Ếch nhẽo quảng ninh (Limnonectes quangninhensis)

Ếch nhẽo quảng ninh có tên khoa học Limnonectes quangninhensis Pham, Le, Nguyen, Ziegler, Wu & Nguyen, 2017, thuộc họ Dicroglossidae, bộ Anura, lớp Amphibia, giới Animalia.

Về hạng bảo tồn, loài được xếp VU - Sẽ nguy cấp theo Sách Đỏ Việt Nam 2024; VU - Sẽ nguy cấp theo Danh lục Đỏ IUCN.

Dữ liệu phân bố ghi nhận loài tại 2 tỉnh, thành phố: Quảng Ninh, Bắc Ninh.

Loài đã được kiểm kê tại 2 khu bảo tồn thiên nhiên, di sản thiên nhiên trong nước.

Hạng bảo tồn

Hạng bảo tồn là kết quả đánh giá khoa học về nguy cơ tuyệt chủng, khác với việc loài có nằm trong danh mục pháp lý hay không. Một loài có thể được xếp hạng mà chưa thuộc danh mục nào, và ngược lại.

Đặc điểm và sinh thái

Đặc điểm nhận dạng

Là loài ếch có kích thước từ trung bình đến lớn trong nhóm ếch bám đá. Con đực trưởng thành có kích thước chiều dài đầu - thân khoảng 45.4 – 52.8 mm, trong khi con cái có kích thước tương đương hoặc lớn hơn một chút (47.1 – 57.5 mm). Đầu dài hơn rộng hoặc tương đương. Màng nhĩ không rõ ràng, thường bị che phủ một phần bởi gờ da sau mắt. Da trên lưng khá thô ráp, có nhiều nốt sần nhỏ rải rác. Điểm đặc trưng của con đực trưởng thành là không có cụm gai sừng lớn ở vùng đỉnh đầu (khác biệt với một số loài cùng chi như Limnonectes fujianensis). Các ngón tay tự do, không có màng bơi. Các ngón chân có màng bơi phát triển hoàn toàn (đến tận mút ngón). Đầu ngón chân phình rộng thành đĩa nhỏ nhưng không có rãnh ngang. Lưng thường có màu nâu xám, nâu đen hoặc màu đất sét, xen kẽ các vệt tối màu giúp chúng ngụy trang hoàn hảo trên các tảng đá ướt. Bụng màu trắng đục hoặc có các đốm xám nhạt ở vùng họng.

Đặc tính sinh học

Loài này phân bố chủ yếu trong các khu rừng thường xanh trên núi đá vôi hoặc núi đất, ở độ cao thấp đến trung bình (thường dưới 600m so với mực nước biển). Chúng gắn liền với các dòng suối đá, thác nước nhỏ có nước chảy quanh năm và độ ẩm cao. Hoạt động chủ yếu vào ban đêm. Ban ngày, chúng thường ẩn nấp sâu trong các hang đá, kẽ nứt của các tảng đá lớn ven suối hoặc dưới thảm lá mục ẩm ướt gần nguồn nước. Khi bị đe dọa, chúng có khả năng nhảy rất nhanh xuống nước để trốn thoát và ẩn mình dưới đáy cát hoặc kẽ đá. Thức ăn chủ yếu là các loài côn trùng, nhện, giun và động vật không xương sống nhỏ sống ven suối.

Môi trường sinh sống

Loài này ghi nhận ở các suối đá nhỏ, trong rừng thường xanh có độ cao thấp từ 50 - 400 m (Pham et al. 2017).

Tình trạng sinh sống

Loài này hiện chỉ ghi nhận phân bố ở 2 tỉnh Quảng Ninh và Bắc Giang. Diện tích vùng phân bố (EOO) ước tính khoảng 3.500 km2; số địa điểm ghi nhận 2; sinh cảnh sống của loài đã và đang bị thu hẹp, suy thoái do tác động của các hoạt động khai thác than, khai thác lâm sản và xâm lấn đất rừng làm canh tác nông nghiệp. Ngoài ra, do kích thước lớn nên loài này là đối tượng bị săn bắt làm thực phẩm của người dân địa phương.

Mối đe dọa và giá trị

Phân bố tại Việt Nam

Địa danh đã được quy về đơn vị hành chính hiện hành sau sắp xếp năm 2025.

Khu bảo tồn ghi nhận loài

Theo kết quả kiểm kê loài tại các khu bảo tồn, di sản thiên nhiên trong Cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học quốc gia.

Loài khác trong họ Dicroglossidae