Tắc kè bà đen (Gekko badenii)

Tắc kè bà đen có tên khoa học Gekko badenii Szczerbak & Nekrasova, 1994, thuộc họ Gekkonidae, bộ Squamata, giới Animalia.

Loài này được ghi nhận trong 1 danh mục pháp lý về bảo tồn: Nhóm IIB.

Về hạng bảo tồn, loài được xếp EN - Nguy cấp theo Sách Đỏ Việt Nam 2024; EN - Nguy cấp theo Danh lục Đỏ IUCN.

Dữ liệu phân bố ghi nhận loài tại 3 tỉnh, thành phố: Quảng Ngãi, Tây Ninh, An Giang.

Loài đã được kiểm kê tại 3 khu bảo tồn thiên nhiên, di sản thiên nhiên trong nước.

Tình trạng pháp lý của loài

Mỗi nhãn dưới đây tương ứng với một danh mục do văn bản quy phạm pháp luật ban hành. Bấm vào tên văn bản để đọc toàn văn trong kho.

Hạng bảo tồn

Hạng bảo tồn là kết quả đánh giá khoa học về nguy cơ tuyệt chủng, khác với việc loài có nằm trong danh mục pháp lý hay không. Một loài có thể được xếp hạng mà chưa thuộc danh mục nào, và ngược lại.

Đặc điểm và sinh thái

Đặc điểm nhận dạng

Thằn lằn núi có kích thước khá lớn. Chiều dài thân thừ 25 - 28cm có một số cá thể lớn dài đến 37cm. Những vạch trắng hay vàng nhạt từ đầu đến tận chót đuôi, càng đậm màu về phía chót đuôi. Bụng mày trắng nhạt với các lớp vảy dạng hạt tròn không đều trên khắp phần bụng. Các vảy ở đùi lớn và không có lỗ chân lông ở đùi; 8 - 10 vảy môi dưới, 10 - 13 vảy môi trên, 2 vảy liên mũi; 25 - 28 hàng vảy ngang qua phần bụng ở đoạn giữa của thân; 18 - 22 phiến mỏng dưới ngón ở ngón thứ tư của chi sau.

Đặc tính sinh học

Sống trong các hang đá, nơi các tảng đá mẹ xếp chồng lên nhau. Hoạt động cả ban ngày lẫn ban đêm. Thức ăn là các loại côn trùng và các loài quả sung Ficus sp. chín rụng. Thời gian đẻ trứng vào đầu mùa mưa hàng năm và thường đẻ 2 trứng trên các vách đá hay các kẽ đá nứt. Thỉnh thoảng gặp chúng đẻ trứng trong các bọng cây hay kẽ vỏ cây lớn gần nơi sinh sống.

Môi trường sinh sống

Loài này sống trong rừng thường xanh trên núi đất thấp, thường gặp ở các khu vực có đá tảng.

Tình trạng sinh sống

Loài này hiện chỉ ghi nhận ở 3 địa điểm núi Bà Đen (tỉnh Tây Ninh), huyện Sa Thầy (tỉnh Kon Tum) và huyện Hòn Đất (tỉnh Kiên Giang); diện tích phạm vi phân bố (EOO) ước tính khoảng 4.000 km2, số địa điểm ghi nhận phân bố là 3; sinh cảnh sống của loài bị thu hẹp và suy thoái do tác động của các hoạt động khai thác đá và lâm sản, xâm lấn đất rừng làm đất canh tác nông nghiệp và phát triển du lịch; loài này cũng bị săn bắt làm thực phẩm và nuôi làm cảnh, đặc biệt là khu vực núi Bà Đen

Mối đe dọa và giá trị

Phân bố tại Việt Nam

Địa danh đã được quy về đơn vị hành chính hiện hành sau sắp xếp năm 2025.

Khu bảo tồn ghi nhận loài

Theo kết quả kiểm kê loài tại các khu bảo tồn, di sản thiên nhiên trong Cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học quốc gia.

Loài khác trong họ Gekkonidae