Bách bộ lá nhỏ (Stemona pierrei)

Stemona pierrei Gagnep.

Tên địa phương: Bách bộ pieưe

Mã định danh quốc gia: 6ZJZS.HSL

Nhóm hồ sơ: Loài nguy cấp, quý, hiếm

Danh mục	Tình trạng của loài
Sách Đỏ Việt Nam 2007	VU - Sẽ nguy cấp — Đối mặt nguy cơ tuyệt chủng lớn ngoài thiên nhiên trong tương lai tương đối gần.

›

›

›

›

›

Bách bộ lá nhỏ có tên khoa học Stemona pierrei Gagnep., thuộc họ Stemonaceae, bộ Pandanales, lớp Liliopsida, giới Plantae.

Về hạng bảo tồn, loài được xếp VU - Sẽ nguy cấp theo Sách Đỏ Việt Nam 2007.

Dữ liệu phân bố ghi nhận loài tại 4 tỉnh, thành phố: Lâm Đồng, Tây Ninh, Đồng Nai, Hồ Chí Minh.

Loài đã được kiểm kê tại 4 khu bảo tồn thiên nhiên, di sản thiên nhiên trong nước.

Hạng bảo tồn

Hạng bảo tồn là kết quả đánh giá khoa học về nguy cơ tuyệt chủng, khác với việc loài có nằm trong danh mục pháp lý hay không. Một loài có thể được xếp hạng mà chưa thuộc danh mục nào, và ngược lại.

Nguồn đánh giá	Hạng	Ý nghĩa
Sách Đỏ Việt Nam 2007	VU - Sẽ nguy cấp Vulnerable	Đối mặt nguy cơ tuyệt chủng lớn ngoài thiên nhiên trong tương lai tương đối gần.

Đặc điểm và sinh thái

Đặc điểm nhận dạng

Dây leo nhỏ, sống nhiều năm. Rễ củ mọc thành chùm, thuôn dài, nạc, thường gồm 10-30 củ. Thân leo có cạnh, nhẵn, dài 1-3 m, có thể phân nhánh. Lá có cuống, mọc so le, dài 1-2 cm. Phiến lá hình tim hay hình mác thuôn, nhọn đầu, cỡ 4-7x2-3 cm; gân lá 7, hình cung, nổi rõ ở mặt dưới. Cụm hoa mọc ở kẽ lá, có cuống; hoa dài khoáng 1 cm; màu nâu đỏ nhạt; bao hoa gồm 4 mảnh, 2 mảnh ngoài hình mác nhọn, dài 8-9 mm, 2 cái trong nhò hơn, hình dải, có gân. Nhị 4, giống nhau và dài bằng nhau khoảng 6-7 mm; bao phấn dài khoảng 2 mm. Bầu hình nón thuôn, dài 4-5 mm. Quả nang, gần giống hình thoi; khi chín nứt thành 2 mảnh. Hạt nhỏ, màu nâu nhạt.

Đặc tính sinh học

Loài đặc hữu nam Việt Nam. Mùa hoa tháng 4-5, quả tháng 5-7. Nhân giống tự nhiên bằng hạt. Sau khi bị chặt phá, phần còn lại vẫn có khả năng tái sinh. Chồi gốc thường mọc vào mùa mưa ẩm. Cây ưa sáng hoặc có thể hơi chịu bóng, chịu được hạn. Thường mọc rải rác ở ven rùmg thưa, rừng mới tái sinh trên đất sau nương rẫy, ở độ cao tới 400 m.

Môi trường sinh sống

Cây ưa sáng hoặc có thể hơi chịu bóng, chịu được hạn. Thường mọc rải rác ở ven rùmg thưa, rừng mới tái sinh trên đất sau nương rẫy, ở độ cao tới 400 m.

Tình trạng sinh sống

Đã từng bị khai thác (hạn chế). Môi trường sống bị tàn phá do nạn phá rừng làm nương rẫy (Đồng Nai, Lâm Dồng, Bình Dương).

Mối đe dọa và giá trị

Mối đe dọa được ghi nhận	Sự suy giảm quần thể · Mất môi trường sống
Giá trị của loài	Giá trị khoa học · Giá trị y tế · Giá trị môi trường sinh thái · Giá trị đặc biệt khác

Phân bố tại Việt Nam

Địa danh đã được quy về đơn vị hành chính hiện hành sau sắp xếp năm 2025.

Tỉnh, thành phố có ghi nhận phân bố
Lâm Đồng
Tây Ninh
Đồng Nai
Hồ Chí Minh

Khu bảo tồn ghi nhận loài

Theo kết quả kiểm kê loài tại các khu bảo tồn, di sản thiên nhiên trong Cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học quốc gia.

Khu bảo tồn / di sản thiên nhiên	Phân loại	Địa bàn
Vườn quốc gia Cát Tiên	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệt	Đồng Nai
Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệt	Quảng Trị
Khu dự trữ thiên nhiên Tà Kóu	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia	Lâm Đồng
Vườn quốc gia Ba Vì	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệt	Hà Nội, Phú Thọ

Loài khác trong họ Stemonaceae

Tên gọi	Tên khoa học	Sách Đỏ VN	IUCN	NĐ 84/2021
Bách bộ nam	Stemona cochinchinensis	VU - Sẽ nguy cấp	—	—
Bách bộ hoa tím	Stemona collinsiae	CR - Rất nguy cấp	—	—
Bách bộ đứng	Stemona kerrii	VU - Sẽ nguy cấp	—	—

Câu hỏi thường gặp

Bách bộ lá nhỏ là loài gì?

Bách bộ lá nhỏ có tên khoa học Stemona pierrei Gagnep., thuộc họ Stemonaceae, bộ Pandanales, lớp Liliopsida, giới Plantae. Dây leo nhỏ, sống nhiều năm. Rễ củ mọc thành chùm, thuôn dài, nạc, thường gồm 10-30 củ. Thân leo có cạnh, nhẵn, dài 1-3 m, có thể phân nhánh. Lá có cuống, mọc so le, dài 1-2 cm. Phiến lá hình tim hay hình mác thuôn, nhọn đầu, cỡ 4-7x2-3 cm; gân lá 7, hình cung, nổi rõ ở mặt dưới. Cụm hoa mọc ở kẽ lá, có cuống; hoa dài khoáng 1 cm; màu nâu đỏ nhạt; bao hoa gồm 4 mảnh, 2 mảnh ngoài hình mác nhọn, dà... Loài được ghi nhận phân bố tại Lâm Đồng, Tây Ninh, Đồng Nai, Hồ Chí Minh.

Bách bộ lá nhỏ được xếp hạng bảo tồn thế nào?

Sách Đỏ Việt Nam 2007 xếp loài ở hạng VU - Sẽ nguy cấp — Đối mặt nguy cơ tuyệt chủng lớn ngoài thiên nhiên trong tương lai tương đối gần. Hạng bảo tồn phản ánh mức độ nguy cơ tuyệt chủng theo đánh giá khoa học, khác với việc loài có nằm trong danh mục pháp lý hay không.

Bách bộ lá nhỏ phân bố ở khu bảo tồn nào?

Dữ liệu kiểm kê ghi nhận loài tại 4 khu: Vườn quốc gia Cát Tiên, Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, Khu dự trữ thiên nhiên Tà Kóu, Vườn quốc gia Ba Vì.

Vì sao bách bộ lá nhỏ bị đe dọa?

Cơ sở dữ liệu ghi nhận các mối đe dọa chính với loài gồm: Sự suy giảm quần thể; Mất môi trường sống. Về tình trạng sinh sống: Đã từng bị khai thác (hạn chế). Môi trường sống bị tàn phá do nạn phá rừng làm nương rẫy (Đồng Nai, Lâm Dồng, Bình Dương).

Căn cứ pháp lý

Luật Đa dạng sinh học 2008
Nghị định 06/2019/NĐ-CP
Nghị định 84/2021/NĐ-CP
Nghị định 160/2013/NĐ-CP
Nghị định 26/2019/NĐ-CP

Cập nhật từ nguồn: 29/10/2025. Trang này tổng hợp lại dữ liệu công bố công khai và đối chiếu với văn bản pháp luật hiện hành; khi cần căn cứ chính thức, tra cứu trực tiếp văn bản gốc.