Hạch toán xuất dùng và phân bổ công cụ, dụng cụ theo Thông tư 99/2025
Phụ lục II Thông tư 99/2025/TT-BTC hướng dẫn 7 bút toán cho nghiệp vụ xuất dùng và phân bổ công cụ, dụng cụ, nằm rải trong phần hướng dẫn của 3 tài khoản: TK 153 – Công cụ, dụng cụ; TK 623 – Chi phí sử dụng máy thi công; TK 627 – Chi phí sản xuất chung. Tài khoản ghi Nợ gặp nhiều nhất là TK 623 – Chi phí sử dụng máy thi công (3 bút toán), tài khoản ghi Có gặp nhiều nhất là TK 153 – Công cụ, dụng cụ (5 bút toán).
Bảng định khoản nhanh
Mỗi dòng là một bút toán, rút gọn còn tài khoản ghi Nợ, tài khoản ghi Có và nội dung nghiệp vụ. Diễn giải đầy đủ kèm ghi chú trong ngoặc của văn bản nằm ở mục tiếp theo.
| Nợ | Có | Nghiệp vụ |
|---|---|---|
| 623, 627, 641, 642 | 153 | Nếu giá trị công cụ, dụng cụ, bao bì luân chuyển |
| 242 | 153 | + Khi xuất công cụ, dụng cụ, bao bì luân chuyển, đồ dùng cho thuê |
| 623 | 152, 153, 242 | Giá trị vật liệu, công cụ, dụng cụ sử dụng cho hoạt động của xe |
| 623, 133 | 111, 112, 331 | Trường hợp mua vật liệu, công cụ, dụng cụ sử dụng ngay (không qua nhập kho) cho hoạt động của xe |
| 627 | 153 | Khi xuất công cụ, dụng cụ sản xuất có tổng giá trị nhỏ sử dụng cho phân xưởng |
| 242 | 153 | Khi xuất công cụ, dụng cụ sản xuất có tổng giá trị lớn sử dụng cho phân xưởng |
| 627 | 242 | Khi phân bổ giá trị công cụ, dụng cụ vào chi phí sản xuất chung |
Chi tiết từng bút toán theo tài khoản
Bút toán được xếp theo tài khoản mà Thông tư 99/2025 đặt phần hướng dẫn, giữ nguyên câu chữ và ghi chú trong ngoặc của văn bản.
Tài khoản 153 – Công cụ, dụng cụ (2 bút toán)
-
Nếu giá trị công cụ, dụng cụ, bao bì luân chuyển, đồ dùng cho thuê liên quan đến một kỳ kế toán hoặc các công cụ, dụng cụ có giá trị nhỏ khi xuất dùng cho sản xuất, kinh doanh có thể ghi nhận toàn bộ một lần vào chi phí sản xuất, kinh doanh, ghi:Nợ TK 623Nợ TK 627Nợ TK 641Nợ TK 642Có TK 153 - Công cụ, dụng cụ
-
+ Khi xuất công cụ, dụng cụ, bao bì luân chuyển, đồ dùng cho thuê, ghi:Nợ TK 242 - Chi phí chờ phân bổCó TK 153 - Công cụ, dụng cụ
Tài khoản 623 – Chi phí sử dụng máy thi công (2 bút toán)
-
Giá trị vật liệu, công cụ, dụng cụ sử dụng cho hoạt động của xe, máy thi công trong kỳ, ghi:Nợ TK 623 - Chi phí sử dụng máy thi công (6232, 6233)Có TK 152Có TK 153Có TK 242
-
Trường hợp mua vật liệu, công cụ, dụng cụ sử dụng ngay (không qua nhập kho) cho hoạt động của xe, máy thi công trong kỳ, ghi:Nợ TK 623 - Chi phí sử dụng máy thi công (6232, 6233)Nợ TK 133 - Thuế GTGT được khấu trừ (nếu có)Có TK 111Có TK 112Có TK 331
Tài khoản 627 – Chi phí sản xuất chung (3 bút toán)
-
Khi xuất công cụ, dụng cụ sản xuất có tổng giá trị nhỏ sử dụng cho phân xưởng, bộ phận, tổ, đội sản xuất, căn cứ vào phiếu xuất kho, ghi:Nợ TK 627 - Chi phí sản xuất chung (6273)Có TK 153 - Công cụ, dụng cụ
-
Khi xuất công cụ, dụng cụ sản xuất có tổng giá trị lớn sử dụng cho phân xưởng, bộ phận, tổ, đội sản xuất, phải phân bổ dần, ghi:Nợ TK 242 - Chi phí chờ phân bổCó TK 153 - Công cụ, dụng cụ
-
Khi phân bổ giá trị công cụ, dụng cụ vào chi phí sản xuất chung, ghi:Nợ TK 627 - Chi phí sản xuất chung (6273)Có TK 242 - Chi phí chờ phân bổ
So với Thông tư 200/2014
Thông tư 200/2014/TT-BTC trước đây hướng dẫn 8 bút toán cho cùng nghiệp vụ này, nhiều hơn Thông tư 99/2025 1 bút toán. Một phần bút toán cũ nằm ở tài khoản 161 – Chi sự nghiệp, tài khoản 611 – Mua hàng — tài khoản này không còn trong hệ thống tài khoản của Thông tư 99/2025, nên sổ sách chuyển sang chế độ mới phải hạch toán qua tài khoản khác.
Từ năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày 01/01/2026, doanh nghiệp hạch toán theo Thông tư 99/2025/TT-BTC — khoản 1 Điều 31 của thông tư này thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC. Xem bảng đối chiếu toàn bộ hệ thống tài khoản →
Câu hỏi thường gặp
Hạch toán xuất dùng và phân bổ công cụ, dụng cụ ghi Nợ tài khoản nào?
Hạch toán xuất dùng và phân bổ công cụ, dụng cụ ghi Có tài khoản nào?
Căn cứ pháp lý của bút toán xuất dùng và phân bổ công cụ, dụng cụ là gì?
Doanh nghiệp nhỏ và vừa hạch toán xuất dùng và phân bổ công cụ, dụng cụ theo văn bản nào?
Nghiệp vụ cùng nhóm: hàng tồn kho
Căn cứ pháp lý
- Phụ lục II Thông tư 99/2025/TT-BTC hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp — phần phương pháp kế toán của TK 153 – Công cụ, dụng cụ; TK 623 – Chi phí sử dụng máy thi công; TK 627 – Chi phí sản xuất chung.
- Khoản 1 Điều 31 Thông tư 99/2025/TT-BTC — hiệu lực từ 01/01/2026, thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC.
- Hệ thống tài khoản kế toán · Toàn bộ nghiệp vụ định khoản