Phụ lục II Thông tư 99/2025/TT-BTC hướng dẫn 10 bút toán cho nghiệp vụ mua, bán chứng khoán kinh doanh, nằm rải trong phần hướng dẫn của 3 tài khoản: TK 121 – Chứng khoán kinh doanh; TK 229 – Dự phòng tổn thất tài sản; TK 635 – Chi phí tài chính. Tài khoản ghi Nợ gặp nhiều nhất là TK 635 – Chi phí tài chính (7 bút toán), tài khoản ghi Có gặp nhiều nhất là TK 111 – Tiền mặt (4 bút toán).
Mỗi dòng là một bút toán, rút gọn còn tài khoản ghi Nợ, tài khoản ghi Có và nội dung nghiệp vụ. Diễn giải đầy đủ kèm ghi chú trong ngoặc của văn bản nằm ở mục tiếp theo.
| Nợ | Có | Nghiệp vụ |
|---|---|---|
| 121 | 111, 112, 141, 244, 331 | Khi mua chứng khoán kinh doanh, căn cứ vào giá thực tế mua |
| 635 | 111, 112, 331 | Các chi phí mua chứng khoán kinh doanh như chi phí môi giới |
| 111, 112, 131, 229 | 121, 515 | Trường hợp có lãi |
| 111, 112, 229, 635 | 121 | Trường hợp bị lỗ |
| 635 | 111, 112, 331 | Các chi phí về bán chứng khoán kinh doanh (nếu có) |
| 121, 635 | 121, 515 | Trường hợp doanh nghiệp mua, bán chứng khoán kinh doanh dưới hình thức hoán đổi cổ phiếu |
| 635 | 229 | Tại thời điểm kết thúc kỳ kế toán, nếu có bất kỳ dấu hiệu hoặc bằng chứng nào ch… |
| 635 | 229 | Nếu số dự phòng giảm giá chứng khoán kinh doanh phải trích lập kỳ này lớn hơn số… |
| 229 | 635 | Nếu số dự phòng giảm giá chứng khoán kinh doanh phải trích lập kỳ này nhỏ hơn số… |
| 635 | 111, 112, 141 | Khi phát sinh chi phí liên quan đến hoạt động mua chứng khoán kinh doanh |
Bút toán được xếp theo tài khoản mà Thông tư 99/2025 đặt phần hướng dẫn, giữ nguyên câu chữ và ghi chú trong ngoặc của văn bản.
Thông tư 200/2014/TT-BTC trước đây hướng dẫn 14 bút toán cho cùng nghiệp vụ này, nhiều hơn Thông tư 99/2025 4 bút toán.
Từ năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày 01/01/2026, doanh nghiệp hạch toán theo Thông tư 99/2025/TT-BTC — khoản 1 Điều 31 của thông tư này thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC. Xem bảng đối chiếu toàn bộ hệ thống tài khoản →