Lài mực (Tabernaemontana granulosa)

Tabernaemontana granulosa Pit.

Tên địa phương: Ly mụt, Lài trâu hạt, Ly mụt, Ớt làn mụn cóc
Tên đồng danh: Ervatumia granulosa (Pitard) Pichon., 1948
Mã định danh quốc gia: 7BCND.HSL
Nhóm hồ sơ: Loài nguy cấp, quý, hiếm, Loài đặc hữu
Danh mụcTình trạng của loài
Sách Đỏ Việt Nam 2007EN - Nguy cấp — Đối mặt nguy cơ tuyệt chủng rất lớn ngoài thiên nhiên trong tương lai gần.

Lài mực có tên khoa học Tabernaemontana granulosa Pit., thuộc họ Apocynaceae, bộ Gentianales, lớp Magnoliopsida, giới Plantae.

Về hạng bảo tồn, loài được xếp EN - Nguy cấp theo Sách Đỏ Việt Nam 2007.

Dữ liệu phân bố ghi nhận loài tại 1 tỉnh, thành phố: Khánh Hòa.

Loài đã được kiểm kê tại 3 khu bảo tồn thiên nhiên, di sản thiên nhiên trong nước.

Hạng bảo tồn

Hạng bảo tồn là kết quả đánh giá khoa học về nguy cơ tuyệt chủng, khác với việc loài có nằm trong danh mục pháp lý hay không. Một loài có thể được xếp hạng mà chưa thuộc danh mục nào, và ngược lại.

Nguồn đánh giáHạngÝ nghĩa
Sách Đỏ Việt Nam 2007EN - Nguy cấp
Endangered
Đối mặt nguy cơ tuyệt chủng rất lớn ngoài thiên nhiên trong tương lai gần.

Đặc điểm và sinh thái

Đặc điểm nhận dạng

Cây bụi cao 1,5-2 m, cành có nhiều rãnh dọc, nhẵn, ít bì khổng. Lá dài (8)10-15 cm, rộng 3-4,5(5) cm, dạng thuôn, gốc và đầu lá nhọn, nhẵn cả 2 mặt. 6-8(11) đôi gân phụ cấp I, chếch so với trục gân chính, hơi lồi ở dưới, phẳng ở mặt trên. Gân phụ cấp II hình lưới mờ. Cuống lá dài 3-4(5) mm, nhẩn. Cụm hoa gần đầu cành. Trục chính dài 1-1,5 cm. Hoa chưa thấy. Quả gồm 2 đại, mỗi đại dài 5-6 cm, đường kính 6-8 mm, dạng gần thuôn, gốc không có cuống riêng, đầu nhọn tạo thành mũi dài 1-1,5 cm, mặt ngoài sần sùi như mụt; trong mỗi đại thường có 4-6 hạt, mỗi hạt dài 7-8 mm, đường kính 4-5 mm, dạng mắt chim lệch, ngoài có áo hạt mỏng.

Đặc tính sinh học

Loài đặc hữu và nguồn gen quý hiếm của Việt Nam. Cây bụi, ra quả tháng 10.

Môi trường sinh sống

Mọc trong rừng ẩm, ven suối.

Tình trạng sinh sống

Rừng bi phá làm thu hẹp nơi cư trú và khu phân bố loài.

Mối đe dọa và giá trị

Mối đe dọa được ghi nhậnMất môi trường sống
Giá trị của loàiGiá trị khoa học · Giá trị đặc biệt khác

Phân bố tại Việt Nam

Địa danh đã được quy về đơn vị hành chính hiện hành sau sắp xếp năm 2025.

Tỉnh, thành phố có ghi nhận phân bố
Khánh Hòa

Khu bảo tồn ghi nhận loài

Theo kết quả kiểm kê loài tại các khu bảo tồn, di sản thiên nhiên trong Cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học quốc gia.

Khu bảo tồn / di sản thiên nhiênPhân loạiĐịa bàn
Vườn quốc gia Bạch MãDi sản thiên nhiên cấp quốc giaHuế, Đà Nẵng
Vườn quốc gia Bù Gia MậpDi sản thiên nhiên cấp quốc giaĐồng Nai
Khu bảo tồn thiên nhiên Hòn BàDi sản thiên nhiên cấp tỉnhKhánh Hòa

Loài khác trong họ Apocynaceae

Tên gọiTên khoa họcSách Đỏ VNIUCNNĐ 84/2021
Sữa lá còngAlstonia rostrataVU - Sẽ nguy cấpLC - Ít quan tâm
Dây MôIxodonerium annamenseVU - Sẽ nguy cấp
Lòng mực kontumWrightia dubiaEN - Nguy cấp
Ba gạc lá mỏngRauvolfia micranthaVU - Sẽ nguy cấp
Phao lướiRauvolfia chaudocensisVU - Sẽ nguy cấpCR - Cực kỳ nguy cấp
Ba gạc lá toRauvolfia cambodianaVU - Sẽ nguy cấpLC - Ít quan tâm
Thần Linh Lá NhỏKibatalia laurifolia
Ba Gạc VòngRauvolfia verticillataVU - Sẽ nguy cấp
Sừng trâu toStrophanthus wallichiiEN - Nguy cấp
Quản hoa yersinChonemorpha fragransEN - Nguy cấp
Luân thùySpirolobium cambodianumVU - Sẽ nguy cấp
Giom lá chụmMelodinus fusiformisVU - Sẽ nguy cấp

Câu hỏi thường gặp

Lài mực là loài gì?

Lài mực có tên khoa học Tabernaemontana granulosa Pit., thuộc họ Apocynaceae, bộ Gentianales, lớp Magnoliopsida, giới Plantae. Cây bụi cao 1,5-2 m, cành có nhiều rãnh dọc, nhẵn, ít bì khổng. Lá dài (8)10-15 cm, rộng 3-4,5(5) cm, dạng thuôn, gốc và đầu lá nhọn, nhẵn cả 2 mặt. 6-8(11) đôi gân phụ cấp I, chếch so với trục gân chính, hơi lồi ở dưới, phẳng ở mặt trên. Gân phụ cấp II hình lưới mờ. Cuống lá dài 3-4(5) mm, nhẩn. Cụm hoa gần đầu cành. Trục chính dài 1-1,5 cm. Hoa chưa thấy. Quả gồm 2 đại, mỗi đại dài 5-6 cm, đường... Loài được ghi nhận phân bố tại Khánh Hòa.

Lài mực được xếp hạng bảo tồn thế nào?

Sách Đỏ Việt Nam 2007 xếp loài ở hạng EN - Nguy cấp — Đối mặt nguy cơ tuyệt chủng rất lớn ngoài thiên nhiên trong tương lai gần. Hạng bảo tồn phản ánh mức độ nguy cơ tuyệt chủng theo đánh giá khoa học, khác với việc loài có nằm trong danh mục pháp lý hay không.

Lài mực phân bố ở khu bảo tồn nào?

Dữ liệu kiểm kê ghi nhận loài tại 3 khu: Vườn quốc gia Bạch Mã, Vườn quốc gia Bù Gia Mập, Khu bảo tồn thiên nhiên Hòn Bà.

Vì sao lài mực bị đe dọa?

Cơ sở dữ liệu ghi nhận các mối đe dọa chính với loài gồm: Mất môi trường sống. Về tình trạng sinh sống: Rừng bi phá làm thu hẹp nơi cư trú và khu phân bố loài.

Căn cứ pháp lý

  • Luật Đa dạng sinh học 2008
  • Nghị định 06/2019/NĐ-CP
  • Nghị định 84/2021/NĐ-CP
  • Nghị định 160/2013/NĐ-CP
  • Nghị định 26/2019/NĐ-CP
Cập nhật từ nguồn: 26/01/2026. Trang này tổng hợp lại dữ liệu công bố công khai và đối chiếu với văn bản pháp luật hiện hành; khi cần căn cứ chính thức, tra cứu trực tiếp văn bản gốc.

Danh mục công cụ 120

Thuế & kế toán14
Lao động & BHXH8
Doanh nghiệp16
Tài chính8
Dân sự10
Hành chính6
Giao thông16
Đất đai & xây dựng4
Nông nghiệp6
Giáo dục16
Y tế7
Lịch & văn hóa9
Xem tất cả 120 công cụ