Cá rô phi đen có tên khoa học Oreochromis mossambicus (Peters, 1852), thuộc họ Cichlidae, bộ Perciformes, giới Animalia.
Loài này được ghi nhận trong 1 danh mục pháp lý: Loài ngoại lai xâm hại.
Dữ liệu phân bố ghi nhận loài tại 4 tỉnh, thành phố: Phú Thọ, Hải Phòng, Hà Nội, Bắc Ninh.
Loài đã được kiểm kê tại 8 khu bảo tồn thiên nhiên, di sản thiên nhiên trong nước.
Chế độ pháp lý với loài ngoại lai xâm hại
Mỗi nhãn dưới đây tương ứng với một danh mục do văn bản quy phạm pháp luật ban hành. Bấm vào tên văn bản để đọc toàn văn trong kho.
Loài ngoại lai xâm hại
Thông tư 35/2018/TT-BTNMT và Luật Đa dạng sinh học 2008
Loài ngoại lai xâm hại là loài ngoại lai lấn chiếm nơi sinh sống hoặc gây hại đối với các loài sinh vật bản địa, làm mất cân bằng sinh thái tại nơi chúng xuất hiện và phát triển. Chế độ pháp lý ở đây là kiểm soát và ngăn chặn, ngược với chế độ bảo vệ dành cho loài nguy cấp, quý, hiếm.
Danh mục loài ngoại lai xâm hại quy định tại Phụ lục 1, Danh mục loài ngoại lai có nguy cơ xâm hại quy định tại Phụ lục 2, ban hành kèm theo Thông tư 35/2018/TT-BTNMT.
Căn cứ: Thông tư 35/2018/TT-BTNMT về Danh mục loài ngoại lai xâm hại · Luật Đa dạng sinh học 2008
Nghĩa vụ kiểm soát loài ngoại lai xâm hại
Cơ quan hải quan chủ trì phối hợp với các cơ quan có thẩm quyền tại cửa khẩu kiểm tra, phát hiện và xử lý vi phạm trong việc nhập khẩu loài thuộc Danh mục loài ngoại lai xâm hại (Điều 51 Luật Đa dạng sinh học 2008).
Việc nuôi trồng loài ngoại lai có nguy cơ xâm hại chỉ được tiến hành sau khi có kết quả khảo nghiệm loài đó không có nguy cơ xâm hại đối với đa dạng sinh học và được Ủy ban nhân dân cấp tỉnh cấp phép (Điều 52 Luật Đa dạng sinh học 2008).
Việc nuôi trồng, phát triển loài ngoại lai trong khu bảo tồn chỉ được tiến hành sau khi có kết quả khảo nghiệm không có nguy cơ xâm hại đối với đa dạng sinh học của khu bảo tồn và phải được cơ quan có thẩm quyền cho phép (Điều 52 Luật Đa dạng sinh học 2008).
Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tổ chức điều tra để lập Danh mục loài ngoại lai xâm hại trên địa bàn và báo cáo cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền (Điều 50 Luật Đa dạng sinh học 2008).
Đặc điểm và sinh thái
Đặc điểm nhận dạng
Toàn thân cá Rô phi đen phủ vẩy, ở lưng có màu xám tro hoặc xanh đến hơi nhạt. Phần bụng có màu trắng xám hoặc xám ngà. Cá có kích thước lớn nhất đạt 39 cm. Vây đuôi không có vạch sọc đen; độ dài cuống đuôi lớn hơn độ cao cuống đuôi; đầu trắng, cơ thể đen. Vây ngực, vây lưng và vây đuôi có viền đỏ.
Đặc tính sinh học
Cá Rô phi đen có thể thích ứng được với độ mặn nhỏ hơn 30‰, thường sống ở tầng đáy, ở vùng nước có độ oxy hoàn tan thấp (1 mg/l)...
Cá rô đực xây tổ, cá cái đẻ trứng thành từng đợt và ấp trứng. Tuổi thành thục của cá từ 4 - 5 tháng tuổi, cá cái có thể đẻ 16 lần/năm. Trung bình mỗi lần đẻ 1.000 - 2.000 trứng. Sau thời gian sinh sản từ 2 - 3 tháng, cá đực thường có kích thước trung bình có độ dài từ 7 - 13 cm, cá cái dài từ 6 - 10 cm.
Phân bố tại Việt Nam
Địa danh đã được quy về đơn vị hành chính hiện hành sau sắp xếp năm 2025.
Cá rô phi đen có tên khoa học Oreochromis mossambicus (Peters, 1852), thuộc họ Cichlidae, bộ Perciformes, giới Animalia. Toàn thân cá Rô phi đen phủ vẩy, ở lưng có màu xám tro hoặc xanh đến hơi nhạt. Phần bụng có màu trắng xám hoặc xám ngà. Cá có kích thước lớn nhất đạt 39 cm. Vây đuôi không có vạch sọc đen; độ dài cuống đuôi lớn hơn độ cao cuống đuôi; đầu trắng, cơ thể đen. Vây ngực, vây lưng và vây đuôi có viền đỏ. Loài được ghi nhận phân bố tại Phú Thọ, Hải Phòng, Hà Nội, Bắc Ninh.
Cá rô phi đen có phải loài ngoại lai xâm hại không?
Có. Loài nằm trong Danh mục loài ngoại lai xâm hại ban hành kèm Thông tư 35/2018/TT-BTNMT. Loài ngoại lai xâm hại là loài ngoại lai lấn chiếm nơi sinh sống hoặc gây hại đối với các loài sinh vật bản địa, làm mất cân bằng sinh thái tại nơi chúng xuất hiện và phát triển. Chế độ pháp lý ở đây là kiểm soát và ngăn chặn, ngược với chế độ bảo vệ dành cho loài nguy cấp, quý, hiếm. Cơ quan hải quan chủ trì phối hợp với các cơ quan có thẩm quyền tại cửa khẩu kiểm tra, phát hiện và xử lý vi phạm trong việc nhập khẩu loài thuộc Danh mục loài ngoại lai xâm hại (Điều 51 Luật Đa dạng sinh học 2008). Việc nuôi trồng loài ngoại lai có nguy cơ xâm hại chỉ được tiến hành sau khi có kết quả khảo nghiệm loài đó không có nguy cơ xâm hại đối với đa dạng sinh học và được Ủy ban nhân dân cấp tỉnh cấp phép (Điều 52 Luật Đa dạng sinh học 2008). Việc nuôi trồng, phát triển loài ngoại lai trong khu bảo tồn chỉ được tiến hành sau khi có kết quả khảo nghiệm không có nguy cơ xâm hại đối với đa dạng sinh học của khu bảo tồn và phải được cơ quan có thẩm quyền cho phép (Điều 52 Luật Đa dạng sinh học 2008). Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tổ chức điều tra để lập Danh mục loài ngoại lai xâm hại trên địa bàn và báo cáo cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền (Điều 50 Luật Đa dạng sinh học 2008).
Cá rô phi đen phân bố ở khu bảo tồn nào?
Dữ liệu kiểm kê ghi nhận loài tại 8 khu: Vườn quốc gia Pù Mát, Vườn quốc gia Cát Tiên, Vườn quốc gia Chư Mom Ray, Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, Khu dự trữ thiên nhiên Thần Sa - Phượng Hoàng, Vườn quốc gia Chư Yang Sin, Vườn quốc gia Phia Oắc - Phia Đén, Vườn quốc gia Xuân Thủy.
Căn cứ pháp lý
Luật Đa dạng sinh học 2008
Thông tư 35/2018/TT-BTNMT về Danh mục loài ngoại lai xâm hại
Cập nhật từ nguồn: 15/07/2025. Trang này tổng hợp lại dữ liệu công bố công khai và đối chiếu với văn bản pháp luật hiện hành; khi cần căn cứ chính thức, tra cứu trực tiếp văn bản gốc.
