Rắn lục đầu bạc kha-rin (Azemiops kharini)

Rắn lục đầu bạc kha-rin có tên khoa học Azemiops kharini Orlov, Ryabov & Nguyen, 2013, thuộc họ Viperidae, bộ Squamata, giới Animalia.

Về hạng bảo tồn, loài được xếp VU - Sẽ nguy cấp theo Sách Đỏ Việt Nam 2024; LC - Ít quan tâm theo Danh lục Đỏ IUCN.

Dữ liệu phân bố ghi nhận loài tại 5 tỉnh, thành phố: Cao Bằng, Lạng Sơn, Tuyên Quang, Phú Thọ, Thái Nguyên.

Loài đã được kiểm kê tại 3 khu bảo tồn thiên nhiên, di sản thiên nhiên trong nước.

Hạng bảo tồn

Hạng bảo tồn là kết quả đánh giá khoa học về nguy cơ tuyệt chủng, khác với việc loài có nằm trong danh mục pháp lý hay không. Một loài có thể được xếp hạng mà chưa thuộc danh mục nào, và ngược lại.

Đặc điểm và sinh thái

Đặc điểm nhận dạng

Loài rắn lục có kích thước trung bình, tổng chiều dài lên đến 980 mm. Đầu phân biệt với cổ, phẳng rõ, được phủ bởi những tấm vảy đối xứng nhau. Đầu hình thang, có mõm ngắn hơi tròn. Lỗ mũi nằm trên một vảy mũi. Có vảy má. Mắt khá nhỏ, có con ngươi dọc. Thân có tiết diện gần tròn, lưng hơi phẳng phía lưng bụng. Vảy bụng tròn. Các vảy mịn, xếp thành 17 hàng giữa thân. Đuôi ngắn. Vảy dưới đuôi xếp thành hai hàng. Vảy bụng 183 - 199. Vảy huyệt nguyên. Vảy dưới đuôi 49 - 51 phân đôi. Mặt trên của đầu (từ các vảy trước trán) màu trắng, có hai sọc dọc màu đen. Cơ chân bướm có 14 răng. Răng góc hàm rất nhỏ, ngắn hơn răng hàm dưới. Răng hàm dưới 15 - 16 chiếc. Xương vuông dài, trực tiếp hướng lên và xuống, các khớp có cơ chân bướm mà có 14 răng. Thân có 186 - 201 đốt sống, đuôi có 46 - 51 đốt sống.

Đặc tính sinh học

Sống ở rừng tre và dương xỉ rậm, rải rác có những khoảng trống đầy nắng và thoáng ở độ cao trên 1000m. Chúng thường sống ở thảm mục lá rụng quanh gốc cây. Rắn lục feae Azemiops feae từng bị nhầm lẫn với Azemiops kharini mặc dù chúng rất dễ phân biệt bằng màu sắc của đầu. Tuy nhiên một số chuyên gia nghiên cứu về rắn cho rằng Azemiops kharini có thể là một biến thể màu sắc của Azemiops feae (Teynié và cộng sự. 2017).

Môi trường sinh sống

Loài này sống trong rừng thường xanh trên núi đất, thường ghi nhận ở độ cao trên 700 m.

Tình trạng sinh sống

Loài này hiện ghi nhận ở khu vực rừng thuộc các tỉnh Cao Bằng, Lạng Sơn, Tuyên Quang, Bắc Kạn và Vĩnh Phúc; số địa điểm ghi nhận phân bố ở Phân bố ở Việt nam là 5, hiếm gặp; sinh cảnh sống của loài bị chia cắt, suy thoái do tác động của các hoạt động khai thác lâm sản, phá triển du lịch và xâm lấn đất rừng; loài này cũng bị săn bắt để nuôi làm cảnh nhưng không phổ biến

Mối đe dọa và giá trị

Phân bố tại Việt Nam

Địa danh đã được quy về đơn vị hành chính hiện hành sau sắp xếp năm 2025.

Khu bảo tồn ghi nhận loài

Theo kết quả kiểm kê loài tại các khu bảo tồn, di sản thiên nhiên trong Cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học quốc gia.

Loài khác trong họ Viperidae