Ban ngà (Elytranthe albida)
Elytranthe albida (Blume) Blume
| Danh mục | Tình trạng của loài |
|---|---|
| Sách Đỏ Việt Nam 2007 | VU - Sẽ nguy cấp — Đối mặt nguy cơ tuyệt chủng lớn ngoài thiên nhiên trong tương lai tương đối gần. |
Ban ngà có tên khoa học Elytranthe albida (Blume) Blume, thuộc họ Loranthaceae, bộ Santalales, lớp Magnoliopsida, giới Plantae.
Về hạng bảo tồn, loài được xếp VU - Sẽ nguy cấp theo Sách Đỏ Việt Nam 2007.
Dữ liệu phân bố ghi nhận loài tại 6 tỉnh, thành phố: Sơn La, Lào Cai, Phú Thọ, Gia Lai, Quảng Ngãi, Lâm Đồng.
Loài đã được kiểm kê tại 10 khu bảo tồn thiên nhiên, di sản thiên nhiên trong nước.
Hạng bảo tồn
Hạng bảo tồn là kết quả đánh giá khoa học về nguy cơ tuyệt chủng, khác với việc loài có nằm trong danh mục pháp lý hay không. Một loài có thể được xếp hạng mà chưa thuộc danh mục nào, và ngược lại.
| Nguồn đánh giá | Hạng | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| Sách Đỏ Việt Nam 2007 | VU - Sẽ nguy cấp Vulnerable | Đối mặt nguy cơ tuyệt chủng lớn ngoài thiên nhiên trong tương lai tương đối gần. |
Đặc điểm và sinh thái
Đặc điểm nhận dạng
Cây bụi nhỏ, cao 1 m. Lá hình trái xoan đến thuôn, dài 12-15 cm, rộng 5-7 cm; gân bên 6-7 đôi, khá rõ và cong gần tận mép; cuống lá dài 2-3 cm. Hoa lưỡng tính, chụm thành bông ngắn ở nách lá, mang 2-3 tầng hoa, ở gốc mỗi hoa có 1 lá bắc dài khoảng 7 mm; bao hoa màu nâu đỏ, hình ống cao 5-6 cm, ở đỉnh xẻ 5 thuỳ dài 1,5 cm
Đặc tính sinh học
Cây bụi nhỏ, sống bán ký sinh trên cành các cây thân gỗ trong rừng nguyên sinh, ở độ cao 800-2000 m
Môi trường sinh sống
Sống bán ký sinh trên cành các cây thân gỗ trong rừng nguyên sinh, ở độ cao 800-2000 m
Tình trạng sinh sống
Nguồn gen hiếm của Việt Nam. Loài có khu phân bố chia cắt, nơi sống ở một số điểm như Sơn La, Kon Turn rừng đã bị khai thác kiệt. Nguy cơ bị đe doạ tuyệt chủng của loài có thế xảy ra nếu môi trường sống ở những nơi khác tiếp tục bị xâm hại
Mối đe dọa và giá trị
| Mối đe dọa được ghi nhận | Mất môi trường sống |
| Giá trị của loài | Giá trị khoa học · Giá trị đặc biệt khác |
Phân bố tại Việt Nam
Địa danh đã được quy về đơn vị hành chính hiện hành sau sắp xếp năm 2025.
Khu bảo tồn ghi nhận loài
Theo kết quả kiểm kê loài tại các khu bảo tồn, di sản thiên nhiên trong Cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học quốc gia.
| Khu bảo tồn / di sản thiên nhiên | Phân loại | Địa bàn |
|---|---|---|
| Vườn quốc gia Hoàng Liên | Di sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệt | Lào Cai, Lai Châu |
| Vườn quốc gia Pù Mát | Di sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệt | Nghệ An |
| Vườn quốc gia Chư Mom Ray | Di sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệt | Quảng Ngãi |
| Vườn quốc gia Cúc Phương | Di sản thiên nhiên cấp quốc gia | Ninh Bình, Phú Thọ, Thanh Hóa |
| Khu bảo tồn thiên nhiên Ngọc Linh | Di sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệt | Quảng Ngãi |
| Khu bảo tồn thiên nhiên Hang Kia - Pà Cò | Di sản thiên nhiên cấp tỉnh | Phú Thọ |
| Khu dự trữ thiên nhiên Xuân Nha | Di sản thiên nhiên cấp tỉnh | Sơn La |
| Vườn quốc gia Du Già - Cao nguyên đá Đồng Văn | Di sản thiên nhiên cấp quốc gia | Tuyên Quang |
| Khu bảo tồn thiên nhiên Hoàng Liên - Văn Bàn | Di sản thiên nhiên cấp tỉnh | Lào Cai |
| Vườn quốc gia Bidoup - Núi Bà | Di sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệt | Lâm Đồng |
Loài khác trong họ Loranthaceae
| Tên gọi | Tên khoa học | Sách Đỏ VN | IUCN | NĐ 84/2021 |
|---|---|---|---|---|
| Đại cán việt | Macrosolen annamicus | EN - Nguy cấp | — | — |
| Chùm gửi trung bộ | Helixanthera parasitica | VU - Sẽ nguy cấp | — | — |
| Mộc vệ rủ | Scurrula gracilifolia | VU - Sẽ nguy cấp | — | — |
| Chùm gửi hayata | Helixanthera brevicalyx | — | — | — |
Câu hỏi thường gặp
Ban ngà là loài gì?
Ban ngà được xếp hạng bảo tồn thế nào?
Ban ngà phân bố ở khu bảo tồn nào?
Vì sao ban ngà bị đe dọa?
Căn cứ pháp lý
- Luật Đa dạng sinh học 2008
- Nghị định 06/2019/NĐ-CP
- Nghị định 84/2021/NĐ-CP
- Nghị định 160/2013/NĐ-CP
- Nghị định 26/2019/NĐ-CP
