Hạch toán trích lập các quỹ từ lợi nhuận sau thuế theo Thông tư 99/2025

Bút toán theo TT 99/2025

Tài khoản hướng dẫn

Lượt tài khoản Nợ – Có

Bút toán cũ theo TT 200

Phụ lục II Thông tư 99/2025/TT-BTC hướng dẫn 7 bút toán cho nghiệp vụ trích lập các quỹ từ lợi nhuận sau thuế, nằm rải trong phần hướng dẫn của 2 tài khoản: TK 414 – Quỹ đầu tư phát triển; TK 418 – Các quỹ khác thuộc vốn chủ sở hữu. Tài khoản ghi Nợ gặp nhiều nhất là TK 421 – Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối (3 bút toán), tài khoản ghi Có gặp nhiều nhất là TK 411 – Vốn đầu tư của chủ sở hữu (3 bút toán).

Bảng định khoản nhanh

Mỗi dòng là một bút toán, rút gọn còn tài khoản ghi Nợ, tài khoản ghi Có và nội dung nghiệp vụ. Diễn giải đầy đủ kèm ghi chú trong ngoặc của văn bản nằm ở mục tiếp theo.

Nợ	Có	Nghiệp vụ
421	414	Trong kỳ, khi tạm trích lập quỹ đầu tư phát triển từ lợi nhuận sau thuế chưa phâ…
421	414	Cuối năm, xác định số quỹ đầu tư phát triển được trích
414	4111	Trường hợp công ty cổ phần phát hành thêm cổ phiếu từ nguồn Quỹ đầu tư phát triển
414	4111	Khi doanh nghiệp không phải là công ty cổ phần bổ sung vốn điều lệ từ Quỹ đầu tư phát triển
421	418	Trích lập quỹ khác thuộc vốn chủ sở hữu từ lợi nhuận sau thuế chưa phân phối
418	111, 112, 331	Khi sử dụng các quỹ khác thuộc vốn chủ sở hữu
418	4111	Trường hợp bổ sung vốn góp của chủ sở hữu từ các quỹ khác thuộc vốn chủ sở hữu

Chi tiết từng bút toán theo tài khoản

Bút toán được xếp theo tài khoản mà Thông tư 99/2025 đặt phần hướng dẫn, giữ nguyên câu chữ và ghi chú trong ngoặc của văn bản.

Tài khoản 414 – Quỹ đầu tư phát triển (4 bút toán)

a) Trong kỳ, khi tạm trích lập quỹ đầu tư phát triển từ lợi nhuận sau thuế chưa phân phối, ghi:

Nợ TK 421 - Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối

Có TK 414 - Quỹ đầu tư phát triển
b) Cuối năm, xác định số quỹ đầu tư phát triển được trích, doanh nghiệp tính số được trích thêm (nếu có), ghi:

Nợ TK 421 - Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối

Có TK 414 - Quỹ đầu tư phát triển
c) Trường hợp công ty cổ phần phát hành thêm cổ phiếu từ nguồn Quỹ đầu tư phát triển, doanh nghiệp phải kết chuyển Quỹ đầu tư phát triển sang vốn đầu tư của chủ sở hữu, ghi:

Nợ TK 414 - Quỹ đầu tư phát triển

Có TK 4111 - Vốn góp của chủ sở hữu (theo mệnh giá)
d) Khi doanh nghiệp không phải là công ty cổ phần bổ sung vốn điều lệ từ Quỹ đầu tư phát triển, doanh nghiệp phải kết chuyển Quỹ đầu tư phát triển sang Vốn đầu tư của chủ sở hữu, ghi:

Nợ TK 414 - Quỹ đầu tư phát triển

Có TK 4111 - Vốn góp của chủ sở hữu

Tài khoản 418 – Các quỹ khác thuộc vốn chủ sở hữu (3 bút toán)

a) Trích lập quỹ khác thuộc vốn chủ sở hữu từ lợi nhuận sau thuế chưa phân phối, ghi:

Nợ TK 421 - Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối

Có TK 418 - Các quỹ khác thuộc vốn chủ sở hữu
b) Khi sử dụng các quỹ khác thuộc vốn chủ sở hữu, ghi:

Nợ TK 418 - Các quỹ khác thuộc vốn chủ sở hữu

Có TK 111

Có TK 112

Có TK 331
c) Trường hợp bổ sung vốn góp của chủ sở hữu từ các quỹ khác thuộc vốn chủ sở hữu ghi:

Nợ TK 418 - Các quỹ khác thuộc vốn chủ sở hữu

Có TK 4111 - Vốn góp của chủ sở hữu

So với Thông tư 200/2014

Thông tư 200/2014/TT-BTC trước đây hướng dẫn 11 bút toán cho cùng nghiệp vụ này, nhiều hơn Thông tư 99/2025 4 bút toán. Một phần bút toán cũ nằm ở tài khoản 441 – Nguồn vốn đầu tư xây dựng cơ bản — tài khoản này không còn trong hệ thống tài khoản của Thông tư 99/2025, nên sổ sách chuyển sang chế độ mới phải hạch toán qua tài khoản khác.

Từ năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày 01/01/2026, doanh nghiệp hạch toán theo Thông tư 99/2025/TT-BTC — khoản 1 Điều 31 của thông tư này thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC. Xem bảng đối chiếu toàn bộ hệ thống tài khoản →

Câu hỏi thường gặp

Hạch toán trích lập các quỹ từ lợi nhuận sau thuế ghi Nợ tài khoản nào?

Theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, các bút toán của nghiệp vụ này ghi Nợ TK 421 – Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối (3 bút toán); TK 414 – Quỹ đầu tư phát triển (2 bút toán); TK 418 – Các quỹ khác thuộc vốn chủ sở hữu (2 bút toán).

Hạch toán trích lập các quỹ từ lợi nhuận sau thuế ghi Có tài khoản nào?

Các bút toán ghi Có TK 411 – Vốn đầu tư của chủ sở hữu (3 bút toán); TK 414 – Quỹ đầu tư phát triển (2 bút toán); TK 418 – Các quỹ khác thuộc vốn chủ sở hữu (1 bút toán); TK 111 – Tiền mặt (1 bút toán); TK 112 – Tiền gửi không kỳ hạn (1 bút toán).

Căn cứ pháp lý của bút toán trích lập các quỹ từ lợi nhuận sau thuế là gì?

Phụ lục II Thông tư 99/2025/TT-BTC ngày 27/10/2025 của Bộ Tài chính, phần phương pháp kế toán của TK 414 – Quỹ đầu tư phát triển; TK 418 – Các quỹ khác thuộc vốn chủ sở hữu. Thông tư có hiệu lực từ 01/01/2026 và thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC.

Doanh nghiệp nhỏ và vừa hạch toán trích lập các quỹ từ lợi nhuận sau thuế theo văn bản nào?

Thông tư 133/2016/TT-BTC chỉ quy định nguyên tắc và kết cấu tài khoản, không hướng dẫn bút toán. Khoản 1 Điều 3 Thông tư 133 cho phép doanh nghiệp nhỏ và vừa lựa chọn áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp và các văn bản thay thế, tức là Thông tư 99/2025, với điều kiện thông báo cho cơ quan thuế và thực hiện nhất quán trong năm tài chính.

Nghiệp vụ cùng nhóm: vốn chủ sở hữu và phân phối lợi nhuận

Nghiệp vụ	Số bút toán
Hạch toán quỹ phát triển khoa học và công nghệ	8
Hạch toán phát hành cổ phiếu	14
Hạch toán mua lại cổ phiếu của chính mình	8
Hạch toán chia cổ tức, lợi nhuận cho chủ sở hữu	5
Hạch toán nhận vốn góp của chủ sở hữu	9
Hạch toán phân phối lợi nhuận và xử lý lỗ	8

Căn cứ pháp lý

Phụ lục II Thông tư 99/2025/TT-BTC hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp — phần phương pháp kế toán của TK 414 – Quỹ đầu tư phát triển; TK 418 – Các quỹ khác thuộc vốn chủ sở hữu.
Khoản 1 Điều 31 Thông tư 99/2025/TT-BTC — hiệu lực từ 01/01/2026, thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC.
Hệ thống tài khoản kế toán · Toàn bộ nghiệp vụ định khoản