầu tư dồn tích trước khi doanh nghiệp mua lại khoản đầu tư)

Có TK 515 - Doanh thu hoạt động tài chính (phần tiền lãi của các kỳ sau khi doanh nghiệp mua lại khoản đầu tư)

Tài khoản 138 – Phải thu khác (1 bút toán)

3.7. Phản ánh cổ tức, lợi nhuận được chia bằng tiền hoặc tài sản phi tiền tệ từ hoạt động đầu tư tài chính, ghi:

Nợ TK 138 - Phải thu khác (1388)

Có TK 515 - Doanh thu hoạt động tài chính

Tài khoản 221 – Đầu tư vào công ty con (2 bút toán)

Phản ánh khoản phải thu về cổ tức, lợi nhuận được chia, ghi:

Nợ TK 138 - Phải thu khác (1388)

Có TK 515 - Doanh thu hoạt động tài chính (trường hợp cổ tức, lợi nhuận được chia phân bổ cho giai đoạn sau ngày đầu tư)

Có TK 221 - Đầu tư vào công ty con (trường hợp cổ tức, lợi nhuận được chia phân bổ cho giai đoạn trước ngày đầu tư)
Khi nhận được cổ tức, lợi nhuận được chia bằng tiền, ghi:

Nợ TK 111

Nợ TK 112

Có TK 138 - Phải thu khác (1388)

Tài khoản 222 – Đầu tư vào công ty liên doanh, liên kết (2 bút toán)

Phản ánh khoản phải thu về cổ tức, lợi nhuận được chia, ghi:

Nợ TK 138 - Phải thu khác (1388)

Có TK 515 - Doanh thu hoạt động tài chính (trường hợp cổ tức, lợi nhuận được chia phân bổ cho giai đoạn sau ngày đầu tư)

Có TK 222 - Đầu tư vào công ty liên doanh, liên kết (trường hợp cổ tức, lợi nhuận được chia phân bổ cho giai đoạn trước ngày đầu tư)
Khi nhận được cổ tức, lợi nhuận được chia bằng tiền, ghi:

Nợ TK 111

Nợ TK 112

Có TK 138 - Phải thu khác (1388)

Tài khoản 228 – Đầu tư khác (2 bút toán)

Phản ánh khoản phải thu về cổ tức, lợi nhuận được chia, ghi:

Nợ TK 138 - Phải thu khác (1388)

Có TK 515 - Doanh thu hoạt động tài chính (trường hợp cổ tức, lợi nhuận được chia phân bổ cho giai đoạn sau ngày đầu tư)

Có TK 228 - Đầu tư khác (2281) (trường hợp cổ tức, lợi nhuận được chia phân bổ cho giai đoạn trước ngày đầu tư)
Khi nhận được cổ tức, lợi nhuận được chia bằng tiền, ghi:

Nợ TK 111

Nợ TK 112

Có TK 138 - Phải thu khác (1388)

Tài khoản 515 – Doanh thu hoạt động tài chính (2 bút toán)

Trường hợp nếu cổ tức, lợi nhuận được chia bao gồm cả khoản lãi đầu tư dồn tích trước khi doanh nghiệp mua lại khoản đầu tư đó thì doanh nghiệp phải phân bổ số cổ tức, lợi nhuận này cho giai đoạn trước và sau ngày đầu tư, ghi:

Nợ TK 138 - Phải thu khác (tổng số cổ tức, lợi nhuận sẽ thu được)

Có TK 121 (phần cổ tức, lợi nhuận phân bổ cho giai đoạn trước khi doanh nghiệp mua lại khoản đầu tư)

Có TK 221 (phần cổ tức, lợi nhuận phân bổ cho giai đoạn trước khi doanh nghiệp mua lại khoản đầu tư)

Có TK 222 (phần cổ tức, lợi nhuận phân bổ cho giai đoạn trước khi doanh nghiệp mua lại khoản đầu tư)

Có TK 228 (phần cổ tức, lợi nhuận phân bổ cho giai đoạn trước khi doanh nghiệp mua lại khoản đầu tư)

Có TK 515 - Doanh thu hoạt động tài chính (phần cổ tức, lợi nhuận phân bổ cho giai đoạn sau khi doanh nghiệp mua lại khoản đầu tư này)
Khi nhận cổ tức, lợi nhuận được chia bằng tiền, ghi:

Nợ TK 111

Nợ TK 112

Có TK 138 - Phải thu khác (1388)

So với Thông tư 200/2014

Thông tư 200/2014/TT-BTC trước đây hướng dẫn 8 bút toán cho cùng nghiệp vụ này, ít hơn Thông tư 99/2025 2 bút toán.

Từ năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày 01/01/2026, doanh nghiệp hạch toán theo Thông tư 99/2025/TT-BTC — khoản 1 Điều 31 của thông tư này thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC. Xem bảng đối chiếu toàn bộ hệ thống tài khoản →

Câu hỏi thường gặp

Hạch toán cổ tức, lợi nhuận được chia ghi Nợ tài khoản nào?

Theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, các bút toán của nghiệp vụ này ghi Nợ TK 138 – Phải thu khác (6 bút toán); TK 111 – Tiền mặt (5 bút toán); TK 112 – Tiền gửi không kỳ hạn (5 bút toán).

Hạch toán cổ tức, lợi nhuận được chia ghi Có tài khoản nào?

Các bút toán ghi Có TK 515 – Doanh thu hoạt động tài chính (6 bút toán); TK 138 – Phải thu khác (4 bút toán); TK 121 – Chứng khoán kinh doanh (2 bút toán); TK 221 – Đầu tư vào công ty con (2 bút toán); TK 222 – Đầu tư vào công ty liên doanh, liên kết (2 bút toán).

Căn cứ pháp lý của bút toán cổ tức, lợi nhuận được chia là gì?

Phụ lục II Thông tư 99/2025/TT-BTC ngày 27/10/2025 của Bộ Tài chính, phần phương pháp kế toán của TK 121 – Chứng khoán kinh doanh; TK 138 – Phải thu khác; TK 221 – Đầu tư vào công ty con; TK 222 – Đầu tư vào công ty liên doanh, liên kết; TK 228 – Đầu tư khác; TK 515 – Doanh thu hoạt động tài chính. Thông tư có hiệu lực từ 01/01/2026 và thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC.

Doanh nghiệp nhỏ và vừa hạch toán cổ tức, lợi nhuận được chia theo văn bản nào?

Thông tư 133/2016/TT-BTC chỉ quy định nguyên tắc và kết cấu tài khoản, không hướng dẫn bút toán. Khoản 1 Điều 3 Thông tư 133 cho phép doanh nghiệp nhỏ và vừa lựa chọn áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp và các văn bản thay thế, tức là Thông tư 99/2025, với điều kiện thông báo cho cơ quan thuế và thực hiện nhất quán trong năm tài chính.

Nghiệp vụ cùng nhóm: đầu tư tài chính

Nghiệp vụ	Số bút toán
Hạch toán hợp đồng hợp tác kinh doanh (BCC)	6
Hạch toán giao dịch mua, bán lại trái phiếu Chính phủ	9
Hạch toán dự phòng tổn thất đầu tư vào đơn vị khác	4
Hạch toán đầu tư vào công ty con	24
Hạch toán đầu tư vào công ty liên doanh, liên kết	7
Hạch toán mua, bán chứng khoán kinh doanh	10
Hạch toán tiền gửi có kỳ hạn và đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn	27
Hạch toán mua trái phiếu và thu lãi trái phiếu	8
Hạch toán cho vay và thu hồi khoản cho vay	3
Hạch toán góp vốn, đầu tư vào đơn vị khác	18

Căn cứ pháp lý

Phụ lục II Thông tư 99/2025/TT-BTC hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp — phần phương pháp kế toán của TK 121 – Chứng khoán kinh doanh; TK 138 – Phải thu khác; TK 221 – Đầu tư vào công ty con; TK 222 – Đầu tư vào công ty liên doanh, liên kết; TK 228 – Đầu tư khác; TK 515 – Doanh thu hoạt động tài chính.
Khoản 1 Điều 31 Thông tư 99/2025/TT-BTC — hiệu lực từ 01/01/2026, thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC.
Hệ thống tài khoản kế toán · Toàn bộ nghiệp vụ định khoản