Bách bộ hoa tím (Stemona collinsiae)

Stemona collinsiae Craib

Tên địa phương: Bách bộ collin

Mã định danh quốc gia: 6ZJYS.HSL

Nhóm hồ sơ: Loài nguy cấp, quý, hiếm

Danh mục	Tình trạng của loài
Sách Đỏ Việt Nam 2007	CR - Rất nguy cấp — Đối mặt nguy cơ tuyệt chủng ngoài thiên nhiên rất cao trong tương lai rất gần.

›

›

›

›

›

Bách bộ hoa tím có tên khoa học Stemona collinsiae Craib, thuộc họ Stemonaceae, bộ Pandanales, lớp Liliopsida, giới Plantae.

Về hạng bảo tồn, loài được xếp CR - Rất nguy cấp theo Sách Đỏ Việt Nam 2007.

Dữ liệu phân bố ghi nhận loài tại 1 tỉnh, thành phố: Gia Lai.

Loài đã được kiểm kê tại 1 khu bảo tồn thiên nhiên, di sản thiên nhiên trong nước.

Hạng bảo tồn

Hạng bảo tồn là kết quả đánh giá khoa học về nguy cơ tuyệt chủng, khác với việc loài có nằm trong danh mục pháp lý hay không. Một loài có thể được xếp hạng mà chưa thuộc danh mục nào, và ngược lại.

Nguồn đánh giá	Hạng	Ý nghĩa
Sách Đỏ Việt Nam 2007	CR - Rất nguy cấp Critically Endangered	Đối mặt nguy cơ tuyệt chủng ngoài thiên nhiên rất cao trong tương lai rất gần.

Đặc điểm và sinh thái

Đặc điểm nhận dạng

Đặc điểm nhận dạng: Cây nhỏ, mọc đứng, thân mềm, cao 10-50 cm, đôi khi phân nhánh, màu hơi đỏ tía, Rễ củ nạc mọc thành chùm (5-10 củ), màu trắng, Lá mọc 80 le; cuống dài 5-6 cm, đỏ tía; phiến lá dạng tim, kéo dài, nhọn, mỏng, mềm, 6-8x5-6 cm; khi khô có vết màu tím nhạt; gân chính hơí đỏ tía, lồi ở mặt dưới. Hoa 1 -2. Mọc ở nách lá, màu phớt hồng hay trắng lục. Lá bắc tù, mọc đứng. Cuống hoa dài khoảng 3 cm, màu đỏ tía. Bao hoa 4 mảnh, gần bằng nhau, 2 cái ngoài có 9 gân, 2 cái trong có 13 gân. Nhị 4, giống nhau; chỉ nhị ngắn; bao phấn dài 6 mm; trung đới dài hơn bao phấn. Bầu dạng trứng ngược; vòi nhụy hình cột, dài 4 mm, noãn 4, thẳng. Quả nang hình nón, dẹt, dài 1 cm, khi chín nứt thành 2 mảnh. Hạt 2, nhỏ, có mồng màu trắng.

Đặc tính sinh học

Là nguồn gen hiếm đối với Viêt Nam. Mùa ra hoa tháng 4-5; quả tháng 5-8. Nhân giống tự nhiên chủ yếu từ hạt vào mùa xuân. Sau khi chặt, phần gốc và rễ củ còn sót lại dưới mặt đất vẫn có khả năng tái sinh. Cây ưa ẩm, ưa sáng và hơi chịu được bóng. Thường mọc dưới tán rùng rậm nhiệt đới thường xanh mưa mùa ẩm, ở độ cao đến 800 m.

Môi trường sinh sống

Thường mọc dưới tán rùng rậm nhiệt đới thường xanh mưa mùa ẩm, ở độ cao đến 800 m.

Tình trạng sinh sống

Môi trường sống thường xuyên bị xâm hại do nạn phá rùng làm nương rẫy. Điểm phân bố ở Vĩnh Thạnh có số lượng cá thể ít.

Mối đe dọa và giá trị

Mối đe dọa được ghi nhận	Sự suy giảm quần thể · Mất môi trường sống
Giá trị của loài	Giá trị khoa học · Giá trị y tế · Giá trị môi trường sinh thái · Giá trị đặc biệt khác

Phân bố tại Việt Nam

Địa danh đã được quy về đơn vị hành chính hiện hành sau sắp xếp năm 2025.

Tỉnh, thành phố có ghi nhận phân bố
Gia Lai

Khu bảo tồn ghi nhận loài

Theo kết quả kiểm kê loài tại các khu bảo tồn, di sản thiên nhiên trong Cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học quốc gia.

Khu bảo tồn / di sản thiên nhiên	Phân loại	Địa bàn
Vườn quốc gia Bạch Mã	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia	Huế, Đà Nẵng

Loài khác trong họ Stemonaceae

Tên gọi	Tên khoa học	Sách Đỏ VN	IUCN	NĐ 84/2021
Bách bộ lá nhỏ	Stemona pierrei	VU - Sẽ nguy cấp	—	—
Bách bộ nam	Stemona cochinchinensis	VU - Sẽ nguy cấp	—	—
Bách bộ đứng	Stemona kerrii	VU - Sẽ nguy cấp	—	—

Câu hỏi thường gặp

Bách bộ hoa tím là loài gì?

Bách bộ hoa tím có tên khoa học Stemona collinsiae Craib, thuộc họ Stemonaceae, bộ Pandanales, lớp Liliopsida, giới Plantae. Đặc điểm nhận dạng: Cây nhỏ, mọc đứng, thân mềm, cao 10-50 cm, đôi khi phân nhánh, màu hơi đỏ tía, Rễ củ nạc mọc thành chùm (5-10 củ), màu trắng, Lá mọc 80 le; cuống dài 5-6 cm, đỏ tía; phiến lá dạng tim, kéo dài, nhọn, mỏng, mềm, 6-8x5-6 cm; khi khô có vết màu tím nhạt; gân chính hơí đỏ tía, lồi ở mặt dưới. Hoa 1 -2. Mọc ở nách lá, màu phớt hồng hay trắng lục. Lá bắc tù, mọc đứng. Cuống hoa dài k... Loài được ghi nhận phân bố tại Gia Lai.

Bách bộ hoa tím được xếp hạng bảo tồn thế nào?

Sách Đỏ Việt Nam 2007 xếp loài ở hạng CR - Rất nguy cấp — Đối mặt nguy cơ tuyệt chủng ngoài thiên nhiên rất cao trong tương lai rất gần. Hạng bảo tồn phản ánh mức độ nguy cơ tuyệt chủng theo đánh giá khoa học, khác với việc loài có nằm trong danh mục pháp lý hay không.

Bách bộ hoa tím phân bố ở khu bảo tồn nào?

Dữ liệu kiểm kê ghi nhận loài tại 1 khu: Vườn quốc gia Bạch Mã.

Vì sao bách bộ hoa tím bị đe dọa?

Cơ sở dữ liệu ghi nhận các mối đe dọa chính với loài gồm: Sự suy giảm quần thể; Mất môi trường sống. Về tình trạng sinh sống: Môi trường sống thường xuyên bị xâm hại do nạn phá rùng làm nương rẫy. Điểm phân bố ở Vĩnh Thạnh có số lượng cá thể ít.

Căn cứ pháp lý

Luật Đa dạng sinh học 2008
Nghị định 06/2019/NĐ-CP
Nghị định 84/2021/NĐ-CP
Nghị định 160/2013/NĐ-CP
Nghị định 26/2019/NĐ-CP

Cập nhật từ nguồn: 29/10/2025. Trang này tổng hợp lại dữ liệu công bố công khai và đối chiếu với văn bản pháp luật hiện hành; khi cần căn cứ chính thức, tra cứu trực tiếp văn bản gốc.