Đơn hành lưỡng sắc (Bulbophyllum dichromum)

Bulbophyllum dichromum Rolfe

Tên đồng danh: Monomeria dichroma (Rolfe) Schlechter;; Ione dichroma (Rolfe) Gagnep 1933; Sunipia dichroma (Rolfe) Ban & Huyên, 1984; Bulbophyllum jacquetii Gagnep. 1930; Bulbophyllum jacquetii var rosea Guillaum. 1960
Mã định danh quốc gia: NQRK.HSL
Nhóm hồ sơ: Loài nguy cấp, quý, hiếm
Danh mụcTình trạng của loài
Sách Đỏ Việt Nam 2007EN - Nguy cấp — Đối mặt nguy cơ tuyệt chủng rất lớn ngoài thiên nhiên trong tương lai gần.
Nghị định 84/2021/NĐ-CPNhóm IIA
CITESPhụ lục II

Đơn hành lưỡng sắc có tên khoa học Bulbophyllum dichromum Rolfe, thuộc họ Orchidaceae, bộ Asparagales, lớp Liliopsida, giới Plantae.

Loài này được ghi nhận trong 4 danh mục pháp lý về bảo tồn: Nhóm IIA; Phụ lục II CITES; Nhóm IIA; Nhóm IIA.

Về hạng bảo tồn, loài được xếp EN - Nguy cấp theo Sách Đỏ Việt Nam 2007.

Dữ liệu phân bố ghi nhận loài tại 4 tỉnh, thành phố: Cao Bằng, Lâm Đồng, Khánh Hòa, Quảng Ngãi.

Loài đã được kiểm kê tại 2 khu bảo tồn thiên nhiên, di sản thiên nhiên trong nước.

Tình trạng pháp lý của loài

Mỗi nhãn dưới đây tương ứng với một danh mục do văn bản quy phạm pháp luật ban hành. Bấm vào tên văn bản để đọc toàn văn trong kho.

Nghĩa vụ chung khi tác động tới loài nguy cấp, quý, hiếm

  • Hoạt động săn, bắn, bắt, khai thác, nuôi, nhốt, giết, tàng trữ, chế biến, vận chuyển, buôn bán các loài thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm không được ảnh hưởng tiêu cực đến sự tồn tại, sinh trưởng, phát triển của loài đó trong tự nhiên.
  • Mọi hoạt động săn, bắn, bắt, khai thác, nuôi, nhốt, giết, tàng trữ, vận chuyển, buôn bán, chế biến, quảng cáo, trưng bày, xuất khẩu, nhập khẩu, tạm nhập tái xuất, tạm xuất tái nhập mẫu vật phải được quản lý, đảm bảo nguồn gốc hợp pháp.
  • Khu vực sinh cảnh sống thường xuyên, tập trung của các loài nguy cấp, quý, hiếm được nghiên cứu làm cơ sở để thành lập các khu rừng đặc dụng.
  • Tổ chức, hộ gia đình, cá nhân có hoạt động sản xuất, xây dựng công trình, điều tra, thăm dò, nghiên cứu, tham quan, du lịch trong diện tích rừng có loài nguy cấp, quý, hiếm phải thực hiện quy định của Nghị định này và pháp luật liên quan.

Hạng bảo tồn

Hạng bảo tồn là kết quả đánh giá khoa học về nguy cơ tuyệt chủng, khác với việc loài có nằm trong danh mục pháp lý hay không. Một loài có thể được xếp hạng mà chưa thuộc danh mục nào, và ngược lại.

Nguồn đánh giáHạngÝ nghĩa
Sách Đỏ Việt Nam 2007EN - Nguy cấp
Endangered
Đối mặt nguy cơ tuyệt chủng rất lớn ngoài thiên nhiên trong tương lai gần.

Đặc điểm và sinh thái

Đặc điểm nhận dạng

Lan phụ sinh trên cây gỗ, có thân rễ, đường kính 6-9 mm, trên đó có các bọng mọc cách nhau 5-6 cm. Bọng hình trứng thuôn, dài 3-4 cm. đường kính 1,2-2 cm, nhẵn, mang l lá ở đỉnh. Lá hình thuôn dài, dai, kích thước 14-16x2,5-3 cm, thót dần, có khía nông ở đỉnh; cuống lá dài 4-6 cm. Cụm hoa dài 25-40 cm, mang hoa ở nửa trên. Lá bắc hình mác, tù, kích thước 1,5x0,6 cm. Hoa màu vàng nhạt, đường kính 3,5 cm khi nở. Bầu dài 2,5- 3 cm. Lá dài hình thuôn, đỉnh nhọn, kích thước 1,6-2.5x0,5-0,6 mm; lá đài giữa có gân phân nhánh; lá đài bên có 5 gân và phủ ít lông ở mặt ngoài. Cánh hoa hình tam giác, đỉnh nhọn, có răng hay diềm tua ở mép, kích thước 0,5-0,6x0,4 cm. Môi màu đỏ tía, hình lưỡi, có rãnh ở gốc, kích thước 0,8-0,9x0,2 cm, có nhiều nhú ở gần gốc, hai tai thuôn, có răng. Cột cao 0,4- 0,5 cm.

Đặc tính sinh học

Loài đặc hữu của Việt Nam. Nguồn gen hiếm và độc dáo. Là đại diện của một chi rất ít loài. Ra hoa tháng 4. Tái sinh bằng chồi và hạt. Mọc rải rác ở độ cao 700- 2250 m.

Môi trường sinh sống

Mọc rải rác ở độ cao 700- 2250 m.

Tình trạng sinh sống

Loài có khu phân bố và nơỉ cư trú chia cắt. Hiện đã bị suy giảm nghiêm trọng do khai thác cũng như do chặt phá rừng hủy hoại nơi cư trú.

Mối đe dọa và giá trị

Mối đe dọa được ghi nhậnSự suy giảm quần thể · Săn bắt, khai thác quá mức · Mất môi trường sống
Giá trị của loàiGiá trị khoa học · Giá trị kinh tế · Giá trị đặc biệt khác

Phân bố tại Việt Nam

Địa danh đã được quy về đơn vị hành chính hiện hành sau sắp xếp năm 2025.

Tỉnh, thành phố có ghi nhận phân bố
Cao Bằng
Lâm Đồng
Khánh Hòa
Quảng Ngãi

Khu bảo tồn ghi nhận loài

Theo kết quả kiểm kê loài tại các khu bảo tồn, di sản thiên nhiên trong Cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học quốc gia.

Khu bảo tồn / di sản thiên nhiênPhân loạiĐịa bàn
Khu bảo tồn thiên nhiên Ngọc LinhDi sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệtQuảng Ngãi
Vườn quốc gia Bidoup - Núi BàDi sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệtLâm Đồng

Loài khác trong họ Orchidaceae

Tên gọiTên khoa họcSách Đỏ VNIUCNNĐ 84/2021
Lan hài xanhPaphiopedilum malipoenseEN - Nguy cấpEN - Nguy cấpNhóm IA
Lan Hài ĐốmPaphiopedilum concolorEN - Nguy cấpNhóm IA
Lan hài hằngPaphiopedilum hangianumCR - Cực kỳ nguy cấpNhóm IA
Lan kim tuyến tơAnoectochilus roxburghii
Lan hài bóngPaphiopedilum vietnamenseEW - Tuyệt chủng ngoài thiên nhiênCR - Cực kỳ nguy cấpNhóm IA
Lan hài hê lenPaphiopedilum helenaeCR - Rất nguy cấpCR - Cực kỳ nguy cấpNhóm IA
Lan hài hồngPaphiopedilum micranthumEN - Nguy cấpCR - Cực kỳ nguy cấpNhóm IA
Lan hài râuPaphiopedilum dianthumEN - Nguy cấpNhóm IA
Lan hài chân tímPaphiopedilum tranlienianumEN - Nguy cấpCR - Cực kỳ nguy cấpNhóm IA
Lan hài henryPaphiopedilum henryanumNhóm IA
Lan hài đài cuộnPaphiopedilum appletonianumVU - Sẽ nguy cấpEN - Nguy cấpNhóm IA
Lan hài tíaPaphiopedilum purpuratumEN - Nguy cấpCR - Cực kỳ nguy cấpNhóm IA

Câu hỏi thường gặp

Đơn hành lưỡng sắc là loài gì?

Đơn hành lưỡng sắc có tên khoa học Bulbophyllum dichromum Rolfe, thuộc họ Orchidaceae, bộ Asparagales, lớp Liliopsida, giới Plantae. Lan phụ sinh trên cây gỗ, có thân rễ, đường kính 6-9 mm, trên đó có các bọng mọc cách nhau 5-6 cm. Bọng hình trứng thuôn, dài 3-4 cm. đường kính 1,2-2 cm, nhẵn, mang l lá ở đỉnh. Lá hình thuôn dài, dai, kích thước 14-16x2,5-3 cm, thót dần, có khía nông ở đỉnh; cuống lá dài 4-6 cm. Cụm hoa dài 25-40 cm, mang hoa ở nửa trên. Lá bắc hình mác, tù, kích thước 1,5x0,6 cm. Hoa màu vàng nhạt, đường kính 3... Loài được ghi nhận phân bố tại Cao Bằng, Lâm Đồng, Khánh Hòa, Quảng Ngãi.

Đơn hành lưỡng sắc có nằm trong danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm không?

Có. Nhóm IIA (Nghị định 84/2021/NĐ-CP (sửa đổi Nghị định 06/2019/NĐ-CP)): Loài thực vật rừng chưa bị đe dọa tuyệt chủng nhưng có nguy cơ bị đe dọa nếu không được quản lý chặt chẽ; hạn chế khai thác, sử dụng vì mục đích thương mại. Phụ lục II CITES (Công ước CITES): Những loài động vật, thực vật hoang dã hiện chưa bị đe dọa tuyệt chủng nhưng có thể sẽ bị tuyệt chủng nếu hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, tái xuất khẩu, nhập nội từ biển và giới thiệu từ biển mẫu vật của những loài này khai thác từ tự nhiên vì mục đích thương mại không được kiểm soát. Nhóm IIA (Thông tư 27/2025/TT-BNNMT): Nhóm phân loại theo danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm hiện hành do Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành. Nhóm IIA (Thông tư 85/2025/TT-BNNMT): Nhóm phân loại theo danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm hiện hành do Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành. Mọi hoạt động khai thác, vận chuyển, mua bán mẫu vật của loài phải tuân thủ quy định tương ứng.

Khai thác, mua bán đơn hành lưỡng sắc có bị cấm không?

Loài thuộc Nhóm IIA của Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm (Nghị định 06/2019/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 84/2021/NĐ-CP). Loài thực vật rừng chưa bị đe dọa tuyệt chủng nhưng có nguy cơ bị đe dọa nếu không được quản lý chặt chẽ; hạn chế khai thác, sử dụng vì mục đích thương mại. Ngoài ra, theo Điều 5 Nghị định 06/2019/NĐ-CP, mọi hoạt động săn, bắt, khai thác, nuôi, nhốt, tàng trữ, vận chuyển, buôn bán, chế biến, xuất nhập khẩu mẫu vật đều phải được quản lý và bảo đảm nguồn gốc hợp pháp.

Đơn hành lưỡng sắc được xếp hạng bảo tồn thế nào?

Sách Đỏ Việt Nam 2007 xếp loài ở hạng EN - Nguy cấp — Đối mặt nguy cơ tuyệt chủng rất lớn ngoài thiên nhiên trong tương lai gần. Hạng bảo tồn phản ánh mức độ nguy cơ tuyệt chủng theo đánh giá khoa học, khác với việc loài có nằm trong danh mục pháp lý hay không.

Đơn hành lưỡng sắc phân bố ở khu bảo tồn nào?

Dữ liệu kiểm kê ghi nhận loài tại 2 khu: Khu bảo tồn thiên nhiên Ngọc Linh, Vườn quốc gia Bidoup - Núi Bà.

Vì sao đơn hành lưỡng sắc bị đe dọa?

Cơ sở dữ liệu ghi nhận các mối đe dọa chính với loài gồm: Sự suy giảm quần thể; Săn bắt, khai thác quá mức; Mất môi trường sống. Về tình trạng sinh sống: Loài có khu phân bố và nơỉ cư trú chia cắt. Hiện đã bị suy giảm nghiêm trọng do khai thác cũng như do chặt phá rừng hủy hoại nơi cư trú.

Căn cứ pháp lý

  • Luật Đa dạng sinh học 2008
  • Nghị định 06/2019/NĐ-CP
  • Nghị định 84/2021/NĐ-CP
  • Nghị định 160/2013/NĐ-CP
  • Nghị định 26/2019/NĐ-CP
Cập nhật từ nguồn: 12/02/2026. Trang này tổng hợp lại dữ liệu công bố công khai và đối chiếu với văn bản pháp luật hiện hành; khi cần căn cứ chính thức, tra cứu trực tiếp văn bản gốc.

Danh mục công cụ 120

Thuế & kế toán14
Lao động & BHXH8
Doanh nghiệp16
Tài chính8
Dân sự10
Hành chính6
Giao thông16
Đất đai & xây dựng4
Nông nghiệp6
Giáo dục16
Y tế7
Lịch & văn hóa9
Xem tất cả 120 công cụ