Rùa đất pulkin (Cyclemys pulchristriata)

Rùa đất pulkin có tên khoa học Cyclemys pulchristriata Fritz, Gaulke & Lehr, 1997, thuộc họ Geoemydidae, bộ Testudines, giới Animalia.

Loài này được ghi nhận trong 5 danh mục pháp lý về bảo tồn: Nhóm IIB; Phụ lục II CITES; Loài được ưu tiên bảo vệ — Động vật; Nhóm IIB; Nhóm IIB.

Về hạng bảo tồn, loài được xếp EN - Nguy cấp theo Sách Đỏ Việt Nam 2024; EN - Nguy cấp theo Danh lục Đỏ IUCN.

Dữ liệu phân bố ghi nhận loài tại 6 tỉnh, thành phố: Đà Nẵng, Lâm Đồng, Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hòa, Đồng Nai.

Loài đã được kiểm kê tại 2 khu bảo tồn thiên nhiên, di sản thiên nhiên trong nước.

Tình trạng pháp lý của loài

Mỗi nhãn dưới đây tương ứng với một danh mục do văn bản quy phạm pháp luật ban hành. Bấm vào tên văn bản để đọc toàn văn trong kho.

Hạng bảo tồn

Hạng bảo tồn là kết quả đánh giá khoa học về nguy cơ tuyệt chủng, khác với việc loài có nằm trong danh mục pháp lý hay không. Một loài có thể được xếp hạng mà chưa thuộc danh mục nào, và ngược lại.

Đặc điểm và sinh thái

Đặc điểm nhận dạng

Loài rùa nước ngọt có kích thước trung bình. Mai hơi phồng, có màu xám đến nâu, con non chưa trưởng thành có nhiều đốm ro rang và sẽ mờ dần khi trưởng thành. Rùa trưởng thành có các sọc màu cam hay màu vàng nhạt ở đầu và cổ. Yếm vàng thường có những sọc ngắn trên các tấm. Rùa trưởng thành có bản lề trên yếm cho phép chúng đóng một phần cơ thể trong mai. Kích thước, hình dáng bên ngoài rất giống với loài rùa đất sê pôn Cyclemys tcheponensis nhưng rùa dứa sọc Cyclemys pulchristriata mai màu vàng và các sọc còn rùa đất sê pôn Cyclemys mai màu đen. Rùa đất lớn Heosemys grandis lúc chưa trưởng thành cũng rất giống với rùa dứa sọc Cyclemys pulchristriata nhưng trên mỗi tấm yếm có hình tia dẻ quạt tạo thành từ các sọc đen và không có bản lề trong khi các loài thuộc giống Cyclemys có bản lề không đóng kín.

Đặc tính sinh học

Rùa sống ở suối và đầm lầy, nơi nước chảy chậm hay tĩnh, thỉnh thoảng cũng gặp chúng lên bờ theo những cơn mưa để chuyển từ khu vực này qua khu vực khác kiếm ăn. Loài ăn tạp (côn trùng, giun, cá và thực vật thuỷ sinh). Trong điều kiện nuôi ở miền Bắc, rùa đẻ vào tháng 6 đến tháng 7, mỗi lần 4-5 trứng.

Môi trường sinh sống

Các suối và thuỷ vực nông ở vùng Tây Nguyên và Nam Trung bộ.

Tình trạng sinh sống

Đây là loài phân bố rải rác ở các tỉnh Tây Nguyên và Nam Trung bộ; sinh cảnh sống của loài bị chia cắt, suy thoái do tác động của các hoạt động khai thác lâm sản, xâm lấn đất rừng, cháy rừng; loài này khá hiếm gặp trong tự nhiên, là đối tượng bị săn bắt thường xuyên phục vụ buôn bán và nuôi làm cảnh; quần thể bị suy giảm ước tính khoảng hơn 50% trong vòng khoảng 50 năm qua (tương ứng với 3 thế hệ)

Mối đe dọa và giá trị

Phân bố tại Việt Nam

Địa danh đã được quy về đơn vị hành chính hiện hành sau sắp xếp năm 2025.

Khu bảo tồn ghi nhận loài

Theo kết quả kiểm kê loài tại các khu bảo tồn, di sản thiên nhiên trong Cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học quốc gia.

Loài khác trong họ Geoemydidae