Hạch toán giao dịch mua, bán lại trái phiếu Chính phủ theo Thông tư 99/2025
9
Bút toán theo TT 99/2025
1
Tài khoản hướng dẫn
11
Lượt tài khoản Nợ – Có
9
Bút toán cũ theo TT 200
Phụ lục II Thông tư 99/2025/TT-BTC hướng dẫn 9 bút toán cho nghiệp vụ giao dịch mua, bán lại trái phiếu Chính phủ, nằm rải trong phần hướng dẫn của 1 tài khoản: TK 171 – Giao dịch mua, bán lại trái phiếu chính phủ. Tài khoản ghi Nợ gặp nhiều nhất là TK 111 – Tiền mặt (4 bút toán), tài khoản ghi Có gặp nhiều nhất là TK 171 – Giao dịch mua, bán lại trái phiếu chính phủ (3 bút toán).
Bảng định khoản nhanh
Mỗi dòng là một bút toán, rút gọn còn tài khoản ghi Nợ, tài khoản ghi Có và nội dung nghiệp vụ. Diễn giải đầy đủ kèm ghi chú trong ngoặc của văn bản nằm ở mục tiếp theo.
| Nợ | Có | Nghiệp vụ |
|---|---|---|
| 111, 112 | 171 | Khi hợp đồng mua, bán lại trái phiếu Chính phủ có hiệu lực |
| 635 | 171 | Định kỳ, bên bán phân bổ số chênh lệch giữa giá bán và giá mua lại trái phiếu Ch… |
| 171 | 111, 112 | Khi kết thúc thời hạn hợp đồng mua, bán lại trái phiếu Chính phủ |
| 111, 112, 138 | 515 | Khi bên mua thanh toán cho bên bán số coupon mà bên mua nhận hộ bên bán tại… |
| 171 | 111, 112 | Khi hợp đồng có hiệu lực, căn cứ vào chứng từ xuất tiền và các chứng từ khác |
| 171 | 515 | Định kỳ, bên mua phân bổ số chênh lệch giữa giá bán lại và giá mua trái phiếu Ch… |
| 111, 112 | 338 | Khi nhận được coupon của trái phiếu của bên bán tại (các) thời điểm nằm trong th… |
| 338 | 111, 112 | Đồng thời thực hiện các thủ tục thanh toán lại số coupon của trái phiếu của bên … |
| 111, 112, 138 | 171 | Khi kết thúc thời hạn của hợp đồng |
Chi tiết từng bút toán theo tài khoản
Bút toán được xếp theo tài khoản mà Thông tư 99/2025 đặt phần hướng dẫn, giữ nguyên câu chữ và ghi chú trong ngoặc của văn bản.
Tài khoản 171 – Giao dịch mua, bán lại trái phiếu chính phủ (9 bút toán)
-
a) Khi hợp đồng mua, bán lại trái phiếu Chính phủ có hiệu lực, ghi:Nợ TK 111 (số tiền theo giá bán)Nợ TK 112 (số tiền theo giá bán)Có TK 171 - Giao dịch mua, bán lại trái phiếu Chính phủ
-
b) Định kỳ, bên bán phân bổ số chênh lệch giữa giá bán và giá mua lại trái phiếu Chính phủ của hợp đồng mua, bán lại trái phiếu Chính phủ vào chi phí, ghi:Nợ TK 635 - Chi phí tài chính (đơn vị khác công ty chứng khoán)Có TK 171 - Giao dịch mua, bán lại trái phiếu Chính phủ (thời gian phân bổ phù hợp với thời gian của hợp đồng)
-
c) Khi kết thúc thời hạn hợp đồng mua, bán lại trái phiếu Chính phủ, công ty nhận lại chứng khoán và thanh toán tiền ghi trong hợp đồng mua, bán lại trái phiếu Chính phủ, ghi:Nợ TK 171 - Giao dịch mua, bán lại trái phiếu Chính phủCó TK 111 (theo giá mua lại ghi trong hợp đồng)Có TK 112 (theo giá mua lại ghi trong hợp đồng)
-
d) Khi bên mua thanh toán cho bên bán số coupon mà bên mua nhận hộ bên bán tại (các) thời điểm nằm trong thời hạn hợp đồng, bên bán ghi:Nợ TK 111Nợ TK 112Nợ TK 138Có TK 515 - Doanh thu hoạt động tài chính (đơn vị khác công ty chứng khoán) (số coupon của trái phiếu)
-
a) Khi hợp đồng có hiệu lực, căn cứ vào chứng từ xuất tiền và các chứng từ khác, ghi:Nợ TK 171 - Giao dịch mua, bán lại trái phiếu Chính phủCó TK 111 (số tiền phải trả theo giá mua)Có TK 112 (số tiền phải trả theo giá mua)
-
b) Định kỳ, bên mua phân bổ số chênh lệch giữa giá bán lại và giá mua trái phiếu Chính phủ của hợp đồng mua bán lại trái phiếu Chính phủ vào doanh thu, ghi:Nợ TK 171 - Giao dịch mua, bán lại trái phiếu Chính phủCó TK 515 - Doanh thu hoạt động tài chính (đơn vị khác công ty chứng khoán) (phân bổ theo thời gian của hợp đồng)
-
c) Khi nhận được coupon của trái phiếu của bên bán tại (các) thời điểm nằm trong thời hạn hợp đồng, ghi:Nợ TK 111Nợ TK 112Có TK 338 - Phải trả, phải nộp khác (3388)
-
Đồng thời thực hiện các thủ tục thanh toán lại số coupon của trái phiếu của bên bán tại (các) thời điểm nằm trong thời hạn hợp đồng mà bên mua nhận hộ, ghi:Nợ TK 338 - Phải trả, phải nộp khácCó TK 111Có TK 112
-
d) Khi kết thúc thời hạn của hợp đồng, ghi:Nợ TK 111Nợ TK 112Nợ TK 138Có TK 171 - Giao dịch mua, bán lại trái phiếu Chính phủ
So với Thông tư 200/2014
Thông tư 200/2014/TT-BTC trước đây hướng dẫn 9 bút toán cho cùng nghiệp vụ này, bằng đúng số bút toán của Thông tư 99/2025.
Từ năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày 01/01/2026, doanh nghiệp hạch toán theo Thông tư 99/2025/TT-BTC — khoản 1 Điều 31 của thông tư này thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC. Xem bảng đối chiếu toàn bộ hệ thống tài khoản →
Câu hỏi thường gặp
Hạch toán giao dịch mua, bán lại trái phiếu Chính phủ ghi Nợ tài khoản nào?
Theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, các bút toán của nghiệp vụ này ghi Nợ TK 111 – Tiền mặt (4 bút toán); TK 112 – Tiền gửi không kỳ hạn (4 bút toán); TK 171 – Giao dịch mua, bán lại trái phiếu chính phủ (3 bút toán); TK 138 – Phải thu khác (2 bút toán); TK 635 – Chi phí tài chính (1 bút toán).
Hạch toán giao dịch mua, bán lại trái phiếu Chính phủ ghi Có tài khoản nào?
Các bút toán ghi Có TK 171 – Giao dịch mua, bán lại trái phiếu chính phủ (3 bút toán); TK 111 – Tiền mặt (3 bút toán); TK 112 – Tiền gửi không kỳ hạn (3 bút toán); TK 515 – Doanh thu hoạt động tài chính (2 bút toán); TK 338 – Phải trả, phải nộp khác (1 bút toán).
Căn cứ pháp lý của bút toán giao dịch mua, bán lại trái phiếu Chính phủ là gì?
Phụ lục II Thông tư 99/2025/TT-BTC ngày 27/10/2025 của Bộ Tài chính, phần phương pháp kế toán của TK 171 – Giao dịch mua, bán lại trái phiếu chính phủ. Thông tư có hiệu lực từ 01/01/2026 và thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC.
Doanh nghiệp nhỏ và vừa hạch toán giao dịch mua, bán lại trái phiếu Chính phủ theo văn bản nào?
Thông tư 133/2016/TT-BTC chỉ quy định nguyên tắc và kết cấu tài khoản, không hướng dẫn bút toán. Khoản 1 Điều 3 Thông tư 133 cho phép doanh nghiệp nhỏ và vừa lựa chọn áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp và các văn bản thay thế, tức là Thông tư 99/2025, với điều kiện thông báo cho cơ quan thuế và thực hiện nhất quán trong năm tài chính.
Nghiệp vụ cùng nhóm: đầu tư tài chính
Căn cứ pháp lý
- Phụ lục II Thông tư 99/2025/TT-BTC hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp — phần phương pháp kế toán của TK 171 – Giao dịch mua, bán lại trái phiếu chính phủ.
- Khoản 1 Điều 31 Thông tư 99/2025/TT-BTC — hiệu lực từ 01/01/2026, thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC.
- Hệ thống tài khoản kế toán · Toàn bộ nghiệp vụ định khoản