
Khu bảo vệ cảnh quan Núi Bà Đen là di sản thiên nhiên cấp quốc gia, thuộc loại hình khu bảo vệ cảnh quan, nằm trên địa bàn Tây Ninh, thành lập năm 1989.
Tổng diện tích 1.751 ha.
Khu vực được xác lập theo 53/2007/QĐ-UBND của UBND tỉnh Tây Ninh, ngày 30/12/2007. Cơ quan quản lý: UBND Tỉnh Tây Ninh.
Núi Bà Đen không chỉ có ý nghĩa tham quan, tín ngưỡng mà còn là dấu ấn của chiến trường xưa, nơi lưu giữ những kỉ niệm về một thời oanh liệt và oai hùng của quân và dân ta. Núi Bà Đen nằm trong quần thể 3 núi là núi Heo - núi Phụng - núi Bà Đen với chiều cao 986m, được mệnh danh là "Nóc nhà Nam Bộ" hay "Đệ nhất thiên sơn". Thảm thực vật ở Núi Bà Đen chủ yếu là rừng thứ sinh với thảm cây bụi chiếm ưu thế, ngoài ra con có các loài dây leo và một số loài cây gỗ phân bố rải rác. Số liệu về hệ động thực vật trong khu vực rất ít, trừ số liệu về bò sát và lưỡng cư. Đây là một quần thể di tích lịch sử văn hóa và danh thắng nổi tiếng Nam bộ. Hệ thống hang động và cảnh quan tự nhiên kết hợp kiến trúc tôn giáo đã tô điểm cho khu du lịch một nét đẹp hài hòa với thiên nhiên. Núi Bà Đen thật sự trở thành nơi trở về với cội nguồn, đời sống tâm linh, du lịch sinh thái (DLST) và truyền thống cách mạng của dân tộc. Nằm rải rác từ chân núi lên đến đỉnh núi Bà Đen là một quần thể kiến trúc gồm điện, chùa, miếu, tháp... Trong đó, nổi bật là chùa Bà Đen (Linh Sơn Tiên Thạch tự) hay còn gọi là chùa Thượng và Điện Bà, nơi đặt bức tượng Bà Đen bằng đồng. Chùa Bà Đen được trùng tu và khởi dựng lại vào năm 1997. Đặc biệt, chùa còn giữ hai cột đá xanh được tạc thời Tổ Tâm Hòa (1919) ở tiền đường.
Núi Bà Đen có cấu tạo địa chất bởi nhiều tầng đá tảng chồng lên nhau tạo ra nhiều hang động tự nhiên và một thảm động, thực vật phong phú đa dạng về sinh thái.


Nguồn ảnh: Trang thông tin điện tử Cục Bảo tồn thiên nhiên và Đa dạng sinh học
| Mã định danh quốc gia | 07200013.KVBT |
|---|---|
| Cấp di sản thiên nhiên | Di sản thiên nhiên cấp quốc gia |
| Phân loại | Khu bảo tồn thiên nhiên |
| Cơ quan quản lý | UBND Tỉnh Tây Ninh |
| Cơ quan quyết định | UBND tỉnh Tây Ninh |
| Văn bản xác lập | 53/2007/QĐ-UBND — Về việc Thành lập Khu rừng Văn hóa - Lịch sử Núi Bà |
| Ngày ban hành | 30/12/2007 |
| Tình trạng hoạt động | Đang hoạt động |
| Tình trạng quy hoạch | Chuyển tiếp |
| Vùng miền | Đông Nam Bộ |
| Toạ độ trung tâm | 11.382045, 106.171703 |
Danh sách quyết định liên quan tới khu vực này trong hệ thống dữ liệu di sản thiên nhiên.
| Số hiệu | Tên văn bản | Cơ quan ban hành | Ngày |
|---|---|---|---|
| 1352/QĐ-TTg | Phê duyệt Quy hoạch bảo tồn đa dạng sinh học quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 | Thủ tướng Chính phủ | 07/11/2024 |
| 895/QĐ-TTg | Phê duyệt Quy hoạch lâm nghiệp quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 | Chính phủ | 23/08/2024 |
| 1099/QĐ-TTg | Quyết định về việc phê duyệt đồ án quy hoạch chung xây dựng Khu du lịch quốc gia Núi Bà Đen, tỉnh Tây Ninh đến năm 2035 | Thủ tướng Chính phủ | 04/09/2018 |
| 3325/QĐ-BVHTTDL | V/v công bố Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia | Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch | 03/09/2018 |
| 3948/BVHTTDL-DSVH | Công văn v/v thỏa thuận điều chỉnh khoanh vùng các khu vực bảo vệ di tích núi Bà Đen, tỉnh Tây Ninh | Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch | 03/10/2016 |
| 26/2016/QĐ-UBND | V/v ban hành Quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Ban Quản lý Khu du lịch quốc gia Núi Bà Đen tỉnh Tây Ninh | UBND tỉnh Tây Ninh | 26/07/2016 |
| 1351/QĐ-TTg | V/v thành lập BQL Khu du lịch quốc gia Núi Bà Đen tỉnh Tây Ninh | Thủ tướng Chính phủ | 10/07/2016 |
| 53/2007/QĐ-UBND | Quyết định Thành lập Khu rừng Văn hoá - Lịch sử Núi Bà | UBND tỉnh Tây Ninh | 30/12/2007 |
| 100/VH-QĐ | Công nhận Di tích lịch sử và Thắng cảnh Núi Bà Đen | Bộ Văn hóa | 20/01/1989 |
Các loài có hồ sơ riêng trong Cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học quốc gia, kèm tình trạng pháp lý.
| Tên gọi | Tên khoa học | Lớp | Sách Đỏ VN | IUCN | NĐ 84/2021 |
|---|---|---|---|---|---|
| Thạch sùng ngón mắt đen | Cyrtodactylus nigriocularis | — | — | CR - Cực kỳ nguy cấp | — |
| Tắc kè bà đen | Gekko badenii | — | — | EN - Nguy cấp | — |
| Tên khu | Cấp | Diện tích | Số loài |
|---|---|---|---|
| Vườn quốc gia Lò Gò Xa Mát | Di sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệt | 30.023,13 ha | 2.455 |
| Khu bảo tồn đất ngập nước Láng Sen | Di sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệt | 5.030 ha | 584 |
| Khu bảo vệ cảnh quan Căn cứ Đồng Rùm | Di sản thiên nhiên cấp tỉnh | 0 ha | 0 |
| Khu bảo vệ cảnh quan Căn cứ Châu Thành | Di sản thiên nhiên cấp tỉnh | 0 ha | 0 |