Hà thủ ô đỏ (Reynoutria multiflora)
Reynoutria multiflora (Thunb.) Moldenke
| Danh mục | Tình trạng của loài |
|---|---|
| Sách Đỏ Việt Nam 2007 | VU - Sẽ nguy cấp — Đối mặt nguy cơ tuyệt chủng lớn ngoài thiên nhiên trong tương lai tương đối gần. |
Hà thủ ô đỏ có tên khoa học Reynoutria multiflora (Thunb.) Moldenke, thuộc họ Polygonaceae, bộ Caryophyllales, lớp Magnoliopsida, giới Plantae.
Về hạng bảo tồn, loài được xếp VU - Sẽ nguy cấp theo Sách Đỏ Việt Nam 2007.
Dữ liệu phân bố ghi nhận loài tại 7 tỉnh, thành phố: Lai Châu, Lào Cai, Sơn La, Tuyên Quang, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh.
Loài đã được kiểm kê tại 4 khu bảo tồn thiên nhiên, di sản thiên nhiên trong nước.
Hạng bảo tồn
Hạng bảo tồn là kết quả đánh giá khoa học về nguy cơ tuyệt chủng, khác với việc loài có nằm trong danh mục pháp lý hay không. Một loài có thể được xếp hạng mà chưa thuộc danh mục nào, và ngược lại.
| Nguồn đánh giá | Hạng | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| Sách Đỏ Việt Nam 2007 | VU - Sẽ nguy cấp Vulnerable | Đối mặt nguy cơ tuyệt chủng lớn ngoài thiên nhiên trong tương lai tương đối gần. |
Đặc điểm và sinh thái
Đặc điểm nhận dạng
Cỏ nhiều năm, thân leo quấn, dài 2-4 m, phân cành nhiều. Rễ phình to thành dạng củ, vỏ màu nâu đen. Lá có cuống dài 2-4 cm, mọc cách, phiến lá hình trứng, cỡ 3-7x2-5 cm, mép nguyên, chóp nhọn, gốc hình tim. Bẹ chia mỏng, dài 3-5 mm. Cụm hoa dạng chuỳ, dài 20-40 cm, Mọc ở đỉnh cành hoặc nách lá, hoa nhiều. Hoa đều, lưỡng tính, màu trắng hoặc lục nhạt. Bao hoa 5 mảnh, không bằng nhau, 3 mảnh phía ngoài to hơn và đồng trưởng cùng với quả. Nhị 8, ngắn hơn bao hoa. Bầu thượng, hình trứng; vòi nhụy 3. Quả bế, màu nâu đen, hình chóp, 3 cạnh
Đặc tính sinh học
Cỏ nhiều năm, thân leo quấn, phân cành nhiều. Rễ phình to thành dạng củ, vỏ màu nâu đen. Mùa ra hoa tháng 7-10, quả tháng 9-12. Mọc nơi ẩm, nhiều mùn, vùng rừng núi đá vôi, ở độ cao 800 - 1600 m. Còn được trồng trong các vườn thuốc. Có thể trồng bằng củ và dây
Môi trường sinh sống
Rừng núi đá vôi, ở độ cao 800 - 1600 m. Nơi ẩm, nhiều mùn
Tình trạng sinh sống
Tuy có khu phân bố rộng nhưng là cây thuốc quan trọng nên đã bị khai thác liên tục trong nhiều năm nay hiện đã trở nên hiếm dần. Ngoài ra, môí trường sống bị thu hẹp do nạn phá rừng
Mối đe dọa và giá trị
| Mối đe dọa được ghi nhận | Sự suy giảm quần thể · Mất môi trường sống · Săn bắt, khai thác quá mức |
| Giá trị của loài | Giá trị y tế |
Phân bố tại Việt Nam
Địa danh đã được quy về đơn vị hành chính hiện hành sau sắp xếp năm 2025.
Khu bảo tồn ghi nhận loài
Theo kết quả kiểm kê loài tại các khu bảo tồn, di sản thiên nhiên trong Cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học quốc gia.
| Khu bảo tồn / di sản thiên nhiên | Phân loại | Địa bàn |
|---|---|---|
| Vườn quốc gia Hoàng Liên | Di sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệt | Lào Cai, Lai Châu |
| Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng | Di sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệt | Quảng Trị |
| Khu dự trữ thiên nhiên Xuân Nha | Di sản thiên nhiên cấp tỉnh | Sơn La |
| Khu dự trữ thiên nhiên Sốp Cộp | Di sản thiên nhiên cấp tỉnh | Sơn La |
Loài khác trong họ Polygonaceae
| Tên gọi | Tên khoa học | Sách Đỏ VN | IUCN | NĐ 84/2021 |
|---|---|---|---|---|
| Nghể chân vịt | Persicaria palmata | EN - Nguy cấp | — | — |
Câu hỏi thường gặp
Hà thủ ô đỏ là loài gì?
Hà thủ ô đỏ được xếp hạng bảo tồn thế nào?
Hà thủ ô đỏ phân bố ở khu bảo tồn nào?
Vì sao hà thủ ô đỏ bị đe dọa?
Căn cứ pháp lý
- Luật Đa dạng sinh học 2008
- Nghị định 06/2019/NĐ-CP
- Nghị định 84/2021/NĐ-CP
- Nghị định 160/2013/NĐ-CP
- Nghị định 26/2019/NĐ-CP
