Thằn lằn ngón Cao Văn Sung (Cyrtodactylus caovansungi)

Cyrtodactylus caovansungi Orlov, Quang Truong, Nazarov, Ananjeva & Ngoc Sang, 2007

Tên địa phương: Thạch sùng ngón cao văn sung
Mã định danh quốc gia: 6BWCZ.HSL
Nhóm hồ sơ: Loài nguy cấp, quý, hiếm, Loài đặc hữu
Danh mụcTình trạng của loài
Danh lục Đỏ IUCNEN - Nguy cấp — Đối mặt nguy cơ tuyệt chủng rất lớn ngoài thiên nhiên trong tương lai gần.
Danh mục loài được ưu tiên bảo vệCó tên trong danh mục

Thằn lằn ngón Cao Văn Sung có tên khoa học Cyrtodactylus caovansungi Orlov, Quang Truong, Nazarov, Ananjeva & Ngoc Sang, 2007, thuộc họ Gekkonidae, bộ Squamata, giới Animalia.

Loài này được ghi nhận trong 1 danh mục pháp lý về bảo tồn: Loài được ưu tiên bảo vệ — Động vật.

Về hạng bảo tồn, loài được xếp EN - Nguy cấp theo Danh lục Đỏ IUCN.

Dữ liệu phân bố ghi nhận loài tại 1 tỉnh, thành phố: Khánh Hòa.

Loài đã được kiểm kê tại 1 khu bảo tồn thiên nhiên, di sản thiên nhiên trong nước.

Tình trạng pháp lý của loài

Mỗi nhãn dưới đây tương ứng với một danh mục do văn bản quy phạm pháp luật ban hành. Bấm vào tên văn bản để đọc toàn văn trong kho.

Tiêu chí đưa loài vào Danh mục loài được ưu tiên bảo vệ

  • Số lượng cá thể còn ít hoặc đang bị đe dọa tuyệt chủng theo quy định tại Điều 5 Nghị định 160/2013/NĐ-CP;
  • Là loài đặc hữu hoặc có một trong các giá trị đặc biệt về khoa học, y tế, kinh tế, sinh thái, cảnh quan, môi trường và văn hóa - lịch sử theo quy định tại Điều 6 Nghị định 160/2013/NĐ-CP.

Hạng bảo tồn

Hạng bảo tồn là kết quả đánh giá khoa học về nguy cơ tuyệt chủng, khác với việc loài có nằm trong danh mục pháp lý hay không. Một loài có thể được xếp hạng mà chưa thuộc danh mục nào, và ngược lại.

Nguồn đánh giáHạngÝ nghĩa
Danh lục Đỏ IUCNEN - Nguy cấp
Endangered
Đối mặt nguy cơ tuyệt chủng rất lớn ngoài thiên nhiên trong tương lai gần.

Đặc điểm và sinh thái

Đặc điểm nhận dạng

Đây là loài thằn lằn lớn với chiều dài thân tới 94mm, dài đuôi 120mm. Thân thon thả, hơi dẹt, với các nếp gấp không rõ ràng. Vảy lưng có dạng hạt, các u vảy phân bố đều, kéo dài từ chẩm và thái dương đến lưng và đuôi. Vảy bụng lớn hơn nhiều so với vảy lưng, nhẵn, xếp đè lên nhau. Vảy bụng trước có xu hướng lớn gấp đôi vùng giữa thân. Đuôi thon nhỏ, dài hơn chiều dài thân đầu. Thân có 4 dải màu nâu sẫm nằm ngang cơ thể từ sau gáy đến trước chi sau. Nằm xen giữa các dải này, là các dải sáng màu hơn. Có 4-5 dải sáng tối luân phiên ở trên đuôi, nhưng ở 1/3 chóp đuôi thì không phát triển rõ ràng (Orlov và cs., 2007)

Loài này phân biệt với các loài khác trong giống Cyrtodactylus bởi các đặc điểm: Con đực có 9 lỗ bài tiết sáp rất phát triển tạo thành hình chữ V và có 8 vảy đùi mở rộng ở mỗi bên. Các u lưng có hình tam giác hơi tròn ở hàng 16-18 không như bình thường. Đuôi phân đoạn không rõ ràng. Các phân đoạn được chia ra bởi các vòng u tròn. Phần gốc đuôi có 6 vòng u, phần giữa có 4, và một phần ba cuối cùng, các phân đoạn biến mất (Orlov và cs., 2007).

Đặc tính sinh học

Thức ăn: Hiện chưa có dữ liệu về thức ăn của loài này.

Sinh sản: Hiện chưa có dữ liệu về sinh sản của loài này.

Tập tính: Loài này sống trên cây, hoạt động về đêm.

Tổ chức xã hội và vùng hoạt động: Hiện chưa có thêm dữ liệu về tổ chức xã hội và hoạt động của loài này.

Môi trường sinh sống

Loài này sống trên cây, hoạt động về đêm; phân bố ở vùng sườn đồi của các khu rừng thường xanh nguyên sinh, nơi có nhiều các tảng đá lớn (Nguyen, Golynsky, và Milto, 2018).

Tình trạng sinh sống

Loài này được xếp vào hạng mục Nguy cấp bởi vì chúng chỉ phân bố tại 1 khu vực được bảo vệ nhưng đang bị suy giảm chất lượng môi trường sống bởi tình trạng trồng trọt nông nghiệp, giải phóng mặt bằng đặc biệt tập trung ở các khu vực ven là môi trường sống phù hợp với loài này.

Các mối đe dọa và hoạt động bảo tồn

Mối đe dọa hiện nay tới loài Thằn lằn cao van cung này là tình trạng chuyển đổi đất sang trồng điều và dứa, cùng việc săn bắt, khai thác gỗ bất hợp pháp. Đặc biệt các khu vực ven sông, nơi loài này phân bố phổ biến nhất, hiện đang bị ảnh hưởng suy thoái mạnh bởi tình trạng phát triển của các đồn điền trồng trọt.

Loài này chỉ được ghi nhận tại vườn Quốc gia Núi chúa, tuy nhiên, môi trường sống tại đây đang bị suy thoái mạnh do sự phát triển của các đồn điền trồng trọt. Cần có các tăng cường bảo vệ môi trường sống hiện tại của loài này trong khu vực vườn Quốc gia.

Mối đe dọa và giá trị

Mối đe dọa được ghi nhậnMất môi trường sống
Giá trị của loàiGiá trị khoa học · Giá trị môi trường sinh thái

Phân bố tại Việt Nam

Địa danh đã được quy về đơn vị hành chính hiện hành sau sắp xếp năm 2025.

Tỉnh, thành phố có ghi nhận phân bố
Khánh Hòa

Khu bảo tồn ghi nhận loài

Theo kết quả kiểm kê loài tại các khu bảo tồn, di sản thiên nhiên trong Cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học quốc gia.

Khu bảo tồn / di sản thiên nhiênPhân loạiĐịa bàn
Vườn quốc gia Núi ChúaDi sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệtKhánh Hòa

Loài khác trong họ Gekkonidae

Tên gọiTên khoa họcSách Đỏ VNIUCNNĐ 84/2021
Thạch sùng ngón tà kúCyrtodactylus takouensisCR - Cực kỳ nguy cấp
Tắc Kè hoaGekko geckoVU - Sẽ nguy cấpLC - Ít quan tâmNhóm IIB
Tắc kè đuôi vàngCnemaspis psychedelicaEN - Nguy cấpNhóm IB
Thạch sùng ngón ô-taCyrtodactylus otaiEN - Nguy cấp
Tắc kè ri-vơGekko reevesiiLC - Ít quan tâm
Thạch sùng ngón bà đenCyrtodactylus badenensisVU - Sẽ nguy cấp
Thạch sùng ngón mắt đenCyrtodactylus nigriocularisCR - Cực kỳ nguy cấp
Thạch sùng ngón gia laiCyrtodactylus gialaiensisCR - Cực kỳ nguy cấp
Tắc kè bà đenGekko badeniiEN - Nguy cấp
Tắc kè đuôi trắngCnemaspis caudaniveaVU - Sẽ nguy cấp
Tắc kè bâu-len-giơCnemaspisNT - Sắp bị đe dọa
Thằn lằn đá, con langGekko grossmanniDD - Thiếu dữ liệu

Câu hỏi thường gặp

Thằn lằn ngón Cao Văn Sung là loài gì?

Thằn lằn ngón Cao Văn Sung có tên khoa học Cyrtodactylus caovansungi Orlov, Quang Truong, Nazarov, Ananjeva & Ngoc Sang, 2007, thuộc họ Gekkonidae, bộ Squamata, giới Animalia. Đây là loài thằn lằn lớn với chiều dài thân tới 94mm, dài đuôi 120mm. Thân thon thả, hơi dẹt, với các nếp gấp không rõ ràng. Vảy lưng có dạng hạt, các u vảy phân bố đều, kéo dài từ chẩm và thái dương đến lưng và đuôi. Vảy bụng lớn hơn nhiều so với vảy lưng, nhẵn, xếp đè lên nhau. Vảy bụng trước có xu hướng lớn gấp đôi vùng giữa thân. Đuôi thon nhỏ, dài hơn chiều dài thân đầu. Thân có 4 dải màu nâu... Loài được ghi nhận phân bố tại Khánh Hòa.

Thằn lằn ngón Cao Văn Sung có nằm trong danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm không?

Có. Loài được ưu tiên bảo vệ — Động vật (Nghị định 160/2013/NĐ-CP): Thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ. Đây là chế độ quản lý nghiêm ngặt nhất trong hệ thống pháp luật đa dạng sinh học Việt Nam. Mọi hoạt động khai thác, vận chuyển, mua bán mẫu vật của loài phải tuân thủ quy định tương ứng.

Thằn lằn ngón Cao Văn Sung được xếp hạng bảo tồn thế nào?

Danh lục Đỏ IUCN xếp loài ở hạng EN - Nguy cấp — Đối mặt nguy cơ tuyệt chủng rất lớn ngoài thiên nhiên trong tương lai gần. Hạng bảo tồn phản ánh mức độ nguy cơ tuyệt chủng theo đánh giá khoa học, khác với việc loài có nằm trong danh mục pháp lý hay không.

Thằn lằn ngón Cao Văn Sung phân bố ở khu bảo tồn nào?

Dữ liệu kiểm kê ghi nhận loài tại 1 khu: Vườn quốc gia Núi Chúa.

Vì sao thằn lằn ngón cao văn sung bị đe dọa?

Cơ sở dữ liệu ghi nhận các mối đe dọa chính với loài gồm: Mất môi trường sống. Về tình trạng sinh sống: Loài này được xếp vào hạng mục Nguy cấp bởi vì chúng chỉ phân bố tại 1 khu vực được bảo vệ nhưng đang bị suy giảm chất lượng môi trường sống bởi tình trạng trồng trọt nông nghiệp, giải phóng mặt bằng đặc biệt tập trung ở các khu vực ven là môi trường sống phù hợp với loài này. Các mối đe dọa và hoạt động bảo tồn Mối đe dọa hiện nay tới loài Thằn lằ...

Căn cứ pháp lý

  • Luật Đa dạng sinh học 2008
  • Nghị định 06/2019/NĐ-CP
  • Nghị định 84/2021/NĐ-CP
  • Nghị định 160/2013/NĐ-CP
  • Nghị định 26/2019/NĐ-CP
Cập nhật từ nguồn: 30/03/2026. Trang này tổng hợp lại dữ liệu công bố công khai và đối chiếu với văn bản pháp luật hiện hành; khi cần căn cứ chính thức, tra cứu trực tiếp văn bản gốc.

Danh mục công cụ 120

Thuế & kế toán14
Lao động & BHXH8
Doanh nghiệp16
Tài chính8
Dân sự10
Hành chính6
Giao thông16
Đất đai & xây dựng4
Nông nghiệp6
Giáo dục16
Y tế7
Lịch & văn hóa9
Xem tất cả 120 công cụ