Hoàng tinh đốm (Polygonatum punctatum)

Hoàng tinh đốm có tên khoa học Polygonatum punctatum Royle ex Kunth, thuộc họ Asparagaceae, bộ Asparagales, lớp Liliopsida, giới Plantae.

Về hạng bảo tồn, loài được xếp EN - Nguy cấp theo Sách Đỏ Việt Nam 2007.

Dữ liệu phân bố ghi nhận loài tại 3 tỉnh, thành phố: Quảng Ngãi, Lào Cai, Lâm Đồng.

Loài đã được kiểm kê tại 11 khu bảo tồn thiên nhiên, di sản thiên nhiên trong nước.

Hạng bảo tồn

Hạng bảo tồn là kết quả đánh giá khoa học về nguy cơ tuyệt chủng, khác với việc loài có nằm trong danh mục pháp lý hay không. Một loài có thể được xếp hạng mà chưa thuộc danh mục nào, và ngược lại.

Đặc điểm và sinh thái

Đặc điểm nhận dạng

Đặc điểm nhận dạng: Cây thảo sống nhiều năm, phụ sinh trên thân cây gỗ hay trên đá; cao 30-70 cm; thân rễ mập, màu hơi xanh, tạo thành chuỗi phân nhánh, đường kính 1,5-2 cm. Thân khí sinh khi non có những đốm màu tím hồng; Khi già chỉ Cỏn màu xanh. Lá mọc so le, gần như có đốt ở gốc; phiến lá thuôn, đầu nhọn, dày và cứng; 3,5-5,5x2-3 cm, mép nguyên. Hoa mọc ở kẽ lá, 2 cái trên một cuống chung ngắn, cuống hoa nhỏ, dài 0,4-0,5 cm; bao hoa hình ống màu vàng ngà hay trắng xanh; miệng tạo thành 6 răng hình tam giác tròn đầu (cánh hoa). Nhị 6, dính ở ống hoa và dài bằng 2/3 ống hoa; vòi nhuy thấp hơn nhị. Quả mọng hình cầu, đường kính 3,5-4 mm; khi chín màu đỏ cam; nhiều hạt nhỏ

Đặc tính sinh học

Nguồn gen hiếm của Việt Nam. Có lẽ là loài duy nhất trong họ Hành (Liliaceae) có kiểu sống phụ sinh. Mùa hoa tháng 3-4, quả tháng 4-7(8). Tái sinh tự nhiên từ hạt. Quả chín là thức ăn của chim và sóc; theo phân của các loài động vật này hạt giống được phát tán sang các cây gỗ khác. Tuy nhiên, chỉ những hạt rơi được vào các kẽ nứt của vỏ, hốc cây hay hốc đá mới có điều kiện để nảy mầm. Toàn bộ phần thân mang lá tàn lụi vào mùa đông, đến mùa xuân năm sau, từ thân rễ sẽ mọc lên các chồi thân mới. Cây ưa ẩm, chịu bóng, thường mọc bám trên thân cây gỗ hay trên đá trong rùrng kín thường xanh ở núi cao, ở độ cao từ 1500-2200 m

Môi trường sinh sống

Cây ưa ẩm, chịu bóng, thường mọc bám trên thân cây gỗ hay trên đá trong rùrng kín thường xanh ở núi cao, ở độ cao từ 1500-2200 m

Tình trạng sinh sống

Trong 2 điểm phân bố ở miền Bắc, có số cá thể không nhiều; được khai thác sử dụng cùng với các loài hoàng tinh khác. Nạn phá rừng làm mất nơi sống (Mù Cang Chải). Khó trồng và có nguy cơ bị tuyệt chủng cao

Mối đe dọa và giá trị

Phân bố tại Việt Nam

Địa danh đã được quy về đơn vị hành chính hiện hành sau sắp xếp năm 2025.

Khu bảo tồn ghi nhận loài

Theo kết quả kiểm kê loài tại các khu bảo tồn, di sản thiên nhiên trong Cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học quốc gia.

Loài khác trong họ Asparagaceae