Rùa trung bộ (Mauremys annamensis)

Rùa trung bộ có tên khoa học Mauremys annamensis (Siebenrock, 1903), thuộc họ Geoemydidae, bộ Testudines, giới Animalia.

Loài này được ghi nhận trong 5 danh mục pháp lý về bảo tồn: Nhóm IB; Phụ lục I CITES; Loài được ưu tiên bảo vệ — Động vật; Nhóm IB; Nhóm IB.

Về hạng bảo tồn, loài được xếp CR - Rất nguy cấp theo Sách Đỏ Việt Nam 2007; CR - Rất nguy cấp/Cực kỳ nguy cấp theo Sách Đỏ Việt Nam 2024; CR - Cực kỳ nguy cấp theo Danh lục Đỏ IUCN.

Dữ liệu phân bố ghi nhận loài tại 4 tỉnh, thành phố: Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk.

Loài đã được kiểm kê tại 4 khu bảo tồn thiên nhiên, di sản thiên nhiên trong nước.

Tình trạng pháp lý của loài

Mỗi nhãn dưới đây tương ứng với một danh mục do văn bản quy phạm pháp luật ban hành. Bấm vào tên văn bản để đọc toàn văn trong kho.

Hạng bảo tồn

Hạng bảo tồn là kết quả đánh giá khoa học về nguy cơ tuyệt chủng, khác với việc loài có nằm trong danh mục pháp lý hay không. Một loài có thể được xếp hạng mà chưa thuộc danh mục nào, và ngược lại.

Đặc điểm và sinh thái

Đặc điểm nhận dạng

Cỡ trung bình, chiều dài mai khoảng 170mm. Mai hơi dẹp, sau mai không có răng cưa, trên mai có 3 gờ chạy dọc, gờ giữa lưng rõ nhất. Đầu màu nâu sẫm hoặc xám đen, mỗi bên có 3 sọc màu vàng: 1 sọc từ sau mũi qua phía trên ổ mắt tới cổ, 1 sọc khác lớn hơn từ mũi qua ổ mắt và màng nhĩ tới cổ và 1 sọc chạy dọc phía dưới hàm tới cổ. Mai màu xám sẫm, yếm màu vàng hay da cam, có những đốm lớn màu đen ở mỗi tấm yếm.

Đặc tính sinh học

Rùa sống ở suối và đầm lầy, nơi còn hoang hóa và các khu rừng được bảo vệ tốt. Thường tìm kiếm thức ăn ở những nơi nước chảy chậm hay tĩnh. Là loài ăn tạp (côn trùng, giun, cá và thực vật thuỷ sinh. Trong điều kiện nuôi nhốt ở miền Bắc, rùa cái đẻ trứng vào các tháng 5 và 6, đẻ 1-4 ổ/năm, mỗi ổ 4-8 trứng. Tống số trứng có thể tới 17 trứng/cá thể cái/năm (McCormack et al. 2014).

Môi trường sinh sống

Vùng đầm lầy, hồ nhỏ có dòng chảy chậm. Các thủy vực nhỏ ở vùng đất thấp thuộc các tỉnh miền Trung.

Tình trạng sinh sống

Đây là loài đặc hữu của Phân bố ở Việt nam, ghi nhận ở các khu vực đất ngập nước ở vùng đồng bằng miền Trung từ Đà Nẵng vào đến Phú Yên; sinh cảnh sống của loài bị chia cắt, suy thoái do tác động của quá trình đô thị hóa, các hoạt động sản xuất nông nghiệp, ô nhiễm; loài này rất hiếm gặp trong tự nhiên, là đối tượng bị săn bắt cạn kiệt phục vụ buôn bán, nuôi làm cảnh; quần thể bị suy giảm ước tính khoảng hơn 80% trong vòng 50 năm qua (tương đương 3 thế hệ), các yếu tố đe dọa hiện vẫn đang tiếp diễn

Phân bố tại Việt Nam

Địa danh đã được quy về đơn vị hành chính hiện hành sau sắp xếp năm 2025.

Khu bảo tồn ghi nhận loài

Theo kết quả kiểm kê loài tại các khu bảo tồn, di sản thiên nhiên trong Cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học quốc gia.

Loài khác trong họ Geoemydidae