Hạch toán bán và thuê lại tài sản cố định theo Thông tư 99/2025

Bảng định khoản nhanh

Mỗi dòng là một bút toán, rút gọn còn tài khoản ghi Nợ, tài khoản ghi Có và nội dung nghiệp vụ. Diễn giải đầy đủ kèm ghi chú trong ngoặc của văn bản nằm ở mục tiếp theo.

Chi tiết từng bút toán theo tài khoản

Bút toán được xếp theo tài khoản mà Thông tư 99/2025 đặt phần hướng dẫn, giữ nguyên câu chữ và ghi chú trong ngoặc của văn bản.

Tài khoản 212 – Tài sản cố định thuê tài chính (2 bút toán)

1. Trường hợp giá bán lớn hơn giá trị còn lại của TSCĐ bán và thuê lại thì phần chênh lệch được ghi giảm chi phí sản xuất, kinh doanh trong kỳ phù hợp với thời gian thuê tài sản, ghi:
   Nợ TK 3387 - Doanh thu chờ phân bổ

   Có TK 623

   Có TK 627

   Có TK 641

   Có TK 642
2. Trường hợp giá bán nhỏ hơn giá trị còn lại của TSCĐ bán và thuê lại thì phần chênh lệch được ghi tăng chi phí sản xuất, kinh doanh trong kỳ, ghi:
   Nợ TK 623

   Nợ TK 627

   Nợ TK 641

   Nợ TK 642

   Có TK 242 - Chi phí chờ phân bổ

Tài khoản 338 – Phải trả, phải nộp khác (1 bút toán)

1. Định kỳ, kết chuyển chênh lệch lớn hơn (lãi) giữa giá bán và giá trị còn lại của TSCĐ bán và thuê lại ghi giảm chi phí sản xuất, kinh doanh trong kỳ phù hợp với thời gian thuê tài sản, ghi:
   Nợ TK 3387 - Doanh thu chờ phân bổ

   Có TK 623

   Có TK 627

   Có TK 641

   Có TK 642

Tài khoản 711 – Thu nhập khác (4 bút toán)

1. Nếu giá bán và thuê lại TSCĐ thấp hơn giá trị hợp lý nhưng mức giá thuê thấp hơn giá thuê thị trường thì khoản lỗ này không được ghi nhận ngay mà phải phân bổ dần phù hợp với khoản thanh toán tiền thuê trong thời gian thuê tài sản. Căn cứ vào hóa đơn GTGT và các chứng từ liên quan đến việc bán TSCĐ, phản ánh thu nhập bán TSCĐ, ghi:
   Nợ TK 111 (giá bán)

   Nợ TK 112 (giá bán)

   Nợ TK 242 - Chi phí chờ phân bổ (giá bán nhỏ hơn giá trị hợp lý)

   Có TK 711 - Thu nhập khác (giá trị hợp lý của TSCĐ)

   Có TK 3331 - Thuế GTGT phải nộp (nếu có)
2. + Định kỳ, phân bổ số lỗ về giao dịch bán và thuê lại TSCĐ là thuê hoạt động (chênh lệch giữa giá bán nhỏ hơn giá trị hợp lý) vào chi phí sản xuất, kinh doanh trong kỳ phù hợp với khoản thanh toán tiền thuê trong suốt thời gian mà tài sản đó dự kiến sử dụng, ghi:
   Nợ TK 623

   Nợ TK 627

   Nợ TK 641

   Nợ TK 642

   Có TK 242 - Chi phí chờ phân bổ
3. Đồng thời, ghi giảm giá trị TSCĐ bán và thuê lại:
   Nợ TK 811 - Chi phí khác

   Nợ TK 214 - Hao mòn TSCĐ (nếu có)

   Có TK 211 - TSCĐ hữu hình (nguyên giá TSCĐ)
4. + Định kỳ, phân bổ chênh lệch giữa giá bán cao hơn giá trị hợp lý của TSCĐ bán và thuê lại ghi giảm chi phí sản xuất, kinh doanh trong kỳ phù hợp với khoản thanh toán tiền thuê trong suốt thời gian mà tài sản đó dự kiến sử dụng, ghi:
   Nợ TK 3387 - Doanh thu chờ phân bổ

   Có TK 623

   Có TK 627

   Có TK 641

   Có TK 642

So với Thông tư 200/2014

Thông tư 200/2014/TT-BTC trước đây hướng dẫn 8 bút toán cho cùng nghiệp vụ này, nhiều hơn Thông tư 99/2025 1 bút toán.

Từ năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày 01/01/2026, doanh nghiệp hạch toán theo Thông tư 99/2025/TT-BTC — khoản 1 Điều 31 của thông tư này thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC. Xem bảng đối chiếu toàn bộ hệ thống tài khoản →

Câu hỏi thường gặp

Nghiệp vụ cùng nhóm: tài sản cố định và bất động sản đầu tư

Căn cứ pháp lý

• Phụ lục II Thông tư 99/2025/TT-BTC hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp — phần phương pháp kế toán của TK 212 – Tài sản cố định thuê tài chính; TK 338 – Phải trả, phải nộp khác; TK 711 – Thu nhập khác.
• Khoản 1 Điều 31 Thông tư 99/2025/TT-BTC — hiệu lực từ 01/01/2026, thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC.
• Hệ thống tài khoản kế toán · Toàn bộ nghiệp vụ định khoản