Cốc đế (Phalacrocorax carbo)

Cốc đế có tên khoa học Phalacrocorax carbo (Linnaeus, 1758), thuộc họ Phalacrocoracidae, bộ Suliformes, lớp Aves, giới Animalia.

Loài này được ghi nhận trong 1 danh mục pháp lý về bảo tồn: Loài được ưu tiên bảo vệ — Động vật.

Về hạng bảo tồn, loài được xếp EN - Nguy cấp theo Sách Đỏ Việt Nam 2007; LC - Ít quan tâm theo Danh lục Đỏ IUCN (2017).

Dữ liệu phân bố ghi nhận loài tại 17 tỉnh, thành phố: Ninh Bình, Hải Phòng, Quảng Ninh, Hưng Yên, Quảng Trị, Huế, Đà Nẵng, Quảng Ngãi và 9 địa phương khác.

Loài đã được kiểm kê tại 7 khu bảo tồn thiên nhiên, di sản thiên nhiên trong nước.

Tình trạng pháp lý của loài

Mỗi nhãn dưới đây tương ứng với một danh mục do văn bản quy phạm pháp luật ban hành. Bấm vào tên văn bản để đọc toàn văn trong kho.

Hạng bảo tồn

Hạng bảo tồn là kết quả đánh giá khoa học về nguy cơ tuyệt chủng, khác với việc loài có nằm trong danh mục pháp lý hay không. Một loài có thể được xếp hạng mà chưa thuộc danh mục nào, và ngược lại.

Đặc điểm và sinh thái

Đặc điểm nhận dạng

Kích thước cơ thể 80-100 cm. Cá thể trưởng thành ngoài mùa sinh sản: Toàn thân đen, cơ thể và mỏ lớn hơn các loài Cốc đế nhỏ và Cốc ấn độ, hai bên tai và phần họng trên trắng, mép mỏ vàng. Cá thể trưởng thành trong mùa sinh sản: Thân đen đậm, đầu và cổ điểm các sọc trắng nhỏ, mép mỏ dưới vàng đậm, phần trắng hai bên tai lớn hơn. Con non: Hai bên đầu và phần dưới cơ thể xám nhạt, phần trên cổ và ngực điểm các sọc nâu đen, hai bên sườn và dưới đuôi nâu tối

Đặc tính sinh học

Thường di chuyển kiếm ăn theo nhóm nhỏ đến lớn. Sinh sản từ tháng 9-2, thường đẻ 3-6 trứng.Tổ làm tập đoàn trong các Vườn, sân chim cùng các loài chim khác như Cốc đen, Cốc ấn độ, Cổ rắn và các loài Cò.

Tại Việt Nam ghi nhận cả 2 quần thể di cư (chủ yếu phía Bắc và Trung Bộ) và định cư sinh sản tại Nam Bộ. Sống theo từng nhóm nhỏ từ 5-15 cá thể hoặc tập trung thành đàn lớn trong các sân chim, vườn chim

Môi trường sinh sống

Các vùng đất ngập nước như là hồ, ao, kênh mương, sông, bãi bùn ngập nước, rừng ngập mặn

Tình trạng sinh sống

Số lượng bị giảm sút nhanh do nơi kiếm ăn bị thu hẹp, nguồn thức ăn là động vật thủy sinh bị ô nhiễm có thể do tồn dư chất hóa học. Mặt khác nơi làm tổ cũng bị thu hẹp và bị nhiễu loạn do các hoạt động kinh tế khác nhau của con người, kể cả việc lấy trứng và bắt chim non ở các sân chim

Mối đe dọa và giá trị

Phân bố tại Việt Nam

Địa danh đã được quy về đơn vị hành chính hiện hành sau sắp xếp năm 2025.

Khu bảo tồn ghi nhận loài

Theo kết quả kiểm kê loài tại các khu bảo tồn, di sản thiên nhiên trong Cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học quốc gia.