Gà so ngực gụ (Arborophila charltonii)

Arborophila charltonii (Eyton, 1845)

Mã định danh quốc gia: G6MT.HSL

Nhóm hồ sơ: Loài nguy cấp, quý, hiếm

Danh mục	Tình trạng của loài
Nghị định 84/2021/NĐ-CP	Nhóm IIB
CITES	Phụ lục II
Danh mục loài được ưu tiên bảo vệ	Có tên trong danh mục

›

›

›

›

›

ChiTropicoperdix

Gà so ngực gụ có tên khoa học Arborophila charltonii (Eyton, 1845), thuộc họ Phasianidae, bộ Galliformes, lớp Aves, giới Animalia.

Loài này được ghi nhận trong 3 danh mục pháp lý về bảo tồn: Nhóm IIB; Phụ lục II CITES; Loài được ưu tiên bảo vệ — Động vật.

Dữ liệu phân bố ghi nhận loài tại 1 tỉnh, thành phố: Đồng Nai.

Loài đã được kiểm kê tại 8 khu bảo tồn thiên nhiên, di sản thiên nhiên trong nước.

Tình trạng pháp lý của loài

Mỗi nhãn dưới đây tương ứng với một danh mục do văn bản quy phạm pháp luật ban hành. Bấm vào tên văn bản để đọc toàn văn trong kho.

Nhóm IIB

Nghị định 84/2021/NĐ-CP (sửa đổi Nghị định 06/2019/NĐ-CP)

Loài động vật rừng chưa bị đe dọa tuyệt chủng nhưng có nguy cơ bị đe dọa nếu không được quản lý chặt chẽ; hạn chế khai thác, sử dụng vì mục đích thương mại.

Nhóm II: Các loài thực vật rừng, động vật rừng chưa bị đe dọa tuyệt chủng nhưng có nguy cơ bị đe dọa nếu không được quản lý chặt chẽ, hạn chế khai thác, sử dụng vì mục đích thương mại và các loài thuộc Phụ lục II CITES có phân bố tự nhiên tại Việt Nam. Nhóm IIA: Các loài thực vật rừng. Nhóm IIB: Các loài động vật rừng.

Căn cứ: Nghị định 84/2021/NĐ-CP · Nghị định 06/2019/NĐ-CP

Phụ lục II CITES

Công ước CITES

Những loài động vật, thực vật hoang dã hiện chưa bị đe dọa tuyệt chủng nhưng có thể sẽ bị tuyệt chủng nếu hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, tái xuất khẩu, nhập nội từ biển và giới thiệu từ biển mẫu vật của những loài này khai thác từ tự nhiên vì mục đích thương mại không được kiểm soát.

Căn cứ: Nghị định 06/2019/NĐ-CP

Loài được ưu tiên bảo vệ — Động vật

Nghị định 160/2013/NĐ-CP

Thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ. Đây là chế độ quản lý nghiêm ngặt nhất trong hệ thống pháp luật đa dạng sinh học Việt Nam.

Căn cứ: Nghị định 160/2013/NĐ-CP · Luật Đa dạng sinh học 2008

Nghĩa vụ chung khi tác động tới loài nguy cấp, quý, hiếm

Hoạt động săn, bắn, bắt, khai thác, nuôi, nhốt, giết, tàng trữ, chế biến, vận chuyển, buôn bán các loài thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm không được ảnh hưởng tiêu cực đến sự tồn tại, sinh trưởng, phát triển của loài đó trong tự nhiên.
Mọi hoạt động săn, bắn, bắt, khai thác, nuôi, nhốt, giết, tàng trữ, vận chuyển, buôn bán, chế biến, quảng cáo, trưng bày, xuất khẩu, nhập khẩu, tạm nhập tái xuất, tạm xuất tái nhập mẫu vật phải được quản lý, đảm bảo nguồn gốc hợp pháp.
Khu vực sinh cảnh sống thường xuyên, tập trung của các loài nguy cấp, quý, hiếm được nghiên cứu làm cơ sở để thành lập các khu rừng đặc dụng.
Tổ chức, hộ gia đình, cá nhân có hoạt động sản xuất, xây dựng công trình, điều tra, thăm dò, nghiên cứu, tham quan, du lịch trong diện tích rừng có loài nguy cấp, quý, hiếm phải thực hiện quy định của Nghị định này và pháp luật liên quan.

Tiêu chí đưa loài vào Danh mục loài được ưu tiên bảo vệ

Số lượng cá thể còn ít hoặc đang bị đe dọa tuyệt chủng theo quy định tại Điều 5 Nghị định 160/2013/NĐ-CP;
Là loài đặc hữu hoặc có một trong các giá trị đặc biệt về khoa học, y tế, kinh tế, sinh thái, cảnh quan, môi trường và văn hóa - lịch sử theo quy định tại Điều 6 Nghị định 160/2013/NĐ-CP.

Đặc điểm và sinh thái

Đặc điểm nhận dạng

Kích thước trung bình 30 cm (chiều dài từ mút mỏ đến cuối đuôi theo đường thẳng). Chim trưởng thành ở phần trên cơ thể, sườn và hai bên có nhiều vảy màu đen nhỏ; cánh không có điểm đen; ngực có dải màu nâu sẫm; ngực trên có dải màu nâu ôliu; ngực dưới và bụng trên nâu sẫm; lông bao tai có màu nâu ôliu đến nâu hạt dẻ. Chân có màu từ vàng đến xanh

Môi trường sinh sống

Môi trường sống tự nhiên là khu vực rừng ẩm thấp cận nhiệt đới và nhiệt đới. Gà so ngực gụ đang bị đe dọa môi trường sống

Phân bố tại Việt Nam

Địa danh đã được quy về đơn vị hành chính hiện hành sau sắp xếp năm 2025.

Tỉnh, thành phố có ghi nhận phân bố
Đồng Nai

Khu bảo tồn ghi nhận loài

Theo kết quả kiểm kê loài tại các khu bảo tồn, di sản thiên nhiên trong Cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học quốc gia.

Khu bảo tồn / di sản thiên nhiên	Phân loại	Địa bàn
Vườn quốc gia Hoàng Liên	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệt	Lào Cai, Lai Châu
Vườn quốc gia Cát Tiên	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệt	Đồng Nai
Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệt	Quảng Trị
Vườn quốc gia Xuân Sơn	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia	Phú Thọ
Khu dự trữ thiên nhiên Mường Nhé	Di sản thiên nhiên cấp tỉnh	Điện Biên
Khu bảo tồn thiên nhiên Hang Kia - Pà Cò	Di sản thiên nhiên cấp tỉnh	Phú Thọ
Khu bảo tồn thiên nhiên Nà Hẩu	Di sản thiên nhiên cấp tỉnh	Lào Cai
Vườn quốc gia Vũ Quang	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệt	Hà Tĩnh

Loài khác trong họ Phasianidae

Tên gọi	Tên khoa học	Sách Đỏ VN	IUCN	NĐ 84/2021
Gà tiền mặt vàng	Polyplectron bicalcaratum	VU - Sẽ nguy cấp	LC - Ít quan tâm	Nhóm IB
Trĩ sao	Rheinardia ocellata	VU - Sẽ nguy cấp	EN - Nguy cấp	Nhóm IB
Gà lôi lam mào trắng	Lophura edwardsi	EN - Nguy cấp	CR - Cực kỳ nguy cấp	Nhóm IB
Công	Pavo muticus	EN - Nguy cấp	EN - Nguy cấp	Nhóm IB
Gà tiền mặt đỏ	Polyplectron germaini	VU - Sẽ nguy cấp	NT - Sắp bị đe dọa	Nhóm IB
Gà lôi trắng	Lophura nycthemera	LR - Ít nguy cấp	LC - Ít quan tâm	Nhóm IB
Gà lôi hông tía	Lophura diardi	VU - Sẽ nguy cấp	NT - Sắp bị đe dọa	Nhóm IIB
Gà so ngực gụ	Arborophila chloropus	LR - Ít nguy cấp	LC - Ít quan tâm	Nhóm IIB
Gà so cổ hung	Arborophila davidi	EN - Nguy cấp	NT - Sắp bị đe dọa	Nhóm IB
Gà lôi tía	Tragopan temminckii	CR - Rất nguy cấp	LC - Ít quan tâm	Nhóm IB
Trĩ đỏ	Phasianus colchicus	EN - Nguy cấp	LC - Ít quan tâm	Nhóm IB
Gà so họng hung	Arborophila rufogularis	—	—	Nhóm IIB

Câu hỏi thường gặp

Gà so ngực gụ là loài gì?

Gà so ngực gụ có tên khoa học Arborophila charltonii (Eyton, 1845), thuộc họ Phasianidae, bộ Galliformes, lớp Aves, giới Animalia. Kích thước trung bình 30 cm (chiều dài từ mút mỏ đến cuối đuôi theo đường thẳng). Chim trưởng thành ở phần trên cơ thể, sườn và hai bên có nhiều vảy màu đen nhỏ; cánh không có điểm đen; ngực có dải màu nâu sẫm; ngực trên có dải màu nâu ôliu; ngực dưới và bụng trên nâu sẫm; lông bao tai có màu nâu ôliu đến nâu hạt dẻ. Chân có màu từ vàng đến xanh Loài được ghi nhận phân bố tại Đồng Nai.

Gà so ngực gụ có nằm trong danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm không?

Có. Nhóm IIB (Nghị định 84/2021/NĐ-CP (sửa đổi Nghị định 06/2019/NĐ-CP)): Loài động vật rừng chưa bị đe dọa tuyệt chủng nhưng có nguy cơ bị đe dọa nếu không được quản lý chặt chẽ; hạn chế khai thác, sử dụng vì mục đích thương mại. Phụ lục II CITES (Công ước CITES): Những loài động vật, thực vật hoang dã hiện chưa bị đe dọa tuyệt chủng nhưng có thể sẽ bị tuyệt chủng nếu hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, tái xuất khẩu, nhập nội từ biển và giới thiệu từ biển mẫu vật của những loài này khai thác từ tự nhiên vì mục đích thương mại không được kiểm soát. Loài được ưu tiên bảo vệ — Động vật (Nghị định 160/2013/NĐ-CP): Thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ. Đây là chế độ quản lý nghiêm ngặt nhất trong hệ thống pháp luật đa dạng sinh học Việt Nam. Mọi hoạt động khai thác, vận chuyển, mua bán mẫu vật của loài phải tuân thủ quy định tương ứng.

Khai thác, mua bán gà so ngực gụ có bị cấm không?

Loài thuộc Nhóm IIB của Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm (Nghị định 06/2019/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 84/2021/NĐ-CP). Loài động vật rừng chưa bị đe dọa tuyệt chủng nhưng có nguy cơ bị đe dọa nếu không được quản lý chặt chẽ; hạn chế khai thác, sử dụng vì mục đích thương mại. Ngoài ra, theo Điều 5 Nghị định 06/2019/NĐ-CP, mọi hoạt động săn, bắt, khai thác, nuôi, nhốt, tàng trữ, vận chuyển, buôn bán, chế biến, xuất nhập khẩu mẫu vật đều phải được quản lý và bảo đảm nguồn gốc hợp pháp.

Gà so ngực gụ phân bố ở khu bảo tồn nào?

Dữ liệu kiểm kê ghi nhận loài tại 8 khu: Vườn quốc gia Hoàng Liên, Vườn quốc gia Cát Tiên, Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, Vườn quốc gia Xuân Sơn, Khu dự trữ thiên nhiên Mường Nhé, Khu bảo tồn thiên nhiên Hang Kia - Pà Cò, Khu bảo tồn thiên nhiên Nà Hẩu, Vườn quốc gia Vũ Quang.

Căn cứ pháp lý

Luật Đa dạng sinh học 2008
Nghị định 06/2019/NĐ-CP
Nghị định 84/2021/NĐ-CP
Nghị định 160/2013/NĐ-CP
Nghị định 26/2019/NĐ-CP

Cập nhật từ nguồn: 05/11/2025. Trang này tổng hợp lại dữ liệu công bố công khai và đối chiếu với văn bản pháp luật hiện hành; khi cần căn cứ chính thức, tra cứu trực tiếp văn bản gốc.